13/07/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Φορολογικά και Επίκαιρα

H αμοιβαιότητα στην ευνοϊκή φορολόγηση χαριστικών πράξεων επί αλλοδαπών Ν.Π.Μ.Κ.Χ.

Δόθηκε στη δημοσιότητα η Ε.2051/6.7.2022 εγκύκλιος της ΑΑΔΕ με θέμα την «Απόδειξη συνδρομής των προϋποθέσεων εφαρμογής του όρου της αμοιβαιότητας για την ευνοϊκή φορολόγηση των αλλοδαπών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικών προσώπων που είναι εγκατεστημένα σε τρίτες χώρες και αποκτούν περιουσία αιτία θανάτου ή δωρεάς».

Νομοθετικό πλαίσιο

Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 25 του Ν. 2961/22.11.2001, όπως τροποποιήθηκε από τον Ν. 3842/2010 και όπως κωδικοποιήθηκε με τον Ν. 4261/2014, σχετικά με την «Κύρωση του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών Προικών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια», ορίζεται ότι:

«Υπόκεινται σε αυτοτελή φορολόγηση, κατά τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 29, οι κτήσεις, εφόσον δικαιούχοι είναι:

α) τα Ν.Π.Δ.Δ., οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, οι δήμοι, οι κοινότητες, οι ιεροί ναοί, οι ιερές μονές, το Ιερό Κοινό του Πανάγιου Τάφου, η Ιερά Μονή του Όρους Σινά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Πατριαρχείο Αλεξάνδρειας, η Εκκλησία της Κύπρου, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας.

β) Τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα, τα οποία υπάρχουν ή συνιστώνται νόμιμα στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και τα λοιπά αντίστοιχα αλλοδαπά με τον όρο της αμοιβαιότητας και οι περιουσίες του άρθρου 50 του Ν. 4182/2013 (Α΄ 185), εφόσον επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς εθνικούς ή θρησκευτικούς ή φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς ή γενικά επωφελείς για την κοινωνία εν όλω ή εν μέρει, κατά την έννοια του άρθρου 1 του Ν. 4182/2013 .».

Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 29 του ιδίου νόμου σχετικά με τις φορολογικές κλίμακες, ορίζεται ότι:

«Η αιτία θανάτου κτήση χρηματικών ποσών από τα πρόσωπα που ορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 25 υπόκειται σε φόρο ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή πέντε δέκατα τοις εκατό (0,5%). Η αιτία θανάτου κτήση των λοιπών περιουσιακών στοιχείων από τα πρόσωπα αυτά υπόκειται σε φόρο ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή πέντε δέκατα τοις εκατό (0,5%).»

Τέλος, σύμφωνα με το Β΄ τμήμα του άρθρου 43 του Ν. 2961/22.11.2001 σχετικά με τις απαλλαγές από τον φόρο, ορίζεται ότι:

«Ειδικές περιπτώσεις δωρεών

α) Οι διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 25 εφαρμόζονται ανάλογα και στις κτήσεις αιτία δωρεάς. Οι χρηματικές δωρεές προς τα νομικά πρόσωπα της παραγράφου 3 του άρθρου 25 υπόκεινται στο φόρο που προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 29 μετά την αφαίρεση αφορολόγητου ποσού χιλίων (1.000) ευρώ κατ’ έτος.

β) Απαλλάσσονται από το φόρο δωρεάς και από την υποχρέωση υποβολής των οικείων δηλώσεων φόρου:

βα) οι δωρεές χρηματικών ποσών ή άλλων κινητών περιουσιακών στοιχείων από ανώνυμους και μη δωρητές, εφόσον οι δωρεές αυτές διοργανώνονται σε πανελλαδικό επίπεδο με την πρωτοβουλία φορέων για σκοπούς αποδεδειγμένα φιλανθρωπικούς…».

Αναστολή φορολόγησης

Με το με Αρ. Πρωτ: Ο. ΔΕΑΦ 1000076 ΕΞ 2022/31.12.2021 έγγραφο της Α.Α.Δ.Ε. με θέμα «Κοινοποίηση των διατάξεων των άρθρων 2, 45, 46, 47, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 77, 97, 147, 148, 149 και 186 του Ν.4876/2021 (Α΄ 251) «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και την προστασία της δημόσιας υγείας και άλλες επείγουσες διατάξεις». Σύμφωνα με το Διοικητικό έγγραφο, ορίζεται επί του θέματος ότι:

«Άρθρο 47 Παράταση της αναστολής επιβολής φόρου δωρεάς σε κοινωφελή νομικά πρόσωπα -Τροποποίηση του άρθρου 300 του Ν. 4738/2020

Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού παρατείνεται η αναστολή της εφαρμογής της περίπτωσης α΄ της ενότητας Β του άρθρου 43 του Κώδικα διατάξεων φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από τυχερά παίγνια, ο οποίος κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του Ν. 2961/2001 (266 Α΄), για τις δωρεές προς τα πρόσωπα της παρ. 3 του άρθρου 25 του Ν. 2961/2001 οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου (κινητού ή ακινήτου) που πραγματοποιούνται έως 30-06-2022. Ως εκ τούτου

α) τα Ν.Π.Δ.Δ., δήμοι, κοινότητες, ιεροί ναοί, ιερές μονές, το Ιερό Κοινό του Πανάγιου Τάφου, η Ιερά Μονή του Όρους Σινά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, η Εκκλησία της Κύπρου, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας και

β) τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα, τα οποία υπάρχουν ή συνιστώνται νόμιμα στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και τα λοιπά αντίστοιχα αλλοδαπά με τον όρο της αμοιβαιότητας και οι περιουσίες του άρθρου 50 του Ν. 4182/2013 (Α΄ 185), εφόσον επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς εθνικούς ή θρησκευτικούς ή φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς ή γενικά επωφελείς για την κοινωνία εν όλω ή εν μέρει, κατά την έννοια του άρθρου 1 του Ν. 4182/2013) που είναι δικαιούχοι δωρεάς που συντελείται μέχρι τις 30-06-2022 απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεάς, όχι όμως και από την υποχρέωση υποβολής της οικείας δήλωσης.».

Παραρτήματα Μ.Κ.Ο. της αλλοδαπής στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το με αρ. πρωτ. 369/22.7.2015 έγγραφο του Εποπτικού Συμβουλίου του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ατομική απάντηση), ορίζεται ότι:

«Σε απάντηση του από 15.7.2015 ηλεκτρονικού μηνύματος σας σχετικά με την υποχρεωτικότητα ή μη εγγραφής στο Γ.Ε.ΜΗ των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (Μ.Κ.Ο.) και ειδικότερα την περίπτωση Μ.Κ.Ο με έδρα στις Η.Π.Α., η οποία θέλει να ιδρύσει «υποκατάστημα» στο Νομό Λέσβου, σας γνωρίζουμε ότι η ομόφωνη άποψη του Εποπτικού Συμβουλίου έχει ως εξής :

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ.1, περ. ζ΄, η΄ και θ΄ του ν. 3149/2005 στο Γ.Ε.ΜΗ εγγράφονται υποχρεωτικό:

«ζ. Οι αλλοδαπές εταιρίες που αναφέρονται στο άρθρο 1 της Οδηγίας 68/151 ΕΟΚ (ΕΕΕΚ L. 65), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 της Οδηγίας 2003/58/ΕΚ (ΕΕΕΚ L. 221) και έχουν έδρα σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), ως προς τα υποκαταστήματα ή πρακτορεία που διατηρούν στην ημεδαπή.»

«η. Οι αλλοδαπές εταιρείες που έχουν έδρα σε τρίτη χώρα και νομική μορφή ανάλογη με εκείνη των αλλοδαπών εταιριών που αναφέρεται στην περίπτωση ζ΄, ως προς τα υποκαταστήματα ή πρακτορεία που διατηρούν στην ημεδαπή.»

«θ. Άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων που έχουν την κύρια εγκατάσταση ή την έδρα τους στην αλλοδαπή και δεν εμπίπτουν στις περιπτώσεις ζ΄ και η΄, ως προς τα υποκαταστήματα ή πρακτορεία μέσω των οποίων ασκούν εμπορία στην ημεδαπή.»

Λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι η νομική μορφή των Μ.Κ.Ο ποικίλει ανάλογα με τη χώρα προέλευσης τους και τους ειδικότερους σκοπούς που εξυπηρετούν, θα πρέπει να εξετασθεί εάν η συγκεκριμένη ΜΚΟ υπάγεται σε κάποια από τις ανωτέρω περιπτώσεις. Σε περίπτωση θετικής απάντησης. το υποκατάστημά της στην Ελλάδα εγγράφεται υποχρεωτικά στο Γ.Ε.ΜΗ..

Γενικά πάντως για τις Μ.Κ.Ο., εάν δεχθούμε ότι συνήθως πρόκειται για νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, οι οποίες δεν έχουν κάποια από τις ανωτέρω αναφερόμενες νομικές μορφές και δεν ασκούν εμπορία, τότε έχει εφαρμογή το άρθρο 1 παρ. 2 περ. γ του ν. 3419/2005 σύμφωνα με το οποίο «τα φυσικό ή νομικό πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων που ασκούν ή προτίθενται να ασκήσουν οικονομική ή επαγγελματική δραστηριότητα, χωρίς να έχουν καταστεί έμποροι από την άσκηση της δραστηριότητος αυτής» και μια ΜΚΟ ή το υποκατάστημά της στην Ελλάδα μπορεί να εγγραφεί προαιρετικά στο Γ.Ε.ΜΗ.».

Στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., εντός τριάντα ημερών από την εγκατάσταση (άρθρο 10 Ν. 4174/2013 περί Κ.Φ.Δ.), θα πρέπει να προσκομισθούν:

O Απόφαση έγκρισης εγκατάστασης υποκαταστήματος αλλοδαπής επιχείρησης στην Ελλάδα (εκδίδεται από την αρμόδια Δ/νση οικείας Περιφέρειας).

O Αποδεικτικό είσπραξης τελών του Ταμείου Ασφαλίσεως Προσωπικού Εθνικού Τυπογραφείου (Τ.Α.Π.Ε.Τ).

O Πληρεξούσιο έγγραφο μεταφρασμένο επίσημα στην ελληνική γλώσσα για το διορισμό νομίμου εκπροσώπου της επιχείρησης στην Ελλάδα.

O Υπεύθυνη δήλωση του Ν.1159/86 από τον πληρεξούσιο στην οποίο δηλούται ότι θα προσκομισθεί σε δύο αντίτυπα το ΦΕΚ στο οποίο καταχωρείται η ίδρυση υποκαταστήματος.

O Βεβαίωση εγκατάστασης (θεωρημένο μισθωτήριο συμβόλαιο ή τίτλος ιδιοκτησίας ή υπεύθυνη δήλωση άρθρο 8 Ν.1599/86 δωρεά παραχώρησης).

O Αυτοψία.

O Εξουσιοδότηση του Νομίμου Εκπροσώπου, θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής του από Δημόσια αρχή, σε περίπτωση που η δήλωση υποβάλλεται από τρίτο πρόσωπο.

O Υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/86 στην οποία να αναγράφεται η νομική μορφή του αλλοδαπού νομικού προσώπου ή οντότητας.

O Υπεύθυνη δήλωση του N.1599/86 ότι αποδέχεται τον διορισμού του ως νόμιμος εκπρόσωπος µε το γνήσιο της υπογραφής του από δημόσια αρχή.

O Πιστοποιητικό της αρμόδιας αρχής της χώρας έδρας του Ν.Π. για την ύπαρξη του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας δηλαδή ότι είναι ενεργή μέχρι σήμερα (Certificate of Good Standing).

O Δήλωση Έναρξης - Μεταβολής (Μ3 -Μ7 -Μ9)

Η Ε.2051/6.7.2022 εγκύκλιος ΑΑΔΕ

Όπως αναφέρθηκε στην αρχή του άρθρου, εκδόθηκε η πιο πάνω εγκύκλιος της ΑΑΔΕ με θέμα την «Απόδειξη συνδρομής των προϋποθέσεων εφαρμογής του όρου της αμοιβαιότητας για την ευνοϊκή φορολόγηση των αλλοδαπών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικών προσώπων που είναι εγκατεστημένα σε τρίτες χώρες και αποκτούν περιουσία αιτία θανάτου ή δωρεάς». Δεδομένου του όρου της αμοιβαιότητας, η εγκύκλιος έρχεται να διασαφηνίσει το πραγματικό νόημα αυτής και ειδικά:

«Τα μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα που εδρεύουν σε τρίτες χώρες (χώρες εκτός από την Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο), υπόκεινται στην ευνοϊκή φορολόγηση του 0,5% (ή την πλήρη απαλλαγή για τις αιτία δωρεάς κτήσεις μέχρι 31/12/2022), μόνο υπό τον όρο της αμοιβαιότητας.

Στον όρο της αμοιβαιότητας περιλαμβάνεται:

α) η πρόβλεψη αντίστοιχης απαλλαγής ή ευνοϊκότερης φορολόγησης για τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα στη νομοθεσία της χώρας, στο έδαφος της οποίας εδρεύει και υπό το νομικό καθεστώς της οποίας έχει συσταθεί και λειτουργεί το αιτούμενο την απαλλαγή ή την ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση νομικό πρόσωπο. Η ταυτότητα νομοθετικών ρυθμίσεων της Ελλάδας με το αλλοδαπό κράτος αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή της απαλλαγής ή ευνοϊκής φορολόγησης . Ως εκ τούτου η απαλλαγή ή μειωμένη φορολόγηση του αλλοδαπού νομικού προσώπου παρέχεται με τη ρητή και σαφή προϋπόθεση αντίστοιχης νομοθετικής πρόβλεψης από το κράτος της έδρας του για τα ημεδαπά νομικά πρόσωπα (σχετ. και η γνμ. ΝΣΚ 1020/1967 ) ή

β) η ανυπαρξία αντίστοιχης φορολογικής υποχρέωσης στο αλλοδαπό κράτος, το οποίο είτε δεν έχει θεσμοθετήσει είτε έχει καταργήσει την επιβολή φόρου κατά την αιτία θανάτου ή δωρεάς κτήση (είτε για τα νομικά αυτά πρόσωπα είτε γενικότερα) και αυτό έχει πράγματι ως αποτέλεσμα τη μη επιβολή των φόρων αυτών σε βάρος των ελληνικών νομικών προσώπων. (σχετ. η γνμ. ΝΣΚ 420/2002 - ΠΟΛ 1261/2002 ).

3. Προκειμένου να κριθεί εάν συντρέχουν για το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο που εδρεύει σε τρίτη - πλην Ε.Ε. και ΕΟΧ- χώρα και αποκτά αιτία θανάτου ή δωρεάς περιουσία στην Ελλάδα οι προϋποθέσεις για τη φορολόγησή του με τον ευνοϊκό συντελεστή πέντε τοις χιλίοις (0,5%) (ή για την πλήρη απαλλαγή του από τον φόρο δωρεάς μέχρι 31/12/2022), θα πρέπει να εξετάζεται καταρχήν από τη φορολογική διοίκηση (και να προκύπτει από την οικεία δήλωση και τα επισυναπτόμενα έγγραφα):

- εάν συντρέχει ο όρος της αμοιβαιότητας,

- εάν το νομικό πρόσωπο έχει ιδρυθεί και εξακολουθεί νόμιμα να υπάρχει σύμφωνα με τους νόμους του αλλοδαπού κράτους και

- εάν είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και επιδιώκει σκοπούς εθνικούς (για το κράτος στο οποίο έχει συσταθεί) ή θρησκευτικούς ή φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς ή γενικά επωφελείς για την κοινωνία.

4. Για την απόδειξη της συνδρομής του όρου της αμοιβαιότητας προσκομίζεται βεβαίωση της φορολογικής ή οποιασδήποτε δημόσιας αρχής του κράτους της έδρας του νομικού προσώπου, από την οποία προκύπτει ότι, κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης για την κληρονομιά ή τη δωρεά, συντρέχει ο όρος της αμοιβαιότητας (κατά τα προαναφερόμενα στην παράγραφο 2). H Φορολογική Διοίκηση αποδέχεται οποιοδήποτε έγγραφο δημόσιας αρχής (βεβαίωση, πιστοποιητικό, απόσπασμα, εκτύπωση από την επίσημη ιστοσελίδα της αρχής κ.λπ..).

Για την απόδειξη της νόμιμης σύστασης και λειτουργίας του νομικού προσώπου καθώς και για τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα αυτού και την επιδίωξη σκοπών εθνικών (για το κράτος στο οποίο έχει συσταθεί) ή θρησκευτικών ή φιλανθρωπικών ή εκπαιδευτικών ή πολιτιστικών ή γενικά επωφελών για την κοινωνία προσκομίζεται αντίστοιχα βεβαίωση της φορολογικής ή οποιασδήποτε δημόσιας αρχής του κράτους της έδρας του νομικού προσώπου, από την οποία προκύπτουν τα προαναφερόμενα.

Τα προαναφερόμενα δημόσια έγγραφα της αλλοδαπής γίνονται δεκτά εφόσον η γνησιότητά τους βεβαιώνεται κατά τα διεθνή νόμιμα (σφραγίδα, apostille, προξενική θεώρηση κατά τα οριζόμενα σε διεθνείς συμβάσεις που έχουν κυρωθεί με νόμο στην Ελλάδα, θεώρηση από τις ελληνικές προξενικές αρχές, κατά περίπτωση).

5. Στην περίπτωση που στο αλλοδαπό κράτος δεν υφίσταται τέτοια αρχή ή η αρχή δεν εκδίδει την ως άνω βεβαίωση, γίνεται δεκτό έγγραφο που φέρει την υπογραφή του νομίμου εκπροσώπου του νομικού προσώπου με το οποίο δηλώνεται τόσο η συνδρομή του όρου της αμοιβαιότητας με ταυτόχρονη επίκληση της ισχύουσας αλλοδαπής νομοθεσίας, όσο και ο επωφελής για την κοινωνία χαρακτήρας και οι σκοποί του νομικού προσώπου καθώς και ότι δεν είναι δυνατή η έκδοση βεβαίωσης από δημόσια αρχή, ή ότι δεν προβλέπεται διαδικασία για την έκδοση τέτοιας βεβαίωσης από δημόσια αρχή. Η έγγραφη δήλωση του νομίμου εκπροσώπου λαμβάνεται υπόψη μόνο εφόσον το αιτούν νομικό πρόσωπο κατά το χρόνο που υποβάλλεται η δήλωση είναι εγκατεστημένο σε κράτος με το οποίο είναι σε ισχύ συμφωνία διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας με την Ελλάδα που καλύπτει τόσο το χρόνο υποβολής της δήλωσης όσο και το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

6. Εφόσον δεν συντρέχει ή δεν αποδεικνύεται η αμοιβαιότητα, σύμφωνα με τα πιο πάνω, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα περί ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης και το αιτούν πρόσωπο υπάγεται, ως κληρονόμος ή δωρεοδόχος, στην κλίμακα της Γ κατηγορίας του άρθρου 29 του Κώδικα.».



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Δωρεά, ΝΠΜΚΧ, Τρίτη χώρα