08/04/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Πού οφείλονται οι έντονες μεταβολές των εταιρικών κερδών

Αν και δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η δημοσίευση των ετήσιων λογιστικών καταστάσεων των εταιρειών που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Αθήνας για τη χρήση 2021, εκτιμάται ότι τα αθροιστικά κέρδη της συγκεκριμένης χρονιάς θα είναι πολλαπλάσια από τα αντίστοιχα του 2020 και κατά περίπου 40% αυξημένα σε σύγκριση με εκείνα του 2019.

Έτσι, ένα σημαντικό ερώτημα που προκύπτει είναι το πώς κατάφεραν τα εταιρικά κέρδη να καταστούν πολλαπλάσια σε σχέση με το 2020, όταν το ΑΕΠ της χώρας ανέβηκε κατά 8,3% και πώς αυξήθηκαν κατά 40% σε σύγκριση με το 2019, όταν το ΑΕΠ του 2021 κυμάνθηκε πολύ κοντά στα επίπεδα του 2019. Με άλλα λόγια, πώς είναι δυνατόν όταν ιδιωτική κατανάλωση, τα διαθέσιμα εισοδήματα των πολιτών, κ.λπ. να είναι περίπου σταθερά κατά την τελευταία διετία, τα εταιρικά κέρδη να ανεβαίνουν με τόσο υψηλούς ρυθμούς;

Μια πρώτη απάντηση θα μπορούσε να είναι η παρακάτω: Οι μη τραπεζικές εταιρείες που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Αθήνας (περίπου 140 σε αριθμό) δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα των εγχώριων επιχειρήσεων και έτσι η μέση εικόνα ενδέχεται να είναι -λιγότερο ή περισσότερο- διαφορετική. Επίσης, επειδή το μέσο μέγεθος των εισηγμένων εταιρειών είναι υψηλότερο από το μέσο ελληνικό όρο, ίσως να προκύπτει ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις υπεραποδίδουν έναντι των μικρότερων, διευρύνοντας τα μερίδια αγοράς τους και το κομμάτι της πίτας που τους αναλογεί σε ότι αφορά την κερδοφορία.

Ένας δεύτερος λόγος θα μπορούσε να είναι το γεγονός ότι μεταξύ του 2019 και του 2021 έχει μειωθεί ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από το 24% στο 22%, ή ακόμη ότι το μέσο κόστος χρηματοδότησης (επιτόκια τραπεζικών χορηγήσεων και ομολογιακών εκδόσεων) έχει υποχωρήσει.

Όσο και αν οι προαναφερθέντες λόγοι ερμηνεύουν ενδεχομένως ως ένα βαθμό το γεγονός της εκτόξευσης των λογιστικών κερδών, η απάντηση στο ζήτημα είναι πολύ πιο σύνθετη, καθώς μερικοί από τους σημαντικούς παράγοντες που έχουν συντελέσει στην εκτόξευση των εταιρικών οικονομικών επιδόσεων μέσα στο 2021 είναι οι εξής:

Πρώτον, η πολύ μεγάλη αύξηση που έχει σημειωθεί στις τιμές των διεθνών εμπορευμάτων (commodities, βλέπε πετρέλαιο, χάλυβας, αλουμίνιο, βαμβάκι, κ.λπ.) έχει δημιουργήσει υψηλά λογιστικά «κέρδη από αποτίμηση αποθεμάτων», inventory gains) σε μια ευρεία σειρά εταιρειών. Ακόμη και οι εταιρείες οι οποίες προβαίνουν σε hedging (αντιστάθμιση κινδύνου μέσω της αγοράς παραγώγων) στις τιμές των μετάλλων, δεν το πράττουν για το τμήμα των αποθεμάτων τους, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν υπερβάλλοντα κέρδη όταν οι τιμές των μετάλλων ανεβαίνουν και χαμηλότερα όταν οι τιμές των μετάλλων υποχωρούν (inventory losses). Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι αρκετές εταιρείες πέρα από τα λογιστικά τους μεγέθη ανακοινώνουν και άλλα πρόσθετα όπως πχ τα «προσαρμοσμένα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων» (adjusted EBITDA), προκειμένου να απομονώσουν τις επιδράσεις από τις αυξομειώσεις τιμών των μετάλλων και των λοιπών εμπορευμάτων.

Δεύτερον, λόγω επίσης της μεγάλης αύξησης που παρατηρήθηκε στις τιμές των εμπορευμάτων, προέκυψαν μεγάλα κέρδη για πολλές εταιρείες που δεν προχωρούν σε hedging και είδαν τα περιθώρια κέρδους τους να διευρύνονται καθώς οι τιμές πώλησης των προϊόντων τους ανέβαιναν κατακόρυφα και αυτές διέθεταν αποθέματα που είχαν αποκτήσει σε σαφώς χαμηλότερες τιμές. Η αντίστροφη διαδικασία (συρρίκνωση περιθωρίων κέρδους) θα προκύψει αν οι τιμές των εμπορευμάτων αποκλιμακώνονται και οι εταιρείες θα πουλάνε αποθέματα που είχαν αποκτήσει σε υψηλότερο μέσο κόστος.

Τρίτον, η άνοδος των τιμών των ακινήτων που παρατηρείται κατά τα τελευταία χρόνια επηρεάζει θετικά τα κέρδη των εταιρειών ακινήτων, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να αποτιμούν τις εύλογες αξίες των ακινήτων τους κάθε έξι μήνες.

Για παράδειγμα, έστω μια εταιρεία που εκμισθώνει ακίνητα αξίας 100 εκατ. ευρώ, εισπράττει ενοίκια 7 εκατ. ευρώ και αφού επιβαρυνθεί με φόρους και έξοδα διαχείρισης καταγράφει λειτουργικά κέρδη 4 εκατ. ευρώ. Αν η εύλογη αξία των ακινήτων της συγκεκριμένης εταιρείας αυξηθεί κατά 5% (από τα 100 στα 105 εκατ. ευρώ), τότε στα λειτουργικά κέρδη των τεσσάρων εκατ. θα προστεθούν και άλλα πέντε εκατ. από ανατίμηση της εύλογης αξίας των ακινήτων και έτσι η λογιστική κερδοφορία θα εκτιναχθεί στα 9 εκατ. ευρώ (υψηλότερη ακόμη και σε σχέση με το ύψος των εσόδων). Είναι προφανές, ότι η αντίστροφη διαδικασία θα προκύψει σε περιόδους υποχώρησης των τιμών των ακινήτων στην εγχώρια αγορά του real estate.

Τέταρτον, η ύπαρξη σημαντικού μεγέθους οικονομιών κλίμακας (scale economy) στις περισσότερες επιχειρήσεις. Στην πλειονότητα των επιχειρήσεων, ένα τμήμα των δαπανών είναι σταθερό και ανεξάρτητο από τον όγκο των πωλήσεων τους και ένα άλλο είναι μεταβλητό, εξαρτώμενο από τον όγκο των εργασιών τους. Στην επιχείρηση αυτή:

Κέρδη = Έσοδα – Έξοδα, άρα Κέρδη = (P x S) – a – (b x S)

Όπου P είναι η τιμή πώλησης, S είναι ο όγκος των πωλήσεων, a είναι τα σταθερά έξοδα και b το μεταβλητό κόστος ανά μονάδα πώλησης.

Έτσι, αν την προηγούμενη χρονιά είχαμε P=10, S=1.000.000, a =5.000.000 και b=4, τότε τα κέρδη της εταιρείας διαμορφώθηκαν σε:

Κέρδη = (10 x 1.000.000) – 5.000.000 – (4 x 1.000.000) = 1.000.000 ευρώ.

Αν τώρα, την επόμενη χρονιά, η συγκεκριμένη εταιρεία καταφέρει να αυξήσει τον όγκο των πωλήσεών της έστω κατά 10% (στο 1.100.000 μονάδες), τότε τα κέρδη της θα ανεβούν κατά πολύ μεγαλύτερο ποσοστό (κατά 60%), όπως άλλωστε προκύπτει και από την παρακάτω εξίσωση:

Κέρδη = (10 x 1.100.000) – 5.000.000 – (4 x 1.100.000) = 1.600.000 ευρώ.

Την αντίθετη κατεύθυνση θα πάρουν τα κέρδη (-60%), στην περίπτωση κατά την οποία ο όγκος των πωλήσεων της ίδιας επιχείρησης μειωθεί κατά 10% (έστω στα 900.000 κομμάτια):

Κέρδη = (10 x 900.000) – 5.000.000 – (4 x 900.000) = 400.000 ευρώ

Όπως προκύπτει και από τον παρατιθέμενο τύπο, τόσο πιο ευμετάβλητη είναι η κερδοφορία μιας εταιρείας, όσο υψηλότερο είναι το ύψος των σταθερών εξόδων (a) και όσο χαμηλότερο το μεταβλητό κόστος ανά μονάδα πώλησης (b).



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Κέρδη, εισηγμένες εταιρείες