31/03/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Επιχειρήσεις: Γιατί το «μεγάλο ψάρι» τρώει το μικρό

Πολλά έχουν ειπωθεί για το «νεκρό σημείο» (Break Even Point), το οποίο αντιπροσωπεύει ένα επίπεδο μονάδων πωλήσεων μιας εταιρείας, όπου:

α) Τα έσοδα ισούνται με τα έξοδα, άρα το τελικό αποτέλεσμα είναι μηδενικό.

β) Πάνω από το οποίο προκύπτουν κέρδη για την επιχείρηση και

γ) Κάτω από το οποίο προκύπτουν ζημίες.

Η θεωρεία του νεκρού σημείου στηρίζεται στην υπόθεση ότι η τιμή πώλησης του προϊόντος της εταιρείας είναι σταθερή και ότι τα έξοδα χωρίζονται σε σταθερά (ανεξάρτητα από τον όγκο των πωλήσεων, όπως πχ ενοίκια, ασφάλιστρα, κ.λπ.) και σε μεταβλητά (κυμαίνονται ανάλογα με το ύψος των πωλήσεων, όπως πχ κόστος πρώτων υλών, η ενέργεια, οι μεταφορές και το εργατικό κόστος).

To νεκρό σημείο ορίζεται ως εξής:

Τα έσοδα (R) ισούνται με την τιμή (p) επί τον όγκο των πωλήσεων (S), άρα

R = p x S

Το συνολικό κόστος ισούται με το σταθερό συν το μεταβλητό κόστος, όπου μεταβλητό κόστος προκύπτει από το γινόμενο του όγκου των πωλήσεων (S) επί το μεταβλητό κόστος παραγωγής κάθε μονάδας πωλούμενου προϊόντος (b).

C = a + (b x S)

Αν λοιπόν θέλουμε τα έσοδα να είναι ίσα με τα έξοδα (R=S) τότε p x S = a + (b x S) άρα το νεκρό σημείο προκύπτει από τον τύπο:

S = α / (p-b)

Αξιολόγηση

Είναι προφανές ότι η θεωρεία του νεκρού σημείου -αν και πολύ χρήσιμη για τη λήψη σημαντικών επιχειρηματικών και επενδυτικών αποφάσεων, αν και σημαντικό εργαλείο για την αξιολόγηση του κινδύνου ενός project -είναι αφ’ ενός «χοντροκομμένη» (πχ πολλές κατηγορίες δαπανών δεν είναι ούτε σταθερές, ούτε μεταβλητές, αλλά… ημιμεταβλητές) και αφ’ ετέρου βραχυπρόθεσμη, ή έστω μεσοπρόθεσμη.

Για παράδειγμα, οι τιμές των πρώτων υλών, οι εργατικοί μισθοί, το ενεργειακό κόστος μεταβάλλονται σημαντικά με την πάροδο του χρόνου, όπως το ίδιο συμβαίνει και με την πορεία των τιμών. Επιπλέον, η τεχνολογία και οι καινοτομίες αλλάζουν τον τρόπο και το κόστος παραγωγής ενός προϊόντος (πχ απαιτούνται λιγότεροι εργαζόμενοι, ή διαφορετικό μίγμα πρώτων υλών), ενώ προς την ίδια κατεύθυνση ωθούν και οι αλλαγές που παρατηρούνται με την πάροδο του χρόνου στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Άρα, ούτε το a (σταθερό κόστος), αλλά ούτε και το b (οριακό μεταβλητό κόστος) παραμένουν σταθερά.

Επιπλέον, οι συντελεστές a και b μεταβάλλονται δραστικά, όταν οι εταιρείες προχωρούν σε σημαντικές επενδύσεις μέσα από τις οποίες ανεβάζουν την παραγωγική τους δυναμικότητα (capacity) των μονάδων τους, ενισχύουν τα δίκτυα πωλήσεών τους και αναβαθμίζουν τις υποδομές τους.

Η σύγχρονη τάση

Η τάση των τελευταίων ετών, που φαίνεται να συνεχίζεται χωρίς κανένα εμπόδιο στις μέρες μας, είναι η σταδιακή αύξηση του a και η πτωτική πορεία του b.

Όλα ξεκινούν από την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, εξέλιξη που δίνει τη δυνατότητα για διεθνοποίηση των εργασιών των εταιρειών (τόσο στις πωλήσεις, όσο επίσης στην παραγωγή και στην απόκτηση προμηθειών) και για αύξηση του μεγέθους τους προκειμένου να δραστηριοποιηθούν κερδοφόρα σε περισσότερες χώρες του κόσμου. Άρα λοιπόν, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας δίνει τη δυνατότητα στις εταιρείες να διεκδικήσουν μερίδια σε χώρες που δεν είχαν παρουσία κατά το παρελθόν. Για να το κάνουν όμως αυτό, θα πρέπει να επενδύσουν σε μηχανολογικό εξοπλισμό, σε δίκτυα πωλήσεων, σε υποδομές, αλλά και σε στελεχιακό δυναμικό.

Ωστόσο, όταν ξεκινούν τις προαναφερθείσες επενδύσεις τους, αντιλαμβάνονται μεταξύ άλλων ότι:

· Λόγω των ισχυρών οικονομιών κλίμακας, το μεταβλητό κόστος ανά μονάδα παραγωγής μειώνεται. Οι νέοι μηχανολογικοί εξοπλισμοί είναι αποδοτικότεροι, όσο αυξάνεται η παραγωγή τόσο φτηνότερα αγοράζονται ανά μονάδα οι πρώτες ύλες, όπως επίσης τόσο φτηνότερα ανά μονάδα μεταφέρονται τα εμπορεύματα.

· Το σταθερό κόστος ανεβαίνει. Για παράδειγμα, οι εταιρείες (μικρές και μεγάλες) καλούνται να προσαρμόσουν την παραγωγική τους διαδικασία και την προϊοντική τους γκάμα στις νέες απαιτήσεις για τη μείωση του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος. Όλη αυτή η διαδικασία απαιτεί τη διάθεση σημαντικών ποσών για επενδύσεις σε καινοτομία.

Για παράδειγμα, οι τσιμεντοβιομηχανίες πρέπει να επινοήσουν τρόπους περιορισμού της ενέργειας που καταναλώνουν, προϊόντα που απαιτούν λιγότερη ενέργεια, ή/και να προχωρήσουν σε επενδύσεις παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ή από ανακύκλωση υλικών. Επίσης, οι αυτοκινητοβιομηχανίες καλούνται να παράγουν αυτοκίνητα χαμηλότερου βάρους (προκειμένου να καταναλώνουν λιγότερα καύσιμα), να αντικαταστήσουν σταδιακά τους πετρελαιοκινητήρες, κ.λπ. Οι ναυτιλιακές εταιρείες πρέπει μέσα σε λίγα χρόνια να ανανεώσουν τους στόλους τους με πλοία που θα κινούνται με εναλλακτικά καύσιμα, κ.λπ.

Πέραν αυτών, όλες οι εταιρείες -από τις μικρομεσαίες έως και τις μεγαλύτερες- καλούνται να ανεβάσουν τα διοικητικά τους κόστη (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το συντελεστή των σταθερών εξόδων a), προκειμένου να υιοθετήσουν τα πρότυπα βιωσιμότητας ESG (Environmental, Social, Governance). Χωρίς την υιοθέτηση τέτοιων κριτηρίων, οι εταιρείες θα δυσκολεύονται στο να αντλήσουν πόρους από τις κεφαλαιαγορές, στο να χρηματοδοτηθούν φτηνά από τις τράπεζες, ή στο να συνεργάζονται με σημαντικούς προμηθευτές και πελάτες. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα των ασφαλιστικών εταιρειών, όπου η υπόθεση της Εταιρικής Διακυβέρνησης (το Governance στα ESG κριτήρια) απαιτείται από το ευρωπαϊκό εποπτικό πλαίσιο Solvency II και συνεπάγεται (πέρα από τα αναμφίβολα μεσομακροπρόθεσμα οφέλη που προσφέρει) σημαντικό κόστος σε όρους χρήματος και στελεχιακών ανθρωποωρών.

Με άλλα λόγια, σε ένα περιβάλλον όπου αυξάνεται το a και μειώνεται το b, ανεβαίνει το ύψος του νεκρού σημείου (Break Even Point) με αποτέλεσμα η αγορά να συγκεντρώνεται σε μικρότερο αριθμό εταιρειών, καθώς οι μικρότερες επιχειρήσεις δεν μπορούν να είναι ανταγωνιστικές, αν δεν εξειδικευθούν σε κάποιον επιμέρους τομέα.

Ας πάρουμε για παράδειγμα, μια εταιρεία που έχει a=2.000.000 ευρώ, b=4 ευρώ και τιμή πώλησης (p) τα 8 ευρώ. Η συγκεκριμένη εταιρεία έχει νεκρό σημείο (ούτε ζημία, ούτε κέρδη) τα 500.000 τεμάχια πώλησης

Νεκρό σημείο = a / (p-b) = 2.000.000 / (8-4) = 500.000 τεμάχια.

Αν τώρα μεταβληθούν τα δεδομένα και δούμε την αύξηση του a στα 4.000.000 ευρώ και τη μείωση του b στα 3 ευρώ, τότε:

Νεκρό σημείο = a / (p-b) = 4.000.000 / (8-3) = 800.000 τεμάχια.

Άρα λοιπόν, μέσα από μια τέτοια διαδικασία, οι εταιρείες που πωλούσαν από 500.000 έως 800.000 τεμάχια το χρόνο αναγκάζονται σε βάθος χρόνου να αποχωρήσουν από την αγορά λόγω των ζημιών που υφίστανται και έτσι το μερίδιό τους μεταφέρεται στους υπόλοιπους (και μεγαλύτερους) «παίκτες» της αγοράς.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Νεκρό σημείο