17/03/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Μετοχές: Το χρηματοοικονομικό «εργαλείο» της ονομαστικής αξίας

Η ονομαστική αξία μιας μετοχής προκύπτει από το ύψος του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας δια τον αριθμό των μετοχών της. Αν για παράδειγμα δύο άτομα αποφασίσουν να ιδρύσουν μια νέα εταιρεία καταβάλλοντας καθένας από 1.000.000 ευρώ, τότε το μετοχικό κεφάλαιο θα διαμορφωθεί στα 2.000.000 ευρώ και το ποσοστό κάθε ατόμου στο 50%. Πόσες όμως μετοχές θα έχει η εταιρεία και από πόσες θα λάβουν οι μέτοχοί της; Για τη λύση αυτού του ζητήματος επινοήθηκε η ονομαστική αξία τιμής, η οποία λαμβάνεται αυθαίρετα και απλά δεν μπορεί να υπολείπεται του 0,04 ευρώ.

Έτσι, αν πχ αποφασιστεί στο προηγούμενο παράδειγμα μια ονομαστική αξία της μετοχής στα 10 ευρώ, τότε: α) Η εταιρεία θα διαθέτει 200.000 μετοχές (2.000.000/10) β) Κάθε ένας εκ των μετόχων θα λάβει 100.000 τίτλους (200.000x50%).

Είναι προφανές ότι η ονομαστική αξία της μετοχής δεν έχει καμιά ουσιαστική σχέση με την τρέχουσα χρηματιστηριακή (αν η εταιρεία είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Αθήνας), ή έστω με την «εύλογη» αξία της μετοχής (όπως ορίζεται από μεθόδους αποτίμησης εταιρειών) σε μια επόμενη περίοδο. Αν για παράδειγμα, η προαναφερθείσα επιχείρηση ακολουθήσει ικανοποιητική πορεία στο μέλλον, τότε οι μετοχές της θα μπορούσαν να πουληθούν πχ προς 20, προς 30, ή και προς 40 ευρώ, ενώ αν η πορεία της αποδειχτεί αρνητική, τότε η τρέχουσα τιμή τους θα μπορούσε να είναι σαφώς χαμηλότερη των 10 ευρώ.

Προφανώς, η ονομαστική αξία δεν ταυτίζεται με τη λογιστική αξία της εταιρείας (παρά μόνο κατά τη στιγμή έναρξης της λειτουργίας της), καθώς η τελευταία προκύπτει από τον τύπο: Λογιστική αξία μετοχής = Ίδια κεφάλαια / αριθμός μετοχών

Μεταβολή ονομαστικής αξίας

Η ονομαστική αξία της μετοχής μπορεί να μεταβληθεί μόνο με απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων και αυτό δύναται να γίνει με τρεις τρόπους.

Πρώτον, μέσα από την διάσπαση (split) της μετοχής. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, αποφασίζεται η μείωση της ονομαστικής αξίας της μετοχής με παράλληλη αύξηση του αριθμού των μετοχών της εταιρείας, οι οποίες διανέμονται δωρεάν στους ήδη υπάρχοντες μετόχους.

Στο προηγούμενο παράδειγμα όπου είχαμε μετοχικό κεφάλαιο 2.000.000 διαιρεμένο σε 200.000 μετοχές (από 100.000 τίτλους κάθε μέτοχος) ονομαστικής αξίας 10 ευρώ, αποφασίζουμε τη μείωση της ονομαστικής αξίας της μετοχής στα 5 ευρώ, οπότε ο αριθμός των μετοχών της εταιρείας διπλασιάζεται (από τις 200.000 στις 400.000), όπως επίσης διπλασιάζονται και οι μετοχές κάθε συνεταίρου (από τις 100.000 στις 200.000). Θυμίζουμε τον ισχύοντα τύπο: Μετοχικό κεφάλαιο = Αριθμός μετοχών x ονομαστική αξία.

Αυτό που θα πρέπει να τονιστεί είναι πως μετά από ένα split της μετοχής, θεωρητικά τουλάχιστον θα πρέπει να επηρεαστεί αντιστρόφως ανάλογα και η τρέχουσα τιμή της μετοχής στο χρηματιστήριο, ή έστω η αξία πώλησης της μετοχής αν αυτή δεν διαπραγματεύεται σε οργανωμένη αγορά. Η ουσία είναι πως μέσα από τη διαδικασία του split, η πραγματική αξία της εταιρείας δεν μεταβλήθηκε, αλλά απλά πληθωρίστηκε ο αριθμός των μετοχών της.

Αν για παράδειγμα μια εταιρεία με 10.000.000 μετοχές, κάθε μία εκ των οποίων διαπραγματεύεται σήμερα στο χρηματιστήριο προς 5 ευρώ (χρηματιστηριακή αξία εταιρείας στα 50 εκατ. ευρώ), αποφασίσει να διπλασιάσει τον αριθμό των μετοχών της μέσα από τη διαδικασία του split (από τα 10.000.000 στα 20.000.000), τότε με βάση και τον παρατιθέμενο τύπο, η τρέχουσα τιμή της μετοχής θα πρέπει θεωρητικά να υποχωρήσει από τα 5 στα 2,5 ευρώ προκειμένου η χρηματιστηριακή αξία να παραμείνει στα 50 εκατ. ευρώ.

Τύπος: Χρηματιστηριακή αξία εταιρείας = Αριθμός μετοχών x τρέχουσα τιμή μετοχής

Συμβαίνει όμως πάντοτε αυτό στην πράξη; Η απάντηση είναι αρνητική. Αρκετές φορές -ιδίως σε περιπτώσεις όπου το χρηματιστηριακό κλίμα είναι θετικό- βραχυμεσοπρόθεσμα παρατηρείται μια τιμή μετοχής πάνω από τα 2,5 ευρώ, κυρίως για δύο λόγους: α) Ορισμένοι μέτοχοι, λόγω αυταπάτης, αντιλαμβάνονται τις νέες μετοχές ως «δώρο» ή «κέρδος» και β) Μέσα από τη διαδικασία του split υπάρχουν προϋποθέσεις για την τόνωση της εμπορευσιμότητας της μετοχής, πράγμα που ενισχύει και την ελκυστικότητά της στους επενδυτές.

Δεύτερον, μέσα από τη διαδικασία του reverse split. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, αποφασίζεται η αύξηση της ονομαστικής αξίας της μετοχής με παράλληλη μείωση του αριθμού των μετοχών της εταιρείας.

Στο προηγούμενο παράδειγμα όπου είχαμε μετοχικό κεφάλαιο 2.000.000 διαιρεμένο σε 200.000 μετοχές (από 100.000 τίτλους κάθε μέτοχος) ονομαστικής αξίας 10 ευρώ, αποφασίζουμε την αύξηση της ονομαστικής αξίας της μετοχής στα 20 ευρώ, οπότε ο αριθμός των μετοχών της εταιρείας υποδιπλασιάζεται (από τις 200.000 στις 100.000 ευρώ), όπως επίσης υποδιπλασιάζονται και οι μετοχές κάθε συνεταίρου (από τις 100.000 στις 50.000).

Στο δεύτερο προαναφερόμενο παράδειγμα της εταιρείας με 10.000.000 μετοχές, κάθε μία εκ των οποίων διαπραγματεύεται σήμερα στο χρηματιστήριο προς 5 ευρώ (χρηματιστηριακή αξία εταιρείας στα 50 εκατ. ευρώ), που αποφασίσει να υποδιπλασιάσει τον αριθμό των μετοχών της μέσα από τη διαδικασία του reverse split, τότε με βάση και τον παρατιθέμενο τύπο της χρηματιστηριακής αξίας, η τρέχουσα τιμή της μετοχής θα πρέπει θεωρητικά να διπλασιαστεί από τα 5 στα 10 ευρώ προκειμένου η χρηματιστηριακή αξία να παραμείνει στα 50 εκατ. ευρώ.

Μέσα από τη διαδικασία του reverse split, ανεβαίνει η ονομαστική αξία και η τρέχουσα τιμή της μετοχής, οπότε διευκολύνεται στην πράξη μια επακόλουθη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών.

Τρίτον, μέσα από την κεφαλαιοποίηση θετικών (πχ αποθεματικά από αύξηση κεφαλαίου υπέρ των άρτιο) ή αρνητικών (υπόλοιπο ζημιών σε νέο) αποθεματικών.

Στον παρατιθέμενο πίνακα, η εταιρεία Α’ έχει μετοχικό κεφάλαιο 10 εκατ. ευρώ (1.000.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 10 ευρώ) και θετικά αποθεματικά 8 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη λοιπόν εταιρεία αποφασίζει να κεφαλαιοποιήσει τα πέντε από τα οκτώ εκατ. των αποθεματικών της, με αποτέλεσμα το μετοχικό της κεφάλαιο να ανεβεί στα 15 εκατ. και τα αποθεματικά της να υποχωρήσουν στα 3 εκατ. ευρώ. Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου θα μπορούσε να γίνει μέσα από άνοδο της ονομαστικής αξίας (από τα 10 στα 15 ευρώ, όπως στο παράδειγμά μας), μέσα από αύξηση του αριθμού των μετοχών (1.500.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 10 ευρώ), ή τέλος μέσα από αύξηση τόσο του αριθμού των μετοχών, όσο και της ονομαστικής αξίας (πχ 1.200.00 μετοχές, ονομαστικής αξίας 12,5 ευρώ). Είναι προφανές, ότι σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων θα διατηρηθεί σταθερό.

Στον ίδιο πίνακα, η εταιρεία Β’ έχει μετοχικό κεφάλαιο 10 εκατ. ευρώ (1.000.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 10 ευρώ) και αρνητικά αποθεματικά -7 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη λοιπόν εταιρεία αποφασίζει να κεφαλαιοποιήσει το σύνολο των αρνητικών της αποθεματικών, με αποτέλεσμα το μετοχικό της κεφάλαιο να υποχωρήσει στα 3 εκατ. και τα αποθεματικά της να μηδενιστούν. Η μείωση του μετοχικού κεφαλαίου θα μπορούσε να γίνει μέσα από υποχώρηση της ονομαστικής αξίας (από τα 10 στα 3 ευρώ, όπως στο παράδειγμά μας), μέσα από μείωση του αριθμού των μετοχών (300.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 10 ευρώ), ή τέλος μέσα από μείωση τόσο του αριθμού των μετοχών, όσο και της ονομαστικής αξίας (πχ 600.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 5 ευρώ). Είναι προφανές, ότι σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων θα διατηρηθεί σταθερό.

Η κεφαλαιοποίηση αρνητικών αποθεματικών γίνεται κυρίως για δύο λόγους: α) Με την εξάλειψη των αρνητικών αποθεματικών, η εταιρεία μπορεί στο άμεσο μέλλον να διανέμει μερίσματα στους μετόχους της από τα κέρδη που επιτυγχάνει β) Με την μείωση του μετοχικού κεφαλαίου (βλέπε παράδειγμα εταιρείας Β’) η σχέση ίδια προς μετοχικό κεφάλαιο μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το όριο του 50%, οπότε η επιχείρηση αποφεύγει τις σχετικές συνέπειες της νομοθεσίας.

Εταιρεία Α'

Πριν

Μετοχικό κεφάλαιο (1.000.000 μετ. X 10)

10000000

Αποθεματικά

8000000

Σύνολο ιδίων κεφαλαίων

18000000

Εταιρεία Α'

Μετά

Μετοχικό κεφάλαιο (1.000.000 μετ. X 18)

15000000

Αποθεματικά

3000000

Σύνολο ιδίων κεφαλαίων

18000000

Εταιρεία Β'

Πριν

Μετοχικό κεφάλαιο (1.000.000 μετ. X 10)

10000000

Αποθεματικά

-7000000

Σύνολο ιδίων κεφαλαίων

3000000

Εταιρεία Α'

Μετά

Μετοχικό κεφάλαιο (1.000.000 μετ. X 3)

3000000

Αποθεματικά

0

Σύνολο ιδίων κεφαλαίων

3000000



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Μετοχές, ονομαστική αξία μετοχών