09/03/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Χρηματιστηριακές επενδύσεις: Η μεγάλη ευκολία και οι παγίδες

Αν θέλαμε να δώσουμε ως παράδειγμα ένα μηχανισμό απλοποίησης των διαδικασιών, απίστευτης ταχύτητας και ελάχιστης γραφειοκρατίας, αυτό θα μπορούσε σίγουρα να είναι η λειτουργία ενός χρηματιστηρίου.

Σε περίπτωση που κάποιος επιθυμεί να αγοράσει ένα ακίνητο, ή μια εταιρεία που δεν διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο, χρειάζεται κάποιες ημέρες αναζήτησης και εντοπισμού σπιτιών ή εταιρειών που πωλούνται (ενίοτε και με τη χρήση μεσιτών και συμβούλων), στη συνέχεια πολυήμερες ή και πολύμηνες διαπραγματεύσεις με τους ιδιοκτήτες και σε περίπτωση που τελικά επέλθει συμφωνία ακολουθούν οι υπηρεσίες των δικηγόρων, των συμβολαιογράφων, των μηχανικών και φυσικά των υπηρεσιών του Δημοσίου. Η όλη αυτή διαδικασία είναι όχι μόνο αβέβαιη και ιδιαίτερα χρονοβόρα, αλλά και πολύ δαπανηρή. Στην περίπτωση ενός ακινήτου, τα σχετικά κόστη (μαζί με κάποιες φορολογικές επιβαρύνσεις) μπορεί να φτάνουν ακόμη και το 10% της αξίας του ακινήτου. Η ίδια χρονοβόρα και δαπανηρή διαδικασία θα πρέπει να ακολουθηθεί σε περίπτωση που ο αγοραστής αλλάξει γνώμη και στη συνέχεια θελήσει να ρευστοποιήσει το ακίνητο που είχε αγοράσει.

Όλα αυτά, στην περίπτωση μιας χρηματιστηριακής επένδυσης μπορούν να γίνουν σε λίγα δευτερόλεπτα, μέσα από ένα απλό τηλεφώνημα, ή από μια αυτόματη συναλλαγή μέσω του κινητού μας τηλεφώνου και μάλιστα με ένα συνολικό κόστος έως 1,5% της αξίας του προϊόντος που περιλαμβάνει και την αγορά, αλλά και τη ρευστοποίηση της μετοχικής μας επένδυσης!

Μια δεύτερη μεγάλη ευκολία που προσφέρει η χρηματιστηριακή επένδυση είναι η ύπαρξη ευρείας και συχνά ελεγμένης πληροφόρησης. Για παράδειγμα, ο δυνητικός αγοραστής έχει στη διάθεσή του εξαμηνιαίες και ετήσιες αναλυτικές λογιστικές καταστάσεις της εταιρείας, ελεγμένες από ορκωτό ελεγκτή, καθώς και μια σειρά ανακοινώσεων στις οποίες η εταιρεία υποχρεούται να προβεί σε περίπτωση κάποιου σημαντικού γεγονότος. Αντίθετα, όταν κάποιος επιχειρεί να εξαγοράσει μια μικρή επιχείρηση προσπαθεί συχνά να «μαντέψει» τις πραγματικές της οικονομικές επιδόσεις, ή να βασιστεί σε εκτιμήσεις «ανθρώπων της αγοράς».

Η τρίτη κατά σειρά, αλλά εξ’ ίσου σημαντική, ευκολία είναι ότι μέσω του χρηματιστηρίου, ο επενδυτής μπορεί να γνωρίζει κάθε ημέρα και κάθε δευτερόλεπτο, το πόσο αποτιμάται η αξία της επένδυσής του. Όταν πχ ξεκίνησε η πρόσφατη εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία, κανείς ιδιοκτήτης καταστήματος, ή μιας μικρομεσαίας επιχείρησης δεν σκέφτηκε το πόσο αρνητικά είχε επηρεαστεί η αξία της εταιρείας του.

Οι πιθανές παγίδες

Ωστόσο, οι πολύ μεγάλες προαναφερθείσες διευκολύνσεις ενδέχεται να μετατραπούν σε παγίδες, ικανές να οδηγήσουν σε βαρύτατες απώλειες τους επενδυτές. Ειδικότερα, η δυνατότητα αγοραπωλησιών μέσα σε λίγες ημέρες, ώρες, ή και δευτερόλεπτα -και μάλιστα έναντι ενός πολύ μικρού κόστους προμηθειών- δίνει την επιλογή σε πολλούς να μετατρέψουν μια μακροπρόθεσμης διάρκειας επένδυση όπως είναι οι μετοχές, σε βραχυπρόθεσμη τοποθέτηση με πολύ υψηλή σχέση προσδοκώμενης απόδοσης, αλλά και κινδύνου.

Για παράδειγμα, ο αγοραστής του 10% ενός εμπορικού καταστήματος δεν θα σκεφτόταν να το πουλήσει πέντε ημέρες μετά την αγορά του, ή δεν θα σκεφτόταν να το πουλήσει κατά την ημέρα εισόδου των Ρώσων στην Ουκρανία με σκοπό να το επαναγοράσει είκοσι ημέρες αργότερα σε χαμηλότερη τιμή. Μέσω του χρηματιστηρίου όμως, τέτοιες κινήσεις είναι εφικτό να γίνουν και από ορισμένους γίνονται. Με άλλα λόγια, ενώ η μακροπρόθεσμη τοποθέτηση σε μια εταιρεία βασίζεται πάνω στα θεμελιώδη μεγέθη της και τις προοπτικές της σε σύγκριση με την τρέχουσα αποτίμησή της, η βραχυπρόθεσμη κίνηση βασίζεται συχνά σε συγκυριακούς και ιδιαίτερα ευμετάβλητους παράγοντες, με το ρίσκο να ανεβαίνει περαιτέρω σε περίπτωση που οι αγοραστικές τοποθετήσεις γίνονται με δανεισμό (χρήση margin).

Μια δεύτερη παγίδα για τους χρηματιστηριακούς επενδυτές μπορεί να προέλθει από την υπερπληροφόρηση που πολλές φορές υπάρχει. Πέρα από τις επίσημες λογιστικές καταστάσεις και τις ανακοινώσεις των εταιρειών, πληροφορίες προέρχονται από αναλύσεις χρηματιστηριακών οίκων (ελληνικών και ξένων), από επώνυμες ιστοσελίδες, από οικονομικούς αρθρογράφους, από ερασιτεχνικά blogs, από γραφικούς τύπους, κ.λπ.

Πολλές φορές ωστόσο, η υπερπληροφόρηση δημιουργεί σύγχυση και οδηγεί σε υπερβολές είτε προς τη μια πλευρά (υπέρ της μετοχής), είτε προς την άλλη (εναντίον της). Πέρα από τις έγκυρες και μετρημένες τοποθετήσεις, υπάρχουν και άλλες που είναι εσφαλμένες, άλλες που είναι ελλιπείς και τέλος άλλες που υπερτονίζουν, ή υποβαθμίζουν την ουσία ενός ζητήματος. Και οι τρεις τελευταίες κατηγορίες τοποθετήσεων είναι επιζήμιες για τους επενδυτές, οι οποίοι θα πρέπει να επιλέγουν προσεκτικά τις πηγές από τις οποίες πληροφορούνται και να είναι σε θέση να ξεχωρίσουν την ουσία (την προστιθέμενη αξία της πληροφόρησης) από το… «θόρυβο» και την παραπληροφόρηση.

Μια τρίτη πιθανή παγίδα μπορεί να προκύψει από την άνετη ευκολία πρόσβασης που δίνει το χρηματιστήριο στη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών. Για παράδειγμα, ο αγοραστής μιας μεσαίας επιχείρησης θα πρέπει να καταβάλει πχ δύο εκατ. ευρώ και να περιμένει τουλάχιστον τρία με πέντε χρόνια μέχρι να την πουλήσει. Ακόμη και ο αγοραστής ενός μεσαίου ακινήτου καλείται να πληρώσει 100-300 χιλιάδες ευρώ δεσμεύοντας για πολλά χρόνια τα χρήματά του. Άρα, είναι ζήτημα αν το 5% με 10% των Ελλήνων θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο.

Αντίθετα, μέσα από το χρηματιστήριο μπορεί κάποιος να αγοράσει μετοχές μιας εταιρείας αξίας μόλις πχ 1.000 ευρώ έχοντας τη δυνατότητα να τις πουλήσει οποτεδήποτε. Επίσης, μέσω του χρηματιστηρίου κάποιος είναι σε θέση να επενδύσει έμμεσα στην αγορά ακινήτων, αγοράζοντας μετοχές μιας ΑΕΕΑΠ (Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας) δίνοντας πχ 100.000 ευρώ και έχοντας τη δυνατότητα να πουλήσει μέρος αυτών αν του προκύψει κάποια έκτακτη ανάγκη (ενώ αν είχε αγοράσει ένα διαμέρισμα, δεν θα μπορούσε να πουλήσει… μόνο την κουζίνα).

Με άλλα λόγια, είναι μεγάλη η ευκολία πρόσβασης που έχουν στο χρηματιστήριο ακόμη και άτομα με περιορισμένα εισοδήματα και χαμηλές αποταμιεύσεις. Το γεγονός αυτό ωστόσο, αν και θετικό επί της αρχής, εγκυμονεί κινδύνους, καθώς συχνά μπορούν να επενδύσουν άτομα χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις και εμπειρίες πάνω στο συγκεκριμένο πεδίο, άτομα τα οποία συνήθως υποχρεώνονται σε μεγάλες απώλειες. Στην περίπτωση τέτοιων ατόμων, καλό θα ήταν να απευθύνονται σε επαγγελματίες της αγοράς για τη διαχείριση των όποιων χρημάτων τους.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Χρηματιστήριο, Επενδύσεις