01/03/22 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Μερίσματα και μερισματική πολιτική μιας εταιρείας

Μέρισμα είναι το τμήμα των κερδών μιας εταιρείας που διανέμεται στους μετόχους της. Με βάση τη νομοθεσία:

· Η διανομή μερίσματος γίνεται υπό την προϋπόθεση ότι δεν υφίσταται υπόλοιπο συσσωρευμένων ζημιών παρελθουσών χρήσεων.

· Το ύψος του μερίσματος αποφασίζεται από τη γενική συνέλευση των μετόχων.

· Σε γενικές γραμμές, είναι υποχρεωτική η κατ’ ελάχιστον διανομή του 35% των ετήσιων καθαρών κερδών. Αντίθετα, η γενική συνέλευση με αυξημένη απαρτία και απλή πλειοψηφία μπορεί να περιορίσει το διανεμόμενο μέρισμα έως και στο 10% των κερδών, ενώ σε περίπτωση αυξημένης απαρτίας και αυξημένης πλειοψηφίας μπορεί να εγκριθεί η καταβολή μηδενικού μερίσματος.

· Ο συντελεστής φορολόγησης του μερίσματος διαμορφώνεται στο 5% και παρακρατείται στην πηγή (οι μέτοχοι το εισπράττουν μετά την αφαίρεση του φόρου).

Διανομή μερίσματος σε είδος: Αντί για μετρητά, μπορούν να δοθούν νέες μετοχές της εταιρείας που θα εκδοθούν για το σκοπό αυτό (έμμεση αύξηση μετοχικού κεφαλαίου), ή επίσης μετοχές άλλων επιχειρήσεων που η εταιρεία διαθέτει στο χαρτοφυλάκιό της (πχ τίτλους θυγατρικής της εταιρείας).

Επίσης, η εταιρεία μπορεί να αφήσει στη διακριτική ευχέρεια των μετόχων της είτε την είσπραξη του μερίσματός τους σε μετρητά, είτε την ανταλλαγή του με νέες μετοχές που θα εκδώσει η εταιρεία, οπότε και σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για έμμεση αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών.

Βασικοί παράγοντες μερισματικής πολιτικής

Είναι γενικά παραδεκτό ότι η διοίκηση μιας εταιρείας προτείνει στους μετόχους ένα τέτοιο ποσό το οποίο δεν θα πρέπει να οδηγεί σε τόσο μεγάλη χρηματική εκροή, έτσι ώστε να αποσταθεροποιήσει την εταιρεία, να αυξήσει τους κινδύνους που διατρέχει και να επιδεινώσει τους όρους των συναλλαγών της με τους προμηθευτές, τις τράπεζες, τους ομολογιούχους και τους λοιπούς πιστωτές της.

Γενικότερα, το ύψος του διανεμόμενου μερίσματος είναι τόσο μικρότερο:

· Όσο μεγαλύτερη είναι η δανειακή επιβάρυνση της επιχείρησης.

· Όσο υψηλότερο είναι το κόστος του χρήματος (επιτόκια χορηγήσεων των τραπεζών, αποδόσεις στην αγορά ομολόγων) και όσο δυσκολότερη είναι η πρόσβαση της εταιρείας στις αγορές κεφαλαίων (πχ χρηματιστήριο) και χρήματος.

· Όσο πιο φιλόδοξο είναι το επενδυτικό πρόγραμμα της εταιρείας κατά τα επόμενα χρόνια. Εταιρείες που προγραμματίζουν εξαγορές και συμμετοχή σε σημαντικά projects συνήθως είτε αποφεύγουν να διανείμουν μερίσματα, είτε περιορίζονται στα ελάχιστα δυνατά επίπεδα από τη στιγμή που δεν μπορούν να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες συναινέσεις στη γενική συνέλευση των μετόχων. Αντίθετα, υπάρχουν επιχειρήσεις -οι αποκαλούμενες και ως «αγελάδες μετρητών» (cash cows)- που βρίσκονται σε ώριμο στάδιο ανάπτυξης, δεν έχουν μπροστά τους μεγάλα επενδυτικά προγράμματα και σημειώνουν υψηλές θετικές λειτουργικές ταμειακές ροές. Συνήθως, στις περιπτώσεις αυτές υιοθετούνται «απλόχερες» μερισματικές πολιτικές.

· Όσο μικρότερη ανάγκη ρευστότητας έχει ο βασικός μέτοχος της εταιρείας. Υπάρχουν για παράδειγμα, περιπτώσεις που εταιρείες έχουν εξαγοραστεί από επενδυτές μέσα από τη λήψη δανειακών κεφαλαίων και έτσι οι μέτοχοι έχουν την ανάγκη είσπραξης υψηλών μερισμάτων προκειμένου να είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν τον προσωπικό τους δανεισμό.

· Όσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος τόσο του κλάδου όσο και της χώρας δραστηριοποίησης της εταιρείας. Για παράδειγμα, σε κλάδους υψηλής κυκλικότητας και έντονων διακυμάνσεων (πχ τουρισμός, μεταφορές), ή μεγάλου ρίσκου (πχ επιχειρήσεις έρευνας και τεχνολογίας) συχνά υιοθετούνται πολύ συντηρητικές μερισματικές πολιτικές.

Πολιτική σταθερού μερίσματος: Υπάρχουν εταιρείες που έχουν ως στόχο να διανέμουν το ίδιο ποσό μερίσματος κάθε χρόνο. Με τον τρόπο αυτό δίνουν την εντύπωση «εξασφάλισης» ενός πάγιου εισοδήματος προς τους μετόχους τους, ανεξάρτητα από την πορεία της τιμής της μετοχής και του ευρύτερου χρηματιστηριακού κλίματος. Άρα, οι επενδυτές στις δύσκολες χρηματιστηριακές χρονιές μπορούν να καρπώνονται το μέρισμά τους και στις ευνοϊκές να αποκομίζουν κεφαλαιακά κέρδη μέσα από την πώληση των μετοχών τους.

Πολιτική σταθερού ποσοστού μερίσματος: Σύμφωνα με την πολιτική αυτή, οι εταιρείες μοιράζουν κάθε χρόνο ένα περίπου σταθερό ποσοστό των ετήσιων κερδών τους, έστω πχ ένα 35% έως 45% αυτών. Μέσα από την επιλογή αυτή, αφ’ ενός ικανοποιούνται ως ένα βαθμό οι μέτοχοι, αφ’ ετέρου η διοίκηση της εταιρεία αντλεί πόρους προκειμένου να συνεχίσει το επενδυτικό της πρόγραμμα και να δρομολογεί νέες αναπτυξιακές δράσεις που εξυπηρετούν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των μετόχων.

Έκτακτες χρηματικές διανομές: Οι εταιρείες αποφασίζουν ενίοτε τη διανομή έκτακτων ποσών στους μετόχους τους (πχ μερίσματα από κέρδη παρελθουσών χρήσεων) σε περίπτωση που για διάφορους λόγους έχει ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό η ρευστότητά τους. Αυτό μπορεί πχ να προκύψει σε περίπτωση πώλησης μιας θυγατρικής εταιρείας, ή ενός ακινήτου που δεν συνεισέφερε λειτουργικά στην επιχείρηση, ή τέλος μετά από ένα έκτακτο γεγονός που τις ευνόησε συγκυριακά (πχ υπήρξαν ορισμένες εταιρείες συγκεκριμένων αντικειμένων που ευνοήθηκαν ιδιαίτερα από την έλευση της πανδημίας, οπότε κάποιες από αυτές μοίρασαν εκτάκτως κάποια επιπλέον ποσά στους μετόχους τους).

Μερίσματα και Χρηματιστήριο: Όταν όλοι οι άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί, η διανομή μερισμάτων αποτελεί θετικό στοιχείο για τον τρόπο αντιμετώπισης μιας μετοχής από το ευρύ επενδυτικό κοινό καθώς οι μετοχές αυτές: α) Μειώνουν το ρίσκο του επενδυτή και ενισχύουν τη ρευστότητά του β) Η διανομή μερίσματος αποτελεί ένδειξη οικονομικής υγείας.

Χαρακτηριστική είναι η ύπαρξη δείκτη μερισματικής απόδοσης, ο οποίος προκύπτει από τον παρακάτω τύπο:

Όσο υψηλότερη είναι η τιμή του δείκτη (μονάδα μέτρησης το ποσοστό επί τοις εκατό) τόσο πιο ελκυστική είναι η αγορά της μετοχής, όταν όλοι οι άλλοι παράγοντες διατηρούνται σταθεροί. Να σημειωθεί πως στο Χρηματιστήριο της Αθήνας υπάρχει ο δείκτης FTSE-ATHEX Dividend Yield που παρακολουθεί διαχρονικά την πορεία των μετοχών με συνεχή μερισματική απόδοση.

ΥΓ1: Δυνατότητα χρηματικής διανομής προς τους μετόχους δύναται να προχωρήσει μια εταιρεία και μέσα από τη μείωση του μετοχικού της κεφαλαίου, κίνηση η οποία δεν συνεπάγεται οποιαδήποτε φορολογική επιβάρυνση.

ΥΓ2: Υπάρχει ακόμη μία -επίσης αφορολόγητη- πολιτική ενίσχυσης των μετόχων, η οποία υλοποιείται μέσα από προγράμματα αγοράς ιδίων μετοχών, στο βαθμό που οι τίτλοι αυτοί ακυρώνονται στη συνέχεια. Σε μια τέτοια περίπτωση, η εταιρεία δαπανά πόρους, οι οποίοι ωστόσο αυξάνουν το ποσοστό συμμετοχής κάθε μετόχου στην εταιρεία, καθώς μέσα από την ακύρωση των ιδίων τίτλων μειώνεται ο συνολικός αριθμός των μετοχών της εταιρείας.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Μερίσματα, Διανομή μερισμάτων