23/06/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Εργατικά και Πρακτικά

Το πλαίσιο χορήγησης ισόχρονης άδειας αντί του μειωμένου ωραρίου θηλασμού και φροντίδας παιδιών

1. Νομοθετικό πλαίσιο

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 της E.Γ.Σ.Σ.E. 1993, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει από τις διατάξεις του άρθρου 7 του Ν. 3144/2003 , του άρθρου 6 της E.Γ.Σ.Σ.E. 2002-2003 και των άρθρων 8 και 9 της E.Γ.Σ.Σ.E. 2004-2005, οι μητέρες εργαζόμενες δικαιούνται για χρονικό διάστημα τριάντα μηνών από τη λήξη της άδειας λοχείας, είτε να προσέρχονται αργότερα, είτε να αποχωρούν νωρίτερα κατά μια ώρα κάθε ημέρα από την εργασία τους. Εναλλακτικά, με συμφωνία του εργοδότη, το ημερήσιο ωράριο των μητέρων μπορεί να ορίζεται μειωμένο κατά δύο ώρες ημερησίως για τους πρώτους 12 μήνες και σε μία ώρα για έξι (6) επιπλέον μήνες.

Εξάλλου με το άρθρο 9 της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 24/5/2004, η εργαζόμενη μητέρα δικαιούται με αίτησή της να ζητήσει το μειωμένο ωράριο σε συνεχόμενη ισόχρονη άδεια με αποδοχές, η οποία χορηγείται με σύμφωνη γνώμη του εργοδότη εφάπαξ ή τμηματικά.

Το μειωμένο ωράριο θηλασμού και φροντίδας παιδιών δικαιούται ο/η εργαζόμενος/η με αίτησή του/της να το ζητήσει εναλλακτικά ως ισόχρονη άδεια με αποδοχές, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού. H εναλλακτική χορήγηση της άδειας προϋποθέτει συμφωνία του εργοδότη και χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικά.

Η αρχή του μειωμένου ωραρίου έχει ως αφετηρία τη λήξη της άδειας λοχείας (άρθρο 8 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2004).

Την άδεια απουσίας για λόγους φροντίδας του παιδιού, δικαιούται και ο πατέρας εφόσον δεν κάνει χρήση αυτής η εργαζόμενη μητέρα, προσκομίζοντας στον εργοδότη του σχετική βεβαίωση του εργοδότη της μητέρας του παιδιού. Το δικαίωμα καθυστερημένης προσέλευσης ή πρόωρης αποχώρησης της μητέρας και εναλλακτικά του πατέρα για τη φροντίδα του παιδιού, έχουν και οι θετοί γονείς παιδιού ηλικίας ως έξι (6) ετών, υπό τους ίδιους ως άνω όρους των φυσικών γονέων και χρονική αφετηρία την υιοθεσία.

Επιπρόσθετα, όπως ορίζεται από τις προαναφερθείσες διατάξεις, η ανωτέρω άδεια θεωρείται και αμείβεται ως χρόνος εργασίας και δεν πρέπει να προκαλεί δυσμενέστερες συνθήκες στην απασχόληση και στις εργασιακές σχέσεις.

2. Υπολογισμός εργασίμων ημερών ισόχρονης άδειας επί πενθημέρου και επί εξαημέρου

Για τη μετατροπή των ωρών, κατά τις οποίες η τεκούσα έχει δικαίωμα να απέχει από την εργασία της μετά τον τοκετό, σε συνεχές χρονικό διάστημα, αφαιρούνται από το συγκεκριμένο συνολικό χρονικό διάστημα των 2,5 ετών (ωράριο μειωμένο κατά 1 ώρα) τα διαστήματα της κανονικής αδείας, οι Κυριακές, και επί πενθημέρου και τα Σάββατα, καθώς και οι εξαιρετέες εορτές (εφόσον κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα των 2,5 ετών δεν συμπίπτουν με Σάββατο και Κυριακή).

2α. Υπολογισμός επί πενθήμερης εργασίας

Όσον αφορά τη διάρκεια της ισόχρονης αυτής άδειας, ένας λεπτομερής τρόπος «μετατροπής» της άδειας θηλασμού και φροντίδας παιδιών σε συνεχείς ημέρες επί πενθημέρου που στηρίζεται στα δεδομένα ότι:

• για κάθε 8ωρο που θα παρείχε τις υπηρεσίες της η μισθωτός υπολογίζεται και μία ώρα άδειας,

• το μειωμένο κατά μια ώρα ημερήσιο ωράριο εργασίας θα είχε διάρκεια 30 μηνών,

• οι εργάσιμες εβδομάδες του έτους ανέρχονται σε 52 - 5 = 47,

• οι επτά (7) εβδομάδες που δεν προσμετρούνται στο διάστημα υπολογισμού του μειωμένου ωραρίου αφορούν το διάστημα εκείνο του έτους που η μισθωτός ούτως ή άλλως δεν θα εργαζόταν μια και θα έκανε χρήση της ετήσιας κανονικής της άδειας και επίσης λόγω της σύμπτωσης ημερών αργίας με εργάσιμες ημέρες,

• Η εργαζόμενη δεν έχει κάνει χρήση της εξάμηνης ειδικής άδειας μητρότητας του Ο.Α.Ε.Δ. είναι ο εξής:

Εργάσιμες Eβδομάδες διαστήματος = 47 x 2,5 έτη= 117,5

Εργάσιμες ημέρες = 117,5 x 5= 587,5

- Συνολικές ώρες προς διακανονισμό= Εργάσιμες ημέρες διαστήματος x 1ώρα = 587,5 ώρες

- Αριθμός εργασίμων ημερών αδείας σε συνεχείς ημέρες= Συνολικές ώρες προς διακανονισμό / 8= 587,5/8 = 73 περίπου εργάσιμες ημέρες. Ευνόητο είναι ότι στις 73 αυτές εργάσιμες ημέρες, δεν συνυπολογίζονται οι εργάσιμες ημέρες του διαστήματος των 30 μηνών (που άρχεται από τη λήξη της άδειας λοχείας) που συμπίπτουν με εξαιρέσιμες αργίες.

2β. Υπολογισμός επί εξαήμερης εργασίας

Όσον αφορά τη νέα μητέρα εργαζόμενη που απασχολείται με καθεστώς εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας, η ημερήσια μείωση του ωραρίου της είναι μιας ώρας και η αντίστοιχη εβδομαδιαία είναι συνολικά έξι (6) ώρες.

Έτσι, προκειμένου για μητέρες που εργάζονται επί 6 ημέρες εβδομαδιαίως, για την αναγωγή του διαστήματος των τριάντα (30) μηνών (κατά το οποίο μειώνεται κατά μία ώρα ημερησίως το ωράριο, ένας λεπτομερής τρόπος «μετατροπής» της άδειας θηλασμού και φροντίδας παιδιών σε συνεχείς ημέρες επί εξαημέρου που στηρίζεται στα ίδια δεδομένα με αυτά της πενθήμερης εργασίας με μόνη την εξαίρεση ότι για κάθε 6 ώρες και 40λεπτά ημερήσιας εργασίας που θα παρείχε τις υπηρεσίες της η μισθωτός, θα υπολογίζεται και μία ώρα άδειας, είναι ο εξής:

- Εργάσιμες Eβδομάδες διαστήματος = 47 x 2,5 έτη= 117,5

- Εργάσιμες ημέρες = 117,5 x 6= 705

Συνολικές ώρες προς διακανονισμό= Εργάσιμες ημέρες διαστήματος x 1ώρα = 705 ώρες

Αριθμός εργασίμων ημερών αδείας σε συνεχείς ημέρες = Συνολικές ώρες προς διακανονισμό / 6,67= 705 / 6,67 = 106 περίπου εργάσιμες ημέρες.

2γ. Η άποψη του Υπουργείου Εργασίας

Στο Έγγραφο του Υπουργείου Εργασίας (Ο.Α.Ε.Δ.) Β111793/4-4-2012 με τίτλο «Διάρκεια ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας» γίνεται αναφορά στο Έγγραφο του Τμήματος Ισότητας των Φύλων της Γενικής Διεύθυνσης Όρων Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας με αρ. πρωτ. 22422/761/16-12-2011 σύμφωνα με το οποίο το συνολικό διάστημα της ισόχρονης άδειας αντί του μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού, όπως ισχύει, αφαιρούμενης της ετήσιας κανονικής άδειας, για την πλήρη αλλά και για τη μερική απασχόληση, υπολογίζεται κατά προσέγγιση στους 3,5 μήνες.

3. Η προαπαιτούμενη συμφωνία του εργοδότη, περί χορήγησης ισόχρονης άδειας αντί του μειωμένου ωραρίου, εμπίπτει στην άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος

Στο πλαίσιο λειτουργίας της συμβάσεως παροχής εξαρτημένης εργασίας αναγνωρίζεται, γενικώς, στον εργοδότη η εξουσία να λαμβάνει κάθε μέτρο, το οποίο έχει σχέση με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του εργαζομένου και θεωρείται πρόσφορο για την αποδοτική οργάνωση και λειτουργία της επιχείρησης, εντός της οποίας παρέχεται η εργασία. Η εξουσία αυτή είναι γνωστή ως «διευθυντικό δικαίωμα» του εργοδότη και έχει ως περιεχόμενο τον εκ μέρους αυτού μονομερή καθορισμό των όρων της συμβάσεως εργασίας, από την πρόσληψη του εργαζόμενου μέχρι την απόλυσή του, στο μέτρο που οι όροι αυτοί δεν έχουν προκαθορισθεί δεσμευτικά από τους ίδιους τους συμβαλλόμενους ή κάποιον υποχρεωτικό κανόνα δικαίου. Η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος, όμως, ελέγχεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση με την εφαρμογή του άρθρου 281 του Αστικού Κώδικα, υπό την έννοια ότι απαγορεύεται, ως καταχρηστική, όταν υπερβαίνει, προφανώς, τα όρια που διαγράφονται από την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό αυτού. Η προαπαιτούμενη «συμφωνία» του εργοδότη προκειμένου να ικανοποιηθεί το δικαίωμα του εργαζόμενου να λάβει, αντί του μειωμένου ωραρίου, συνεχόμενη άδεια με αποδοχές, χρονικώς ίση προς το σύνολο των ωρών κατά τις οποίες δικαιούται να μην εργασθεί χάριν της φροντίδας του παιδιού, εμπίπτει στην άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος αυτού. Πράγματι, η «συμφωνία» αυτή αποτελεί ουσιαστικά «συναίνεση» του εργοδότη στο αίτημα του εργαζόμενου να λάβει τη συνεχόμενη άδεια. Ως εκ τούτου, η χορήγηση ή η μη χορήγηση της συναίνεσης του εργοδότη εξαρτάται μεν από την εκ μέρους αυτού στάθμιση των λειτουργικών αναγκών και της αποδοτικότητας της επιχείρησης, υπόκειται, όμως, στον έλεγχο της ΑΚ 281, όπως και όλες οι άλλες εκδηλώσεις του διευθυντικού δικαιώματος (`Αρειος Πάγος 10/2010).

4. Η χορήγηση της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας, δεν επηρεάζει τη διάρκεια της ειδικής άδειας θηλασμού και φροντίδας παιδιού

Με τις διατάξεις του άρθρου 142 του Ν. 3655/2008 θεσμοθετήθηκε η ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, η οποία αποσκοπεί στη διευκόλυνση των νέων μητέρων για τις φροντίδες του παιδιού και η οποία χορηγείται στις εργαζόμενες μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας ή και της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο αδείας με βάση το άρθρο 9 της E.Γ.Σ.Σ.E. των ετών 2004-2005. H διάρκεια της ειδικής άδειας είναι έξι (6) μήνες, ενώ η εργαζόμενη επιδοτείται και καλύπτεται ασφαλιστικά από τον Ο.Α.Ε.Δ. με βάση τον κατώτατο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και πλέον από το νόμιμο νομοθετημένο κατώτατο μισθό του άρθρου 103 του Ν.4172/2013 .

Επίσης, με την παρ. 2 του Kεφ. A"" της Y.A. 33891/606/9-5-2008 ορίζεται ότι η άδεια αυτή χορηγείται μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας (τοκετού και λοχείας) ή και της ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο αδείας, ως ισχύουν κάθε φορά, καθώς επίσης και στις εργαζόμενες που αμέσως μετά τα ανωτέρω διαστήματα κάνουν χρήση ετήσιας κανονικής αδείας, εφόσον αυτό είναι απαραίτητο με βάση τις ετήσιες προθεσμίες για τη χορήγησή της.

Σύμφωνα με την Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους 124/2018 η οποία έγινε αποδεκτή από το Υπουργείο Εργασίας, επί σχετικού ερωτήματος που ετέθη «αν η χορήγηση στις μητέρες που είναι ασφαλισμένες στο Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. και εργάζονται με σχέση εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις, της θεσμοθετηθείσας με τις διατάξεις του άρθρου 142 του Ν.3655/2008 ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας, η οποία είναι διάρκειας έξι μηνών, παρατείνει τη χορήγηση της ειδικής άδειας θηλασμού και φροντίδας παιδιού (η οποία είναι διάρκειας τριάντα μηνών) για ίσο χρονικό διάστημα ή αντίθετα, εάν οι έξι μήνες συνυπολογίζονται στο διάστημα των τριάντα μηνών», η χορήγηση της θεσμοθετηθείσας με τις διατάξεις του άρθρου 142 του Ν.3655/2008 ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας, η οποία είναι διάρκειας έξι μηνών, δεν επηρεάζει τη διάρκεια της ειδικής άδειας θηλασμού και φροντίδας παιδιού και χορηγείται, στη μεν περίπτωση συμφωνίας περί παροχής ισόχρονης με το μειωμένο ωράριο άδειας, αμέσως μετά από αυτήν, στη δε περίπτωση μη λήψης ισόχρονης προς το μειωμένο ωράριο άδειας, μετά την ειδική άδεια μητρότητας (τοκετού και λοχείας), στη συνέχεια δε, ακολουθεί η ειδική άδεια θηλασμού και φροντίδας παιδιού (μειωμένο ωράριο) διάρκειας τριάντα μηνών ή όπως αλλιώς η άδεια αυτή έχει συμφωνηθεί εναλλακτικά μεταξύ εργαζόμενης (ου) και εργοδότη.

Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από άρθρο του κ. Πέτρου Ραπανάκη, με τίτλο «Το πλαίσιο χορήγησης ισόχρονης άδειας αντί του μειωμένου ωραρίου θηλασμού και φροντίδας παιδιών» που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Δεκεμβρίου 2020 του περιοδικού Epsilon7.

Το πλήρες άρθρο περιλαμβάνει επίσης Υποδείγματα Ιδιωτικών συμφωνητικών (επί πενθήμερης απασχόλησης) μετατροπής του μειωμένου ωραρίου θηλασμού- φροντίδας παιδιού σε ισόχρονη άδεια, τόσο τμηματικά και για μια ημέρα την εβδομάδα, όσο και καθ’ όλες τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ισόχρονη άδεια, Μειωμένο ωράριο