26/04/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Φορολογικά και Επίκαιρα

Ο Ειδικός Τρόπος Φορολόγησης του εισοδήματος από μισθωτή εργασία των Ειδικών Φορολογικών Κατοίκων του άρθρου 5Γ του Ν.4172/2013 (Κ.Φ.Ε.)

Δημοσιεύτηκε η Α.1087/26.4.2021 Απόφαση των Υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., σχετικά με την «Διαδικασία και προϋποθέσεις υπαγωγής στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του Ν.4172/2013 (Α΄ 167), περί ειδικού τρόπου φορολόγησης εισοδήματος από μισθωτή εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα που προκύπτει στην ημεδαπή, φυσικών προσώπων που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα». Σε μία πρώτη ανάλυση της Απόφασης, στη προσπάθειά μας για σφαιρική γνώση των αναγνωστών μας σε ένα τόσο ειδικό θέμα και πολυδιασπασμένο σε αρκετές Αποφάσεις και Εγκυκλίους της Διοίκησης, θα προσπαθήσουμε σε μία όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη παρουσίαση του θέματος.

Εισαγωγή

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 4172/2013 (ΚΦΕ), ορίζεται η έννοια της φορολογικής κατοικίας, και συγκεκριμένα «1. Ένα φυσικό πρόσωπο είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, εφόσον:

α) έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων, ήτοι τους προσωπικούς και οικονομικούς δεσμούς του ή

β) είναι προξενικός, διπλωματικός ή δημόσιος λειτουργός παρόμοιου καθεστώτος ή δημόσιος υπάλληλος που έχει την ελληνική ιθαγένεια και υπηρετεί στην αλλοδαπή.

2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1 ένα φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τις εκατόν ογδόντα τρεις (183) ημέρες, αθροιστικά, στη διάρκεια οποιασδήποτε δωδεκάμηνης περιόδου, είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδος από την πρώτη ημέρα παρουσίας του στην Ελλάδα. Το προηγούμενο εδάφιο δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση φυσικών προσώπων που βρίσκονται στην Ελλάδα αποκλειστικά για τουριστικούς, ιατρικούς, θεραπευτικούς ή παρόμοιους ιδιωτικούς σκοπούς και η παραμονή τους δεν υπερβαίνει τις τριακόσιες εξήντα πέντε (365) ημέρες, συμπεριλαμβανομένων και σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό. (Όπως η παρ. 2 του άρθρου 4 αντικαταστάθηκε με την παρ.2 του άρθρου 1 του Ν.4646/2019 (ΦΕΚ Α΄ 201/12-12-2019) και σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 66 ισχύει από 12/12/2019 και μετά.).

Η χώρα μας μετέχει από το έτος 1961 στο Μοντέλο ΣΑΔΦ του ΟΟΣΑ, στο οποίο βασίζονται οι περισσότερες ΣΑΔΦ που έχει υπογράψει η χώρα μας με τρίτα κράτη και στο οποίο κρίσιμο για τον καθορισμό της φορολογικής κατοικίας είναι να προσδιορισθούν οι δεσμοί που έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα και υπερισχύουν για τον καθορισμό του κράτους με την κυριαρχική εξουσία να επιβάλλει φόρο εισοδήματος στο φυσικό πρόσωπο.

Οι Διεθνείς Συμβάσεις Αποφυγής της διπλής Φορολογίας

Τα κράτη προκειμένου να ασκήσουν τη φορολογική τους εξουσία, επιβάλ­λουν φόρο στο εισόδημα και στο κεφάλαιο του φυσικού ή νομικού προσώπου βασιζόμενα στην αρχή της «κατοικίας» (υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορο­λογίας εισοδήματος ή περιουσίας για το παγκόσμιο εισόδημα ή κεφάλαιο) και στην αρχή της πηγής του εισοδήματος ή της τοποθεσίας του κεφαλαίου (δηλαδή που προκύπτει το εισόδημα ή που βρίσκεται το κεφάλαιο).

Για την αντιμετώπιση της διπλής φορολογίας σε διεθνές επίπεδο, και ακριβώς λόγω της αναποτελεσματικότητας των μονομερών μέτρων, επεκτάθηκε σε αξιόλογο βαθμό, και μάλιστα προοδευτικά, η σύναψη διμερών συμβάσεων αποφυγής της διπλής φορολογίας. Η συνεχώς αυξανόμενη οικονομική συνεργασία των χωρών με το πέρας του χρόνου επιτείνει και οξύνει έτι περαιτέρω το πρόβλημα της διπλής φορολογίας, καθότι, κάθε χώρα φορολογεί τόσο τους κατοίκους της για όλα ανεξαιρέτως τα εισοδήματα τους, είτε αυτά προκύπτουν μέσα στην επικράτεια της είτε σε άλλες χώρες, όσο και τους μη κατοίκους της, εφόσον αποκτούν εισόδημα μέσα στην επικράτεια της. Το αυτό συμβαίνει και με το κεφάλαιο.

Συνεπώς, η διπλή φορολογία του εισοδήματος και του κεφαλαίου μετουσιώνεται σε τροχοπέδη, επιδρώντας αρνητικά στην ανάπτυξη των εμπορικών και βιομηχανικών σχέσεων μεταξύ των κρατών. Ειδικότερα, δυσχεραίνει σημαντικά την ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών, και την κίνηση των κεφαλαίων. Από πάγια δε νομολογία του ΔΕΕ προκύπτει ότι μεταξύ των όσων μέτρων απαγορεύει το άρθρο 63 παρ. 1 ΣΛΕΕ και τα οποία συνιστούν περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων είναι και αυτά που δύνανται να αποτρέψουν μη κατοίκους ημεδαπής να πραγματοποιήσουν επενδύσεις σε ένα κράτος μέλος ή τους κατοίκους του κράτους μέλους να επενδύσουν σε άλλα κράτη.

Ήδη από το τέλος του 19ου αιώνα συνάπτονταν συμβάσεις με σκοπό την αποφυγή της διπλής φορολογίας, αλλά αρχικά μόνον ανάμεσα σε ομοσπονδιακά ή στενά συνδεδεμένα κράτη. Αργότερα, και κυρίως με την εκπνοή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η υπογραφή τέτοιου είδους συμβάσεων εντατικοποιήθηκε.

Με τη σύναψη εν λόγω συμβάσεων, εξακολουθούν τα συμβαλλόμενα κράτη να διατηρούν τη φορολογική τους κυριαρχία. Αυτό που συμβαίνει, είναι μία εκατέρωθεν επιβολή περιορισμών στην φορολογική τους εξουσία. Σκοπός της υπογραφής, είναι η καταβολή του φόρου μία φορά από τον φορολογούμενο. Προς τούτο, λοιπόν, τα συμβαλλόμενα κράτη καθορίζουν το εκάστοτε κατά περίπτωση κράτος που διαθέτει την αρμοδιότητα επιβολής φόρου, με ταυτόχρονη παραίτηση του άλλου, όταν ένα οικονομικό στοιχείο υπόκειται στο φορολογικό πεδίο αμφοτέρων των κρατών. Το δίκτυο που υφίσταται σήμερα αναφέρεται σε περισσότερες από 2.500 (ήδη άνω των 3.500) συμβάσεις αποφυγής της διπλής φορολογίας.

Σημειώνουμε ότι η χώρα μας έχει υπογράψει έως σήμερα, πενήντα επτά (57), Σ.Α.Δ.Φ.

Ειδικός Φορολογικός Κάτοικος άρθρου 5Γ Ν. 4172/2013

Με το άρθρο 40 του Ν. 4758/4.12.2020 «Περιστολή του λαθρεμπορίου –Κύρωση του Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου καπνού, διατάξεις περί κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών, διατάξεις για τα τέλη κυκλοφορίας και τα τέλη ταξινόμησης, κίνητρα για την προσέλκυση φορολογικών κατοίκων» συμπληρώνεται το πλαίσιο προσέλκυσης αλλοδαπών φυσικών προσώπων προκειμένου για τη μεταφορά της φορολογικής τους κατοικίας στην Ελλάδα (άρθρα 5Α και 5Β του ΚΦΕ).

Ειδικά, με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 5Γ προβλέπεται ότι ο φορολογούμενος, φυσικό πρόσωπο, ο οποίος μεταφέρει τη φορολογική κατοικία του στην Ελλάδα, υπάγεται σε μειωμένη φορολόγηση, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 2, για το εισόδημα από μισθωτή εργασία που αποκτά στην ημεδαπή κατά την έννοια της περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 5, εφόσον σωρευτικά:

α) δεν ήταν φορολογικός κάτοικος της Ελλάδος τα προηγούμενα πέντε (5) από τα έξι (6) έτη πριν από τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του στην Ελλάδα,

β) μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από κράτος μέλος της ΕΕ ή του ΕΟΧ ή από κράτος με το οποίο είναι σε ισχύ συμφωνία διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας με την Ελλάδα,

γ) παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 12, που ασκείται είτε σε ημεδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα είτε σε μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής επιχείρησης στην Ελλάδα και

δ) δηλώνει ότι θα παραμείνει στην Ελλάδα τουλάχιστον για μία διετία.

Η ανωτέρω πρόνοια, υφίσταται και για τα φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, με σκοπό να ασκήσουν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα.

Το φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης του άρθρου 43Α για το πενήντα τοις εκατό (50%) του εισοδήματός του από μισθωτή εργασία ή από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, που αποκτά στην Ελλάδα μέσα στο φορολογικό έτος.

Οι διατάξεις του παρόντος έχουν εφαρμογή για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους για το οποίο υποβάλλεται η αίτηση του φυσικού προσώπου σύμφωνα με την παρ. 3 και λήγει μετά το πέρας επτά (7) συνολικά φορολογικών ετών. Η υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος δεν δύναται να παραταθεί πέραν των επτά (7) φορολογικών ετών.

Η Απόφαση Α.1087/26.4.2021 για τους Ειδικούς Φορολογικούς κατοίκους του άρθρου 5Γ του Ν. 4172/2013 (Κ.Φ.Ε.)

Όπως προαναφέρθηκε, δημοσιεύτηκε η Α.1087/26.4.2021 Απόφαση των Υφυπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., σχετικά με την «Διαδικασία και προϋποθέσεις υπαγωγής στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του Ν. 4172/2013 (Α΄ 167), περί ειδικού τρόπου φορολόγησης εισοδήματος από μισθωτή εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα που προκύπτει στην ημεδαπή, φυσικών προσώπων που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα». Από την παρούσα Απόφαση, επισημαίνουμε τα εξής:

  • Αρμόδια υπηρεσία για την υποβολή, εξέταση, έγκριση, απόρριψη της αίτησης για υπαγωγή στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, για την υποβολή και εξέταση των σχετικών δικαιολογητικών που συνοδεύουν την αίτηση και των δικαιολογητικών για την απόδειξη συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου αυτού, καθώς και για την καταχώριση των δεδομένων στη σχετική ηλεκτρονική εφαρμογή, ορίζεται η Δ.Ο.Υ. Κατοίκων Εξωτερικού και Εναλλακτικής Φορολόγησης Φορολογικών Κατοίκων Ημεδαπής της ΑΑΔΕ.
  • Απαιτείται το φυσικό πρόσωπο να μεταφέρει τη φορολογική κατοικία του από κράτος-μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. ή από κράτος με το οποίο είναι σε ισχύ συμφωνία διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας με την Ελλάδα. Η συνδρομή της προϋπόθεσης αυτής εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από την αρμόδια υπηρεσία της παρ. 1 του άρθρου 2 της παρούσας. (Υπενθυμίζουμε για παράδειγμα ότι η Ελλάδα δεν έχει συνάψει Σ.Α.Δ.Φ. με την Αυστραλία).
  • Απαιτείται το φυσικό πρόσωπο να παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 12 του ΚΦΕ, που ασκείται είτε σε ημεδαπό νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα είτε σε μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής επιχείρησης στην Ελλάδα.
  • Απαιτείται το φυσικό πρόσωπο να υποβάλλει μαζί με την αίτησή του υπεύθυνη δήλωση με την οποία θα δηλώνει ότι θα παραμείνει στην Ελλάδα τουλάχιστον για μια διετία αρχής γενομένης από την 1η Ιανουαρίου του πρώτου έτους υπαγωγής του στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ.
  • Φυσικό πρόσωπο δύναται να υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, ενώ έχει υπαχθεί στις διατάξεις των άρθρων 5Α ή 5Β του ΚΦΕ, και το αντίστροφο, εφόσον κατά τον χρόνο της υπαγωγής πληρούνται οι προϋποθέσεις εκάστου άρθρου.
  • Σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια της περιόδου που ορίζεται και για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες, το φυσικό πρόσωπο παύει να παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης, κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 12 του ΚΦΕ ή παύει να ασκεί ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα, συνεχίζει να υπάγεται στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, υπό την προϋπόθεση ότι εντός του ως άνω χρονικού διαστήματος των δώδεκα (12) μηνών θα συνάψει νέα σύμβαση εργασίας (για την οποία θα πληρούνται εκ νέου οι προϋποθέσεις της περ. γ΄ της παρ. 1 και της παρ. 6 του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ) ή θα κάνει νέα έναρξη εργασιών ατομικής επιχείρησης και θα ενημερώσει σχετικά την αρμόδια Δ.Ο.Υ.
  • Σε κάθε περίπτωση που μεταβάλλεται η θέση εργασίας του υπαχθέντος φυσικού προσώπου στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, ο φορολογούμενος ενημερώνει την αρμόδια υπηρεσία.
  • Εκ νέου υπαγωγή του φυσικού προσώπου στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, εάν έχει υπάρξει άρση αυτής, είναι δυνατή, εφόσον η νέα αίτηση υπαγωγής υποβληθεί οποτεδήποτε εντός του χρονικού διαστήματος της παρ. 4 του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ.
  • Η υπαγωγή ενός φορολογούμενου στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, δεν επιφέρει αυτοδικαίως τη μεταβολή της φορολογικής κατοικίας άλλων προσώπων που σχετίζονται με αυτόν, πέραν του υπαγόμενου σε αυτές.
  • Το φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος και από την εισφορά αλληλεγγύης του άρθρου 43Α του ΚΦΕ για το πενήντα τοις εκατό (50%) του εισοδήματός του από μισθωτή εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτά στην Ελλάδα μέσα στο φορολογικό έτος.
  • Για τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος με βάση τις διατάξεις του άρθρου 31 του ΚΦΕ, φυσικού προσώπου που έχει υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ, δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, η οποία προκύπτει βάσει της κατοικίας και του επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης.
  • Το φυσικό πρόσωπο που έχει υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 5Γ του ΚΦΕ δεν απαλλάσσεται από τον φόρο κληρονομιών ή δωρεών περιουσίας που βρίσκεται στην αλλοδαπή.
  • Για τις αιτήσεις υπαγωγής στον ειδικό τρόπο φορολόγησης από μισθωτή εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα που προκύπτει στην ημεδαπή, οι οποίες θα υποβληθούν εντός του έτους 2021 και αφορούν ανάληψη υπηρεσίας ή έναρξη εργασιών ατομικής επιχείρησης που έλαβε χώρα μέχρι τις 31 Ιουλίου του έτους αυτού, η προθεσμία υποβολής της σχετικής αίτησης και των συνυποβαλλόμενων δικαιολογητικών ορίζεται μέχρι τις 30-9-2021.
  • Φυσικά πρόσωπα τα οποία έχουν ήδη μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και έχουν συνάψει συμβάσεις εργασίας ή έχουν προβεί σε έναρξη εργασιών εντός του φορολογικού έτους 2020 μπορούν να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στον ειδικό τρόπο φορολόγησης από μισθωτή εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα που προκύπτει στην ημεδαπή, εφόσον δεν ήταν φορολογικοί κάτοικοι της Ελλάδος τα έτη 2015 έως και 2019.


comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Μεταφορά φορολογικής κατοικίας, Φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής, Ειδικός φορολογικός κάτοικος