11/01/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Η Συνέντευξη του Μήνα

Κωνσταντίνος Μίχαλος: Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιµελητηρίων Ελλάδος και του Ε.Β.Ε.Α.

Ίσως και τρία χρόνια θα χρειαστούν για να επιστρέψει το Α.Ε.Π. της χώρας στα επίπεδα προ της πανδηµίας τονίζει στο Epsilon7 ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιµελητηρίων Ελλάδος και του Ε.Β.Ε.Α. κ. Κωνσταντίνος Μίχαλος,.

Ο κύριος Μίχαλος επισηµαίνει τον κίνδυνο χιλιάδες µικροµεσαίες επιχειρήσεις να µην καταφέρουν να ανοίξουν µετά το lockdown, τονίζοντας πως οι περισσότερες εξ αυτών δεν έχουν πρόσβαση στην τραπεζική χρηµατοδότηση, γι’ αυτό και ζητά «πιο γενναίες παρεµβάσεις» στη στήριξη τους µε στοχευµένα προγράµµατα από την Πολιτεία και µέσω του Ε.Σ.Π.Α.. Θέτει µάλιστα το «κούρεµα» των χρεών της πανδηµίας ως µία από τις λύσεις που πρέπει να εξετάσει η κυβέρνηση µπροστά στα µεγάλα προβλήµατα ρευστότητας στην αγορά.

«Πρέπει να δοθεί µεγαλύτερη έµφαση στην αντιµετώπιση των προβληµάτων ρευστότητας που προκαλεί η κρίση, ενδεχοµένως ακόµη και µε κούρεµα µέρους των χρεών των επιχειρήσεων προς το δηµόσιο και τις τράπεζες, αντί τις παράτασης των υποχρεώσεών τους στο µέλλον, όπως ισχύει σήµερα. Είναι σχεδόν βέβαιο, άλλωστε, ότι στις συνθήκες ύφεσης που αντιµετωπίζουµε σήµερα, η εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων αυτών θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο κ. Μίχαλος εκτιµά πως η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερες επιχειρήσεις µέσου µεγέθους, ζητώντας να δοθούν κίνητρα για συνεργασίες, συµπράξεις και συγχωνεύσεις. Βλέπει στο Ταµείο Ανάκαµψης «σηµαντικές ευκαιρίες», εφόσον οι πόροι του διατεθούν στο πλαίσιο ενός «συνεκτικού στρατηγικού σχεδίου» και θεωρεί πως η Έκθεση Πισσαρίδη µπορεί να γίνει «αφορµή για ειλικρινή και υπεύθυνο διάλογο µε στόχο τη σύνθεση».

Ο Πρόεδρος της Κ.Ε.Ε.Ε. τονίζει πως την επόµενη µέρα της πανδηµίας οι ελληνικές επιχειρήσεις θα κληθούν να αλλάξουν επιχειρηµατικά µοντέλα, αναπροσαρµόζοντας την κατανοµή των κεφαλαίων τους και αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες. «Δεν είναι καιρός να πάψουν να µας τροµάζουν οι µεταρρυθµίσεις;» είναι η προτροπή του, ώστε να αντιµετωπιστούν οι παθογένειες της οικονοµίας και να «αξιοποιήσουµε τις δυνατότητες που ξέρουµε ότι έχει η χώρα».

Ε7 | Κύριε Πρόεδρε, µε την έλευση του 2021 θα λέγατε πως η αβεβαιότητα για την αγορά µεγαλώνει µετά και το δεύτερο γενικό lockdown, ή µήπως η προοπτική του εµβολίου δηµιουργεί µια κάποια αισιοδοξία; Τι σας προβληµατίζει περισσότερο για τους µήνες που έρχονται και ποιες κινήσεις στήριξης των επιχειρήσεων ζητάτε από την κυβέρνηση;

Είναι αλήθεια ότι µετά από πολλούς µήνες, αρχίζει πλέον να φαίνεται φως στο τούνελ της πανδηµίας. Όµως, ο δρόµος µέχρι την οριστική επιστροφή στην κανονικότητα θα είναι µακρύς. Για αρκετούς µήνες ακόµα, η Ελλάδα όπως και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, θα πρέπει να διασφαλίσει την προστασία της δηµόσιας υγείας, αλλά και να αντιµετωπίσει τις επιπτώσεις της κρίσης στην οικονοµία.

Σαφώς ο περιορισµός της εξάπλωσης του ιού παραµένει προτεραιότητα και απαιτείται υπευθυνότητα από όλους, στην τήρηση των ενδεδειγµένων µέτρων. Γιατί αν ο έλεγχος χαθεί, οι συνέπειες θα είναι ακόµη βαρύτερες για όλους.

Οφείλει, ωστόσο, η Πολιτεία να εξαντλήσει κάθε δυνατό περιθώριο, για την οµαλή συνέχιση της οικονοµικής δραστηριότητας. Οφείλει να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιµο µέσο, ώστε να µην οδηγηθεί η αγορά στον πλήρη αφανισµό και χιλιάδες άνθρωποι στη µακροχρόνια ανεργία και στο περιθώριο.

Μέτρα στήριξης έχουν βεβαίως ανακοινωθεί. Όµως δεν αρκούν, σε σχέση µε το µέγεθος των επιπτώσεων που υφίσταται η πραγµατική οικονοµία και ειδικά οι µικρές επιχειρήσεις.

Πρέπει να δοθεί µεγαλύτερη έµφαση στην αντιµετώπιση των προβληµάτων ρευστότητας που προκαλεί η κρίση, ενδεχοµένως ακόµη και µε κούρεµα µέρους των χρεών των επιχειρήσεων προς το δηµόσιο και τις τράπεζες, αντί τις παράτασης των υποχρεώσεών τους στο µέλλον, όπως ισχύει σήµερα. Είναι σχεδόν βέβαιο, άλλωστε, ότι στις συνθήκες ύφεσης που αντιµετωπίζουµε σήµερα, η εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων αυτών θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Πρέπει, να δοθεί µεγαλύτερη έµφαση στη στήριξη των µικρών και πολύ µικρών επιχειρήσεων, οι οποίες εδώ και πολλά χρόνια δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικές πιστώσεις. Οφείλει η Πολιτεία να διαθέσει επαρκείς πόρους για το σκοπό αυτό, µέσα από µεγάλης κλίµακας στοχευµένα προγράµµατα, ώστε να αποτραπεί ένα κύµα λουκέτων. Αντίστοιχα, βεβαίως, θα πρέπει και οι τράπεζες να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί και να συµµετέχουν πιο ενεργά στην αντιµετώπιση της τρέχουσας δυσµενούς συγκυρία.

Και βέβαια, θα πρέπει από τώρα να διαµορφωθούν οι προϋποθέσεις εκείνες που θα επιτρέψουν την ταχύτερη επανεκκίνηση και την ανάκαµψη της ελληνικής οικονοµίας την επόµενη ηµέρα. Σε αυτό το στόχο πρέπει να στραφούν τώρα οι προσπάθειες της κυβέρνησης, µε επίκεντρο την αξιοποίηση των πόρων του Ταµείου Ανάκαµψης.

Ε7 | Το εύρος των µεταρρυθµίσεων που σύµφωνα µε την Έκθεση Πισσαρίδη απαιτούνται στην ελληνική οικονοµία, κάποιους τους «τροµάζει», παρότι και τα κονδύλια του ευρωπαϊκού Ταµείου Ανάκαµψης θα χρησιµοποιηθούν σε αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, στον κλάδο των εξαγωγών για παράδειγµα, για να επιτευχθούν οι στόχοι που θέτει η Έκθεση, χρειάζονται διαρθρωτικές αλλαγές και επενδύσεις ύψους 65 δισ. ευρώ. Είναι εφικτό να συµβεί αυτό και υπό ποιες προϋποθέσεις;

Δεν είναι καιρός πια να πάψουν να µας «τροµάζουν» οι µεταρρυθµίσεις; Μετά από δέκα χρόνια, τρία µνηµόνια και µια άνευ προηγουµένου ύφεση, έχουµε φτάσει να συζητάµε πάλι για αλλαγές που έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες.

Καταφέραµε, µε τεράστιο κόστος, να πετύχουµε τους δηµοσιονοµικούς στόχους, αλλά σε κρίσιµους τοµείς για την οικονοµία και την κοινωνία, η βελτίωση υπήρξε ελάχιστη. Μιλάµε ακόµα για την αναποτελεσµατικότητα και την ψηφιακή υστέρηση της δηµόσιας διοίκησης, για την κακή ποιότητα της νοµοθέτησης και τη χαώδη διαδικασία απονοµής δικαιοσύνης, για τις αδυναµίες του συστήµατος υγείας, για τα προβλήµατα της παιδείας…

Αν δεν παραδεχτούµε, επιτέλους, αυτές τις παθογένειες και αν δεν τις αντιµετωπίσουµε – µε γενναιότητα και διάθεση να σπάσουµε αυγά – δεν θα µπορέσουµε ποτέ να αξιοποιήσουµε τις δυνατότητες που ξέρουµε ότι έχει η χώρα. Δεν θα µπορέσουµε να διασφαλίσουµε το καλύτερο επίπεδο ζωής, που θέλουν και αξίζουν οι πολίτες.

Όσοι, λοιπόν, συνεχίζουν να καλλιεργούν τον τρόµο απέναντι στις µεταρρυθµίσεις, προσφέρουν κακές υπηρεσίες στη χώρα, σε µια κρίσιµη καµπή της πορείας της.

Η Έκθεση Πισσαρίδη είναι µια προσπάθεια να σχεδιάσουµε την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας, αντιµετωπίζοντας αδυναµίες και αξιοποιώντας συγκριτικά πλεονεκτήµατα. Οφείλει, λοιπόν, να γίνει αφορµή για ειλικρινή και υπεύθυνο διάλογο, µε στόχο τη σύνθεση.

Με στόχο τη διαµόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου συναίνεσης, για το τι πρέπει να γίνει στη χώρα και πώς. Το να καταγγέλλει το ένα κόµµα το άλλο δεν οδηγεί πουθενά και το είδαµε αυτό την περίοδο των µνηµονίων.

Όσο για τους πόρους του Ταµείου Ανάκαµψης, µπορούν να πιάσουν τόπο αν διατεθούν στη βάση ενός συνεκτικού στρατηγικού σχεδίου, αποφεύγοντας την αποσπασµατικότητα και τα λάθη που χαρακτήρισαν τις προηγούµενες προγραµµατικές περιόδους. Μπορούν να πιάσουν τόπο, υποστηρίζοντας δηµόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, µε στόχο την παραγωγή περισσότερων διεθνώς εµπορεύσιµων και υψηλής προστιθέµενης αξίας προϊόντων και υπηρεσιών. Μπορούν να πιάσουν τόπο, αν οι δράσεις έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να κινητοποιούν πρόσθετα κεφάλαια από τον ιδιωτικό τοµέα.

Αντιµετωπίζοντας σοβαρές δοµικές αδυναµίες και στηρίζοντας τον παραγωγικό µηχανισµό της χώρας, µπορούµε να διασφαλίσουµε όρους για διατηρήσιµη ανάπτυξη και καλύτερο βιοτικό επίπεδο για όλους τους πολίτες. Ας µην αφήσουµε και αυτή την ευκαιρία να πάει χαµένη.

Ε7 | Ποιοι κλάδοι της οικονοµίας αναµένεται ότι θα βγουν περισσότερο ωφεληµένοι από την εφαρµογή των προτάσεων Πισσαρίδη, συνδυαστικά και µε τους στόχους του Ταµείου Ανάκαµψης;

Οι τοµείς στους οποίους θα πρέπει να προσελκύσουµε µεγάλες παραγωγικές επενδύσεις, προκειµένου να επιτύχουµε υψηλούς ρυθµούς ανάπτυξης στα επόµενα χρόνια είναι γνωστοί: πράσινη ενέργεια, αµυντική βιοµηχανία, ψηφιακή οικονοµία, φαρµακοβιοµηχανία, µεταφορές και εφοδιαστική αλυσίδα, ναυτιλία, υποδοµές κ.ά. Επενδύσεις, όµως, µπορούν να προσελκύσουν και παραδοσιακοί κλάδοι όπως η µεταποίηση και ο τουρισµός, µε έµφαση στην ανάδειξη εναλλακτικών µορφών, όπως ο τουρισµός υγείας.

Επίσης, σηµαντικές ευκαιρίες µπορούν να προκύψουν και στο πλαίσιο της αξιοποίησης της δηµόσιας ακίνητης περιουσίας, µέσω ιδιωτικοποιήσεων ή στρατηγικών συνεργασιών µε τον ιδιωτικό τοµέα. Και βεβαίως, θα πρέπει να αξιοποιηθεί και το µοντέλο των Σ.Δ.Ι.Τ., για επενδύσεις σε τοµείς όπως η διαχείριση αποβλήτων, οι κοινωνικές υποδοµές, η πολιτική προστασία, η δηµιουργία κόµβων καινοτοµίας, υποδοµές στον τουρισµό και τον πολιτισµό.

Ε7 | Γίνεται µεγάλη συζήτηση για την «τύχη» που επιφυλάσσεται στις επικείµενες οικονοµικές εξελίξεις για τις πολύ µικρές, µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις. Φοβάστε λουκέτα σε ευάλωτους κλάδους όπως η εστίαση και το εµπόριο και µία βίαιη αναδιάρθρωση της αγοράς λόγω της πανδηµίας; Ποιες κινήσεις απαιτούνται ώστε το µικροµεσαίο επιχειρηµατικό κεφάλαιο να αποτελέσει πυλώνα ανάπτυξης της οικονοµίας τα επόµενα χρόνια;

Το µικροµεσαίο επιχειρηµατικό κεφάλαιο σαφώς µπορεί να αποτελέσει πυλώνα ανάπτυξης της οικονοµίας. Πρέπει, όµως, πρώτα να καταφέρει να επιβιώσει από αυτή την κρίση. Γιατί σήµερα, 200.000 µικρές και πολύ µικρές επιχειρήσεις – ειδικά σε κλάδους όπως η εστίαση και το εµπόριο – κινδυνεύουν να µην ανοίξουν ξανά µετά την πανδηµία.

Κι αυτό είναι σε µεγάλο βαθµό αναµενόµενο: σήµερα στο τραπεζικό σύστηµα της χώρας έχουν πραγµατική πρόσβαση 15.000 – 25.000 περίπου µεγάλες επιχειρήσεις, ενώ στο κρατικό σύστηµα στήριξης, µέσω επιχορηγήσεων και δανείων έχουν πρόσβαση 100.000 επιχειρήσεις. Συνολικά, µιλάµε για το 10% των ενεργών Α.Φ.Μ.. Οι υπόλοιπες επιχειρήσεις, µικρές και πολύ µικρές στη συντριπτική τους πλειονότητα, καλούνται να παλέψουν µόνες τους, χωρίς χρηµατοπιστωτικά εργαλεία.

Τα µέτρα που έχει λάβει ως τώρα η κυβέρνηση παρέχουν µια µικρή ανακούφιση. Όµως, για να κρατηθούν στη ζωή αυτές οι επιχειρήσεις, χρειάζονται πιο γενναίες παρεµβάσεις. Το πρόγραµµα που υλοποιείται σήµερα µε πόρους του Ε.Σ.Π.Α. για την ενίσχυση των πολύ µικρών και µικρών επιχειρήσεων µε κεφάλαια κίνησης χωρίς επιστροφή, έχει προϋπολογισµό 250 εκατ. ευρώ. Οι πόροι αυτοί θα πρέπει να αυξηθούν σε επίπεδα άνω των 2 δισ. ευρώ, ώστε να στηριχθούν αποτελεσµατικά και στοχευµένα οι µικρές επιχειρήσεις.

Από εκεί και πέρα, είναι γνωστό ότι η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερες επιχειρήσεις µεγαλύτερου µέσου µεγέθους. Σήµερα, έχουµε µια κατακερµατισµένη παραγωγική βάση, µε µικρές και πολύ µικρές επιχειρήσεις που υστερούν σε ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια, ακριβώς λόγω του µικρού τους µεγέθους και της έλλειψης κρίσιµης µάζας.

Επιπλέον, είναι γεγονός ότι η επόµενη ηµέρα της πανδηµίας θα βρει τις ελληνικές επιχειρήσεις σε ένα πολύ διαφορετικό οικονοµικό και επιχειρηµατικό περιβάλλον. Θα πρέπει να αλλάξουν επιχειρηµατικά µοντέλα, να αναπροσαρµόσουν την κατανοµή των κεφαλαίων τους, να αξιοποιήσουν νέες τεχνολογίες.

Όλα αυτά σηµαίνουν ότι η ενθάρρυνση της επιχειρηµατικής µεγέθυνσης πρέπει να αναδειχθεί σε στρατηγική προτεραιότητα, µε κατάλληλα κίνητρα και καθοδήγηση για συνεργασίες, συµπράξεις και συγχωνεύσεις. Η επίτευξη µεγαλύτερων µεγεθών για τις ελληνικές επιχειρήσεις, θα ενισχύσει την παραγωγικότητά τους, θα τους επιτρέψει να παράγουν µε χαµηλότερο κόστος, να εστιάσουν στην ποιότητα και στην καινοτοµία, να προσελκύσουν εξειδικευµένο προσωπικό και να αναπτύξουν την εξωστρέφειά τους.

Ε7 | Πιστεύετε ότι ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας δίνει µία πραγµατική δεύτερη ευκαιρία στον πτωχεύσαντα επιχειρηµατία; Είναι αυτός ο νόµος η λύση που ζητούσε η αγορά στο πρόβληµα της υπερχρέωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων;

Σύµφωνα µε στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, της Α.Α.Δ.Ε. και του Ε.Φ.Κ.Α., το συνολικό χρέος του ιδιωτικού τοµέα φθάνει σήµερα στα 234 δισεκατοµµύρια ευρώ περίπου. Τα δύο τρίτα αυτού του χρέους αφορούν επιχειρήσεις. Πρόκειται για ποσά τεράστια σε σχέση µε το µέγεθος της ελληνικής οικονοµίας. Και δυστυχώς, αναµένεται να αυξηθούν, καθώς η νέα ύφεση θα φέρνει όλο και περισσότερους οφειλέτες σε αδυναµία να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ήταν απόλυτα επιβεβληµένη η διαµόρφωση ενός ολοκληρωµένου πλαισίου για τη ρύθµιση οφειλών, αλλά και ενός σύγχρονου πτωχευτικού κώδικα.

Ο νέος νόµος επιχειρεί να δώσει στις επιχειρήσεις – και στα φυσικά πρόσωπα – µια δεύτερη ευκαιρία. Την επιλογή να ρυθµίσουν τις οφειλές τους, αλλά και τη δυνατότητα να απεγκλωβιστούν από την υπερχρέωση, σε περίπτωση που δεν τα καταφέρουν. Είναι θετικό, επίσης, ότι περιλαµβάνει συγκεκριµένες προβλέψεις για την αντιµετώπιση του ηθικού κινδύνου, µέσα από άρση απορρήτου, ελέγχων και διασταυρώσεων.

Παρά το ότι εξακολουθούν να υπάρχουν επιµέρους αδύναµα σηµεία, το νέο νοµοθετικό πλαίσιο αποτελεί ένα θετικό βήµα. Μένει να δούµε το πώς θα εφαρµοστεί στην πράξη και ποιες βελτιώσεις ή τροποποιήσεις θα χρειαστούν. Μένει, επίσης, να δούµε το πώς θα µπορέσει να υποστηριχθεί η εφαρµογή του νόµου σε επίπεδο διοίκησης και διαδικασίας απονοµής της δικαιοσύνης.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Μίχαλου στο τεύχος Ιανουαρίου 2021 του περιοδικού Epsilon7.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Πρόσωπα > Μίχαλος, Πτωχευτικός κώδικας, ΕΒΕΑ, ΚΕΕΕ, Κορωνοϊός