11/01/21 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Τέσσερα αισιόδοξα στοιχεία για την οικονομία

Προσπαθώντας κάποιος να αξιολογήσει το πώς θα συμπεριφερθεί η ελληνική οικονομία μετά την αντιμετώπιση της τρέχουσας υγειονομικής κρίσης, καλό είναι να συνεκτιμήσει το πώς επηρεάστηκε από το Μάρτιο του 2020 έως σήμερα, δηλαδή από τότε που η πανδημία άρχισε να επηρεάζει την καθημερινή μας ζωή.

Μια πρώτη παρατήρηση είναι πως η πτώση του Α.Ε.Π. στην οποία υποχρεώθηκε η οικονομία μέσα στο 2020 (γύρω στο 10%, ή και υψηλότερη) ήταν η υψηλότερη ετήσια ύφεση των τελευταίων δώδεκα ετών και αντιστοιχεί στο 50% της απώλειας που σημειώθηκε καθ’ όλη την περίοδο 2008-2019.

Όμως, παρά την τόσο μεγάλη ύφεση που παρατηρήθηκε στη χώρα, οι οικονομικές επιπτώσεις ήταν πολύ διαφορετικές και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, που κανένας δεν μπορούσε να τις προβλέψει το Μάρτιο του 2020. Αναμφίβολα, προέκυψαν σημαντικές θετικές εκπλήξεις, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν θετικά την μελλοντική πορεία της οικονομίας. Μερικά ενδεικτικά παραδείγματα, είναι τα παρακάτω:

Πρώτον, η συνέχιση της αύξησης των τιμών των διαμερισμάτων, όπως προκύπτει με βάση τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος (βλέπε παρατιθέμενο πίνακα). Γενικότερα, οι επιπτώσεις της ύφεσης περιορίστηκαν στα επαγγελματικά ακίνητα (κυρίως σε γραφεία και καταστήματα) και μάλιστα όχι σε όλες τις κατηγορίες αυτών, γιατί παρατηρήθηκε έντονο ενδιαφέρον για τα αποθηκευτικά κέντρα (logistics, επηρεαζόμενα από τις προοπτικές του ηλεκτρονικού εμπορίου).

Δείκτης τιμών διαμερισμάτων

4ο τρίμηνο 2016

59.3

4ο τρίμηνο 2017

59.1

4ο τρίμηνο 2018

61

4ο τρίμηνο 2019

65.6

2ο τρίμηνο 2020

67

3ο τρίμηνο 2020

67.3

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος

Δεύτερον, η αύξηση των καταθέσεων των νοικοκυριών. Ειδικότερα, αύξηση που ξεπέρασε τα 6,5 δισ. ευρώ σημείωσαν οι καταθέσεις των νοικοκυριών κατά την περίοδο της πανδημίας, καθώς αυτές από το επίπεδο των 116,3 εκατ. του Φεβρουαρίου του 2020 εκτινάχθηκαν στα 123 δισ. ευρώ το Νοέμβριο του ίδιου έτους, παρουσιάζοντας άνοδο από μήνα σε μήνα (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα). Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, βασικότερα αίτια που οδήγησαν σε αύξηση τις καταθέσεις των νοικοκυριών μέσα στην πανδημία, είναι:

· Τα μέτρα κυβερνητικής στήριξης προς νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με τις παρατάσεις που δόθηκαν για την αποπληρωμή υποχρεώσεων προς το κράτος και τα ασφαλιστικά ταμεία.

· Η δραστική μείωση της κατανάλωσης σε μια σειρά από δραστηριότητες (π.χ. μετακινήσεις, εστίαση, ένδυση-υπόδηση).

· Η ολοένα και μεγαλύτερη επιστροφή στα γκισέ των τραπεζών χρημάτων που ήταν τοποθετημένα σε θυρίδες και «στρώματα».

Καταθέσεις νοικοκυριών

Δεκ. 2019

Φεβ. 2020

Νοεμβριος

Διάρθρωση

Προθεσμιακές

43.5

42.8

37.99

30.9%

Ταμιευτηρίου

57.5

57.8

65.02

52.9%

Όψεως

15.7

15.7

19.95

16.2%

Σύνολο

116.7

116.3

122.96

100.0%

Τα ποσά σε δισ. ευρώ

Με δεδομένο ότι ο πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών αποτελείται κατά περίπου 90%-95% από ακίνητα (κυρίως διαμερίσματα) και καταθέσεις, συνάγεται ότι αυτός αυξήθηκε κατά τη διάρκεια του 2020, ιδίως αν συνεκτιμηθεί ότι άνοδο παρουσίασε και η τρίτη σε μέγεθος κατηγορία πλούτου των ελληνικών νοικοκυριών που είναι τα κρατικά ομόλογα. Άρα λοιπόν, εν μέσω πανδημίας ο πλούτος των νοικοκυριών αυξήθηκε, σε αντίθεση με την περίοδο 2009-2017 κατά την οποία οι καταθέσεις συρρικνώθηκαν και οι τιμές των ακινήτων υποχώρησαν κατά περίπου 30%-35%.

Τρίτον, η αύξηση της πιστωτικής επέκτασης προς τον ιδιωτικό τομέα και ιδιαίτερα προς τις επιχειρήσεις. Σε αντίθεση δηλαδή με την δεκαετία της οικονομικής κρίσης, όπου οι τράπεζες ρουφούσαν ρευστότητα από την πραγματική οικονομία, μέσα στο 2020 παρατηρείται αξιοσημείωτη πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις, όπως άλλωστε προκύπτει και από τα στοιχεία του παρατιθέμενου πίνακα.

Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι η προαναφερθείσα ανετότερη πρόσβαση του παραγωγικού ιστού σε τραπεζική χρηματοδότηση γίνεται με σαφώς χαμηλότερο κόστος σε σχέση με το παρελθόν, λόγω της εξέλιξης στην πορεία των σχετικών επιτοκίων.

Πιστωτική επέκταση προς επιχειρήσεις και ιδιώτες

(Μεταβολές σε δωδεκάμηνη βάση)

11ος 2020

Σύνολο ιδιωτικού τομέα

2.6%

Επιχειρήσεις

7.6%

* Βιομηχανία

10.4%

* Τουρισμός

13.3%

Νοικοκυριά

-2.5%

* Στεγαστικά

-2.8%

* Καταναλωτικά

-1.9%

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος

Τέταρτον, τα επιτόκια με τα οποία πλέον δανείζεται το Ελληνικό Δημόσιο κυμαίνονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Έτσι, σε αντίθεση με το 18% του Μαρτίου του 2012 και το 19,33% του Μαΐου του 2015, σήμερα το επιτόκιο (yield) των δεκαετούς διάρκειας κρατικών τίτλων υπολείπεται σαφώς του 1% (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα).

H μεγάλη διαφορά είναι πως μέσα στην πανδημία δεν παρατηρήθηκε «συστημική αστάθεια» στην ελληνική οικονομία. Δηλαδή -με δεδομένο ότι τα επιτόκια των κρατικών χρεογράφων αντανακλούν τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει μια χώρα (country risk)- κατά τη διάρκεια του 2020 κανείς δεν αμφισβήτησε την ικανότητα του Ελληνικού Δημοσίου να αναχρηματοδοτεί το δανεισμό του, ούτε και τη βιωσιμότητα των εγχώριων τραπεζών. Ειδικότερα σε ότι αφορά τις τελευταίες, όχι μόνο δεν βλέπουν τις καταθέσεις τους να κατευθύνονται σε «στρώματα» και στο εξωτερικό όπως πχ συνέβη κατά την προηγούμενη δεκαετία, αλλά αντίθετα, έχουν υπερεπάρκεια ρευστότητας και προσπαθούν να κατευθύνουν τμήμα των καταθέσεών τους σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων και προϊόντα bancassurance.

Επιπρόσθετα, ένα ακόμη θετικό μήνυμα είναι πως τα επιχειρηματικά deals δεν «πάγωσαν» μέσα στο 2020, ενώ γενικότερη εκτίμηση είναι πως θα δούμε τόνωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια, λόγω της εισροής υψηλών Κοινοτικών κονδυλίων, αλλά και της μεγάλης ρευστότητας που υπάρχει διεθνώς.

Απόδοση δεκαετούς ελληνικού κρατικού ομολόγου

3ος 2012

18%

4 Ιουν. 2012

30%

20 Μαΐου 2013

8.14%

9 Σεπτ. 2014

5.65%

8 Μαΐου 2015

19.33%

17 Νοεμ. 2015

6.93%

5 Δεκ. 2016

6.56%

29 Δεκ. 2017

4.11%

1 Φεβ. 2018

3.69%

Ιαν. 2021

0.65%

Πηγή: ATHEX Group



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ελληνική οικονομία, Επιτόκια, αποταμίευση, Τραπεζική χρηματοδότηση, Κορωνοϊός