31/12/20 | Αρχική > Αρθρογραφία > Εργατικά και Πρακτικά

O συμψηφισμός των πιστωτικών υπολοίπων

Χτες το απόγευμα έγινε η πίστωση στους τραπεζικούς λογαριασμούς των μη μισθωτών, των πιστωτικών υπολοίπων της εκκαθάρισης εισφορών 2019, τουλάχιστον αυτών που είχαν δηλώσει ΙΒΑΝ στα ατομικά τους στοιχεία. Η ως άνω διαδικασία έγινε με μεγάλη καθυστέρηση, μεγαλύτερη από τις προηγούμενες χρονιές και με πολλά προβλήματα και διαμαρτυρίες από τους ασφαλισμένους. Εμείς στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών από το πρωί δεχτήκαμε τις διαμαρτυρίες και απορίες πολλών συναδέλφων μας, αρκετοί από τους οποίους είδαν τα πιστωτικά τους (μέρος ή το σύνολο) να συμψηφίζονται με οφειλές τους στο ΚΕΑΟ (ρυθμισμένες και μη), στον ΕΦΚΑ (2020) και στην ΑΑΔΕ.

Η πρακτική αυτή του e-ΕΦΚΑ είναι καινοφανής και κόντρα στη μέχρι σήμερα τηρηθείσα (βλ.προηγούμενες εκκαθαρίσεις) αλλά και στις σχετικές σχεδόν πανηγυρικές (χωρίς καμία συγγνώμη για την τεράστια καθυστέρηση) ανακοινώσεις του Υπουργείου και του e-ΕΦΚΑ που για επιστροφές 135.346.225,11 ευρώ σε 158.600 ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες.

H Πρακτική αυτή είναι κόντρα και στην εγκύκλιο 21/2018 του ΕΦΚΑ η οποία ρητώς ορίζει:

«….Πιστωτικό Υπόλοιπο (Ποσό προς επιστροφή)

Το πιστωτικό υπόλοιπο επιστρέφεται, εφόσον υπερβαίνει το ποσό των 50€, ακόμη και στις περιπτώσεις που υπάρχει οφειλή άλλου χρονικού διαστήματος, για οποιαδήποτε αιτία, προς τον ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ ή Φορείς για τους οποίους ο ΕΦΚΑ συνεισπράττει εισφορές ή τηρείται ενεργή ρύθμιση….».

Αυτή η πρακτική τηρήθηκε απαρέγκλιτα από τον ΕΦΚΑ στις εκκαθαρίσεις του 2017 και 2018, ενώ πέρσι σε κάποιες περιπτώσεις ασφαλισμένων υπήρξε δέσμευση πιστωτικών για οφειλές σε ΑΑΔΕ.

Κατά τη σύνταξη του Οδηγού Εκκαθάρισης 2019 ΔΣΑ είχα τη διαβεβαίωση των υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ ότι συμψηφισμός θα γίνει μόνο με μη ρυθμισμένες οφειλές που είναι στο ΚΕΑΟ καθώς και με οφειλές ΕΦΚΑ 2020, πράγμα που ακούγεται λογικό και δίκαιο.

Δυστυχώς ο e-ΕΦΚΑ μας διέψευσε και αιφνιδίασε χιλιάδες μάλλον ασφαλισμένους που περίμεναν πως και πως τις επιστροφές, οι οποίες φέτος ήρθαν με την μεγαλύτερη καθυστέρηση όλων των ετών.

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

Επί του νομικού μέρους τυγχάνει εφαρμογής το άρθρο 104 του ν.4387/2016 στο οποίο ρητώς ορίζεται:

«1. Αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές στον ΕΦΚΑ συμψηφίζονται με πάσης φύσεως καθυστερούμενες οφειλές, ρυθμισμένες ή μη, των δικαιούχων προς τον ΕΦΚΑ και τους τρίτους φορείς, για τους οποίους ο ΕΦΚΑ συνεισπράττει εισφορές. Αν δεν υπάρχουν οφειλές ή αν ύστερα από τον συμψηφισμό προκύπτει υπόλοιπο ποσό, αυτό επιστρέφεται άτοκα στους δικαιούχους ως εξής:

α. Στις περιπτώσεις μισθωτών, ύστερα από αίτηση των δικαιούχων.

β. Στις περιπτώσεις ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, η επιστροφή γίνεται μετά την ετήσια εκκαθάριση των οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών, σύμφωνα με τις 61501/3398/30.12.2016 (Β` 4330) και 61502/3399/30.12.2016 (Β` 4330) υπουργικές αποφάσεις. Τα πρόσωπα αυτά μπορούν, με αίτησή τους, να ζητήσουν το υπερβάλλον ποσό να παραμείνει στον ΕΦΚΑ ως πιστωτικό υπόλοιπο, συμψηφιζόμενο με τις επόμενες εισφορές….».

Επίσης επί του ζητήματος αυτού υπάρχει σχετική νομολογία του ΣτΕ (πρβλ. ΣτΕ 2164/2012 κ.α.)που συνηγορεί υπέρ της ανωτέρω άποψης (για αντίστοιχες φορολογικές υποθέσεις).

Ενώ υπάρχει και σχετική ΥΑ (τότε Υφυπουργού Εργασίας Αναστασίου Πετρόπουλου) Δ.15/Δ'/12061/293 (ΦΕΚ Β 773 6.3.2018) στο άρθρο 3 της οποίας ορίζεται:

«1. Σε περίπτωση που ο δικαιούχος των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών έχει υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης οφειλών, της οποίας οι όροι τηρούνται, το προς επιστροφή χρηματικό ποσό συμψηφίζεται με τις τρέχουσες δόσεις της ρύθμισης.

2. Οι αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές υπέρ τρίτων φορέων που συνεισπράττονται από τον ΕΦΚΑ επιστρέφονται από αυτόν, σύμφωνα με τη διαδικασία της παρούσας και βαρύνουν τον αντίστοιχο φορέα υπέρ του οποίου έγινε η είσπραξη.».

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Νομικά φαίνεται πως είναι σύννομη η διαδικασία συμψηφισμού που επέλεξε ο e-ΕΦΚΑ, με την παρατήρηση, πως ουδέποτε μερίμνησε:

α) Να τροποποιήσει/ανακαλέσει την εγκύκλιο 21/2018, η οποία είναι μεταγενέστερη της διάταξης του άρθρου 104 αλλά και της σχετικής Υ.Α. (Σημειώνεται ότι στην επίσημη ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ γίνεται επίκληση της εγκυκλίου και στις ερωτήσεις – απαντήσεις).

β) Να ενημερώσει τους ασφαλισμένους προηγουμένως ώστε να γνωρίζουν τι μέλλει γενέσθαι, αντίθετα διατράνωνε ότι όλοι θα λάβουν επιστροφές.

Είναι προφανές λοιπόν πως η ως άνω διαδικασία δεν συμβαδίζει προς την αρχή της χρηστής διοικήσεως και προσβάλλει την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων και κατά συνέπεια θα πρέπει να εξεταστεί από το Υπουργείο η ανάκλησή της. Θα είναι απόδειξη πως το Κράτος μπορεί να λειτουργεί, όπως πρέπει και χωρίς να αιφνιδιάζει τους ασφαλισμένους.

Καλή χρονιά σε όλους! Είθε το 2021 να έχει λιγότερες αστοχίες και καθυστερήσεις το Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης της Χώρας μας.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Επιστροφή, Ασφαλιστικές εισφορές, e-ΕΦΚΑ