18/06/20 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Ο επενδυτικός κίνδυνος και η Εταιρική Διακυβέρνηση

Υπάρχουν αρκετοί δείκτες για τη μέτρηση της επικινδυνότητας μιας οικονομίας, όπως για παράδειγμα η κατάταξη μιας χώρας στη λίστα με το περισσότερο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον (δυστυχώς η Ελλάδα φιγουράρει σε πολύ χαμηλές θέσεις στη σχετική λίστα), ή ακόμη και η διαφορά (spread) του επιτοκίου δανεισμού της σε σχέση π.χ. με άλλες ισχυρές χώρες, όπως η Γερμανία.

Όμως, περισσότερο παραστατικός τρόπος μέτρησης του επιχειρηματικού κινδύνου είναι η παρατήρηση και αξιολόγηση του πρόσφατου παρελθόντος. Αν για παράδειγμα ανατρέψει κάποιος στο έτος 2000 και παρατηρήσει τις εταιρείες που τότε ήταν εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Αθήνας παρατηρεί, μεταξύ άλλων, ότι:

· Περίπου μόνο η μία στις τρεις εξακολουθούν να διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο της Αθήνας! Και από αυτές μάλιστα, πολλές καταγράφουν ιδιαίτερα χαμηλότερες οικονομικές επιδόσεις σε σχέση με αυτές του παρελθόντος.

· Τι απέγιναν όμως τα 2/3 των εισηγμένων εταιρειών του έτους 2000; Ορισμένες από αυτές αποχώρησαν όταν οι βασικοί μέτοχοι εξαγόρασαν τις μετοχές της μειοψηφίας, ή απορροφήθηκαν από άλλες επιχειρήσεις, ενώ η πλειονότητα «έβαλε λουκέτο»… Αν πάρουμε για παράδειγμα τον κατασκευαστικό κλάδο, από τις περίπου τριάντα εισηγμένες, ο σημερινός αριθμός υπολείπεται του δέκα, με τις μισές εξ’ αυτών να σημειώνουν πολύ χαμηλές επιδόσεις. Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι αυτό του κλάδου των media, όπου οι πλείστες μεγάλες εταιρείες του παρελθόντος (π.χ. Τηλέτυπος, Πήγασος, ΔΟΛ, Ιμάκο, Εκδόσεις Λυμπέρη, Τεχνικές Εκδόσεις, Alter, Τεγόπουλος) έχουν διακόψει τις εργασίες τους.

· Πολλοί θα υποστηρίξουν (και σωστά) ότι ένα σημαντικό ποσοστό πτωχεύσεων θα μπορούσε να αποδοθεί στην πολυετή οικονομική κρίση, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την μείωση του ελληνικού Α.Ε.Π. κατά περίπου 25%. Ωστόσο, οι παλαιότεροι θα θυμούνται πως πολλά από τα «λουκέτα» είχαν λάβει χώρα κατά την περίοδο 2000-2010, πριν δηλαδή η οικονομική κρίση χτυπήσει για τα καλά την πόρτα της ελληνικής οικονομίας. Άρα, μεγάλο επενδυτικό κίνδυνο είχαμε και πριν την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης.

· Αρκετοί επίσης θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ότι συνήθως τα σοβαρότερα προβλήματα τα αντιμετώπισαν κυρίως οι μικρότερες επιχειρήσεις που είναι συνήθως πιο ευάλωτες στις ευρύτερες οικονομικές διακυμάνσεις και όχι οι μεγάλες σε μέγεθος. Η αλήθεια είναι πως στις εταιρείες που είτε έκλεισαν, είτε σήμερα αποτελούν… σκιά του παλιού καλού εαυτού τους, συγκαταλέγονται πολλοί μεγάλοι επιχειρηματικοί Όμιλοι από όλους σχεδόν τους κλάδους. Να θυμίσουμε πως οι επενδυτές του Χ.Α. είδαν να πτωχεύουν, ή να βγαίνουν κακήν-κακώς από το χρηματιστήριο από τράπεζες (π.χ. Αγροτική, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο), ασφαλιστικές εταιρείες (π.χ. Όμιλος Ασπίς Πρόνοια), έως και μεγάλους ομίλους από τους κλάδους της βιομηχανίας (π.χ. Πετζετάκις, Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία, Shelman), της πληροφορικής (π.χ. Πουλιάδης, Altec), του εμπορίου (π.χ. Folli-Follie).

· Τέλος, κατά την τελευταία εικοσαετία δεν έλειψαν και εκείνες οι επιχειρήσεις που κατάφεραν να σημειώσουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και να επιτυγχάνουν σήμερα πολύ υψηλότερες επιδόσεις σε σχέση με αυτές του παρελθόντος (π.χ. Jumbo, Μυτιληναίος, ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, ΚΡΙ-ΚΡΙ).

Με δεδομένο λοιπόν τον υψηλό επιχειρηματικό κίνδυνο που παρουσιάζει η χώρα, οι επενδυτές καλούνται κάθε φορά να επιλέγουν εταιρείες με το μικρότερο ρίσκο, πράγμα όμως που δεν είναι καθόλου εύκολο. Όπως προαναφέρθηκε, το μεγάλο μέγεθος μιας εταιρείας δεν αποτελεί απαραίτητα και αμυντικό μηχανισμό για την επιβίωση μιας επιχείρησης.

Ούτε και η φήμη-δημοσιότητα μια εταιρείας ή ενός επιχειρηματία αποτελεί απόλυτη διασφάλιση για τους επενδυτές. Πόσοι άλλωστε επιχειρηματίες είχαν βρεθεί κατά το παρελθόν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, μέσα από φιλόδοξες κινήσεις και μεγαλεπήβολα επενδυτικά σχέδια, τα οποία ωστόσο κατέληξαν σε φιάσκο; Πόσα μεγάλα επιχειρηματικά deals δεν ανακοινώθηκαν εν μέσω διθυράμβων και στη συνέχεια προέκυψαν «επώδυνα διαζύγια» που υπονόμευσαν το μέλλον των εταιρειών;

Τέλος, δεν έλειψαν και οι περιπτώσεις όπου «τα κάστρα έπεσαν εκ των έσω»: Βασικοί μέτοχοι που «σέρνονταν» αντιδικώντας στις δικαστικές αίθουσες, παραποιημένες λογιστικές καταστάσεις, αναξιοκρατία στις προσλήψεις στελεχών και εργαζομένων, κ.λπ..

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, ο νέος αναμενόμενος νόμος για την Εταιρική Διακυβέρνηση φαίνεται να παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς έρχεται να βελτιώσει πράγματα σε έναν τομέα στον οποίον η ελληνική επιχειρηματικότητα χωλαίνει εμφανώς.

Στόχοι, μεταξύ άλλων, του νέου νόμου θα είναι: α) Η ενίσχυση του ρόλου του εσωτερικού ελέγχου β) Η αναβάθμιση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου των εισηγμένων εταιρειών γ) Η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διασφάλιση ότι τα «ανεξάρτητα» μέλη των Δ.Σ. θα είναι πραγματικά ανεξάρτητα δ) Η όσο το δυνατόν ενεργότερη συμμετοχή των ανεξάρτητων μελών του Δ.Σ. στις αποφάσεις ε) Ο περιορισμός των «ωραιοποιημένων» λογιστικών καταστάσεων που ενίοτε εκδίδουν οι εταιρείες.

Βέβαια, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν πως ο νέος νόμος δεν θα πρέπει απλά να «αντιγράψει» διαδικασίες που εφαρμόζονται σε κράτη με πολύ μεγαλύτερα μεγέθη επιχειρήσεων, αλλά να προσαρμοστεί στην ελληνική οικονομική πραγματικότητα, γιατί διαφορετικά θα αποτελέσει ένα γραφειοκρατικό και ακριβό εργαλείο.

Σε πρόσφατη εκδήλωση του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου, η πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς κα Βασιλική Λαζαράκου, δήλωσε πως η Εταιρική Διακυβέρνηση δημιουργεί σωστές διαδικασίες για την ομαλή λειτουργία μιας εταιρείας και πέρα από το ότι αναβαθμίζει την οργάνωση και διοίκηση μιας επιχείρησης, παράλληλα την καθιστά περισσότερο ελκυστική στους επενδυτές, συμπληρώνοντας πως «δεν θα πρέπει να αλλάξουμε μόνο το νόμο αλλά και την κουλτούρα μας στα ζητήματα αυτά».

Στην ίδια εκδήλωση, σύμφωνος με τον σχετικό νόμο ήταν και ο διευθύνων σύμβουλος των Ελληνικών Πετρελαίων κ. Ανδρέας Σιάμισιης, τονίζοντας πως η Εταιρική Διακυβέρνηση θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα εργαλείο management και όχι ως ένα εποπτικό πλαίσιο-βάρος. «Ο νόμος βρίσκεται προς τη σωστή κατεύθυνση», σημείωσε αναφερόμενος μεταξύ άλλων στη σύνθεση των μελών του διοικητικού συμβουλίου αλλά και στους αναβαθμισμένους ρόλους της Επιτροπής Ελέγχου και των άλλων Επιτροπών. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τα κριτήρια επιλογής μελών ΔΣ, ο κ. Σιάμισιης ανέφερε πως «δεν είναι υπερβολικά τα κριτήρια, τα οποία συνολικά κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Αν κάπου έχει γίνει κάποιο λάθος, ας το διορθώσουμε στην πορεία. Να ξεκινήσουμε όμως».



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Εταιρική διακυβέρνηση, ελληνικό χρηματιστήριο