28/05/20 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Επενδύσεις σε ομόλογα: Κίνδυνος ή ευκαιρία;

Σε προηγούμενο άρθρο μας είχαμε αναφερθεί στην επίδραση της πανδημίας του κορωνοϊού στην αγορά των εταιρικών ομολόγων, όπου οι ομολογιακοί τίτλοι πολλών ελληνικών (και ξένων) εταιρειών έχουν βρεθεί να διαπραγματεύονται «κάτω από το 100», δηλαδή κάτω από την τιμή στην οποία εκδόθηκαν. Μήπως άραγε αυτό σημαίνει ευκαιρία για αγορές, ή αποτελεί προμήνυμα για περαιτέρω πτώση.

Πρώτα απ’ όλα, σε τέτοιες περιπτώσεις οι εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να «κουρέψουν» έμμεσα τα δάνειά τους, αποφασίζοντας και προχωρώντας σε αγορές ιδίων ομολόγων. Για παράδειγμα, η εταιρεία Α’ έχει εκδώσει 10.000 ομόλογα, ονομαστικής αξίας 1.000 ευρώ (δηλαδή έχει δανειστεί 10 εκατ. ευρώ) και επιτοκίου (κουπονιού) 5%. Αν η τρέχουσα τιμή του ομολόγου υποχωρήσει στο «80», δηλαδή στην περίπτωσή μας στα 800 ευρώ, η εταιρεία μπορεί η ίδια να αγοράσει χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμά της πχ 1.000 ομόλογα καταβάλλοντας 800.000 ευρώ. Μέσα όμως από αυτή την κίνηση, δίνοντας 800.000 ευρώ έχει ουσιαστικά διαγράψει υποχρεώσεις της ενός εκατ. ευρώ, άρα έχει κουρέψει τις υποχρεώσεις της κατά 200 χιλ. ευρώ. Προϋποθέσεις βέβαια για μια τέτοια κίνηση είναι: α) Η εταιρεία να διαθέτει εκείνη την περίοδο τη ρευστότητα των 800.000 ευρώ και μάλιστα η φυγή αυτών των χρημάτων να μην διαταράξει την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης β) Η διοίκηση να είναι πεπεισμένη πως η εταιρεία θα μπορέσει μελλοντικά να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της.

Κάτω από τη δεύτερη προϋπόθεση (ότι δηλαδή η εταιρεία θα μπορέσει τελικά να ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις της) πολύ σημαντικά κέρδη θα μπορούσαν να αποκομίσουν από την αγορά ομολόγων «κάτω από το 100» είτε οι ίδιοι οι βασικοί μέτοχοι της εταιρείας, είτε τρίτοι επενδυτές.

Αν για παράδειγμα, το προαναφερόμενο ομόλογο με κουπόνι 5% και τρέχουσα τιμή στο «80» λήγει σε δύο χρόνια από σήμερα, τότε ο αγοραστής του θα καταβάλει σήμερα 80 ευρώ και μέσα στα επόμενα χρόνια θα εισπράξει 10 ευρώ σε τόκους και 100 ευρώ σε κεφάλαιο: Άθροισμα 110 ευρώ, δηλαδή 37,5% παραπάνω από τα χρήματα που κατέβαλε! Πού θα οφείλονται αυτά τα υψηλότατα κέρδη; Στο ότι ο αγοραστής κέρδισε ένα άτυπο στοίχημα που είχε βάλει με τον πωλητή: Ο αγοραστής πίστευε ότι η εταιρεία θα ανταποκριθεί μελλοντικά στις υποχρεώσεις της, ενώ ο πωλητής φοβόταν πως όχι, οπότε θέλησε να «κλειδώσει» μια ζημία 20% και να διασφαλίσει το υπόλοιπο 80% της επένδυσής του.

H ουσία της υπόθεσης είναι ότι η πανδημία ήρθε να επηρεάσει αρνητικά τις οικονομικές επιδόσεις των εταιρειών, οπότε ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ομολογιούχοι επηρεάζεται:

α) Από την εξέλιξη που έχει μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο η διεθνής αντιμετώπιση του κορωνοϊού από υγειονομικής πλευράς (η υγειονομική αντιμετώπιση επηρεάζει την πορεία της οικονομίας).

β) Από το πόσο ισχυρή ήταν η κεφαλαιακή διάρθρωση μιας εταιρείας πριν το ξέσπασμα της πανδημίας. Είναι προφανές ότι μεγαλύτερη ανησυχία έχουν οι ομολογιούχοι εταιρειών που ήδη αντιμετώπιζαν ζητήματα εξυπηρέτησης του χρέους τους και πριν την covid-19, οπότε το τρέχον χτύπημα κινδυνεύει να είναι και το μοιραίο.

γ) Από τον κλάδο δραστηριοποίησης της εταιρείας. Για παράδειγμα είδαμε κάποιους κλάδους (πχ τρόφιμα, φάρμακα) να μην επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την πανδημία, ενώ άλλους να… έχουν βρεθεί στο «μάτι του κυκλώνα» (αεροπορικές εταιρείες, ακτοπλοΐα, δίκτυα λιανικής που διέκοψαν τη λειτουργία τους, ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις, μονάδες ιδιωτικής υγείας, κ.λπ.).

δ) Από τα μέτρα στήριξης που θα ληφθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τις κυβερνήσεις κάθε χώρας, αλλά και τις εμπορικές τράπεζες προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχιση λειτουργίας των επιχειρήσεων. Ακούμε για παράδειγμα για προγράμματα στήριξης αεροπορικών εταιρειών στην Ευρώπη και κάτι τέτοιο συζητείται και στην περίπτωση της Ελλάδας. Ήδη έχουν εκδοθεί νόμοι που μετακυλίουν σε εταιρείες πληττόμενων κλάδων τις χρεολυτικές δόσεις των δανείων τους στη λήξη. Σημαντικό επίσης ρόλο θα μπορούσε να παίξει και το Ταμείο Ανάκαμψης που συζητείται και το οποίο θα μπορούσε να τονώσει τα εισοδήματα όλων των οικονομιών και ιδίως εκείνων που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία.

ε) Από το αν σε κάποια εταιρικά ομόλογα υπάρχουν εγγυήσεις υπέρ των ομολογιούχων και το πόσο επαρκείς θα μπορούσαν να είναι αυτές.

Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι επενδυτές στη συγκεκριμένη περίοδο είναι πως δεν έχουν ακόμη μετρήσει (αξιολογήσει) ούτε το σύνολο των επιπτώσεων της πανδημίας στα οικονομικά δεδομένα κάθε εταιρείας, ούτε και τα όποια οφέλη ή ελαφρύνσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν τα οικονομικά και χρηματοδοτικά μέτρα στήριξης που θα προέλθουν σε εθνικό και Κοινοτικό επίπεδο. Για το λόγο αυτό, συχνά παρατηρούνται έντονες διακυμάνσεις στις τιμές των μετοχών και των ομολόγων.

Κίνδυνοι ομολόγου

Σε κάθε περίπτωση, η πανδημία δεν αποτελεί το μόνο παράγοντα κινδύνου σε μια ομολογιακή επένδυση, καθώς όπως σημειώσαμε και στο προηγούμενο άρθρο μας υπάρχουν:

Α) Ο κίνδυνος του εκδότη (issuer risk, ή default risk) να μην μπορέσει στο μέλλον να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς τους ομολογιούχους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι πιθανόν να συμφωνήσουν εκδότης και ομολογιούχοι την αλλαγή των όρων αποπληρωμής (πχ συνδυασμός κουρέματος και επιμήκυνσης, ή μετατροπή των ομολόγων σε μετοχές, ή εξόφληση μέσω καταβολής άλλου περιουσιακού στοιχείου), προκειμένου οι ομολογιούχοι να μην απωλέσουν το σύνολο των κεφαλαίων τους.

Β) Ο κίνδυνος του υψηλού πληθωρισμού, καθώς ο επενδυτής κινδυνεύει να δει την πραγματική (αποπληθωρισμένη) αξία της επένδυσής του να μειώνεται.

Γ) Ο κίνδυνος αύξησης των επιτοκίων στην αγορά. Γενικότερα, η πτώση των επιτοκίων ευνοεί τις τρέχουσες τιμές των ομολόγων και η άνοδός τους τις επηρεάζει αρνητικά.

Δ) Ο συναλλαγματικός κίνδυνος, σε περίπτωση που ένας επενδυτής τοποθετείται σε τίτλους άλλου νομίσματος από το δικό του.

Συνολικότερα, όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του ομολόγου, τόσο υψηλότερος και ο κίνδυνος που εμπεριέχει, ενώ παράλληλα παρατηρείται μια σχέση της τιμής του εταιρικού ομολόγου με την τιμή της μετοχής της ίδιας εταιρείας στο Χρηματιστήριο, ιδίως στο βαθμό που η μεταβολή στο ΧΑ είναι αποτέλεσμα της πορείας των οικονομικών επιδόσεων της εισηγμένης.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ομόλογα, Επενδύσεις, Κορωνοϊός