14/04/20 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Η οικονομία μετά τον κορωνοϊό

Πολλές συζητήσεις έχουν αρχίσει να γίνονται σε Ελλάδα και εξωτερικό για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στην οικονομία από τη στιγμή που ξεπεράσουμε την πανδημία του κορωνοϊού. Έχουμε τους υπέρμαχους του V (άμεση και ταχεία ανάκαμψη του ΑΕΠ), τους υποστηρικτές του U (μεγάλη περίοδο στασιμότητας, πριν ξεκινήσει εκ νέου η ανάπτυξη), αλλά και οπαδούς… άλλων γραμμάτων.

Ας προσπαθήσουμε να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Σ’ αυτό που συμφωνούμε όλοι είναι ότι -με τη μία ή την άλλη μορφή- θα υπάρξουν γενναία πακέτα στήριξης στις πληγείσες ανά τον κόσμο οικονομίες. Με άλλα λόγια, οι κεντρικές τράπεζες (κόβοντας ουσιαστικά νέο χρήμα) θα δανείσουν κράτη και εμπορικές τράπεζες, προκειμένου: α) Τα κράτη να διαθέσουν πόρους σε κοινωνικές παροχές και σε ενισχύσεις προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις β) Οι εμπορικές τράπεζες να δανείσουν με ευνοϊκούς όρους και χωρίς αυστηρά κριτήρια εταιρείες που έχουν πληγεί από την κρίση.

Η ουσία λοιπόν ότι θα πάμε σε μια οικονομία, όπου όλοι οι συντελεστές της θα είναι περισσότερο δανεισμένοι από σήμερα. Η Ελλάδα με δείκτη δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ κοντά στο 175%, θα κινηθεί προς το πανύψηλο 190%-200% (με δεδομένο ότι θα αυξηθεί ο αριθμητής του κλάσματος και θα μειωθεί ο παρονομαστής του), ενώ σε ανησυχητικά επίπεδα θα σκαρφαλώσουν και οι δείκτες χρέους «αξιόπιστων» κρατών, όπως πχ η Γερμανία θα προσεγγίσει το 100% και η Κύπρος το 120% (για να μην μιλήσουμε για τον δείκτη των ΗΠΑ).

Οι ελληνικές τράπεζες που ήδη βρίσκονταν στην τελευταία θέση της Ευρωζώνης σε ότι αφορά το δείκτη των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους (και έπρεπε να τρέξουν με πολύ μεγάλη ταχύτητα για να καλύψουν τη διαφορά) θα βρεθούν αναμφίβολα σε δυσκολότερη θέση. Προβλήματα όμως αντιμετώπιζαν και οι άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες, των γερμανικών μη εξαιρουμένων, οπότε και αυτές θα βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρές προκλήσεις.

Τέλος, επιχειρήσεις και νοικοκυριά που είχαν ταλαιπωρηθεί έντονα από την πολυετή κρίση και ήταν εκτεθειμένα σε μεγάλα τραπεζικά ανοίγματα, τώρα θα αναγκαστούν να δανειστούν περαιτέρω έστω και με χαμηλότερο κόστος χρήματος.

Το πιθανότερο είναι ότι η στήριξη των οικονομιών με το τύπωμα μεγάλων ποσοτήτων νέου χρήματος δεν θα είναι χωρίς παρενέργειες. Αντίθετα, θα δημιουργηθεί ένας «λογαριασμός» που κάθε οικονομία ξεχωριστά θα πρέπει -στον έναν ή τον άλλο βαθμό- να τον αποπληρώσει. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει από το έτος 2021 (ή το αργότερο από το 2022) σφιχτότερες δημοσιονομικές πολιτικές, κεντρικές τράπεζες που θα αρχίσουν να στερούν ρευστότητα από τις πραγματικές οικονομίες (και όχι να τις φουσκώνουν, όπως πχ κάνει εδώ και χρόνια η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ), ενώ νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα δανείζονται σε μικρό βαθμό και θα αποπληρώνουν μέσω τοκοχρεολυτικών δόσεων αρκετά περισσότερα στις τράπεζες.

Άρα λοιπόν, σύμφωνα με αυτό το σενάριο (που δείχνει πολύ πιθανό, αλλά και σαφώς ρεαλιστικό): α) Θα δούμε ένα ιδιαίτερα πτωτικό 2020 (από -6% έως -8% σύμφωνα με τις μέσες εκτιμήσεις) β) Αναμένεται μια μάλλον μέτρια ανάκαμψη το 2021, ιδιαίτερα αν υιοθετηθούν και κάποια μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας γ) Από το 2022 πιθανολογείται μια πορεία μέτριας ανάπτυξης, ανάλογη με τις προσαρμογές και τις μεταρρυθμίσεις που θα γίνουν στην οικονομία.

Πέραν όμως αυτών, το ξεπέρασμα της κρίσης αναμένεται να φέρει και δομικές αλλαγές στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.

Θεωρείται βέβαιο πως ΗΠΑ και Ευρώπη θα θελήσουν να περιορίσουν την παραγωγική τους εξάρτηση από την Κίνα και τις λοιπές ασιατικές χώρες, αναπτύσσοντας τη δική τους βιομηχανική παραγωγή, τουλάχιστον σε συγκεκριμένους κλάδους. Ειδικότερα, ο προϋπάρχων στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αύξηση της συμμετοχής της βιομηχανίας στο ΑΕΠ της Γηραιάς Ηπείρου θα αναβαθμιστεί και θα επιχειρηθεί να γίνει πράξη με αποτελεσματικότερα μέτρα (ζητούμενο αποτελεί το κατά πόσο η Ελλάδα θα μπορέσει να καρπωθεί μέρος της αναμενόμενης αυξημένης παραγωγικής πίτας).

Παράλληλα, σε τοπικό επίπεδο, θα υπάρξουν δραστικές αλλαγές στη δομή και τις μορφές του εμπορίου, ενώ παράλληλα θα ενισχυθεί μια σειρά από άλλες υπηρεσίες (πχ ηλεκτρονικό εμπόριο, πληροφορική, τηλεπικοινωνίες). Όλα αυτά, θα επιφέρουν και έντονες διαφοροποιήσεις στην αγορά ακινήτων και στις επιμέρους κατηγορίες της. Πολύ πιθανόν να αναβαθμιστεί και ο ρόλος του πρωτογενούς τομέα.

Συνολικά, πολλές επιχειρήσεις θα κληθούν να αναδιαρθρώσουν τις λειτουργίες τους, την προϊοντική τους γκάμα και τη γεωγραφική τους εστίαση, προκειμένου να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα. Και όσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά, γίνουν αυτές οι προσαρμογές, τόσο μεγαλύτερο ρόλο θα κληθούν να παίξουν στη νέα εποχή.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Κορωνοϊός