08/11/19 | Αρχική > Αρθρογραφία > Εργατικά και Πρακτικά

Το πλαίσιο απασχόλησης ανηλίκων

1. Ποιοι νοούνται ως ανήλικοι και έφηβοι

Ως ανήλικοι, κατά το άρθρο 50, του Ν.3850/2010 , νοούνται όσοι δεν έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους. Οι διατάξεις του νόμου αυτού δεν εφαρμόζονται για περιστασιακές και σύντομης διάρκειας ελαφριές εργασίες που αφορούν τις οικογενειακού χαρακτήρα γεωργικές, δασικές και κτηνοτροφικές εργασίες, και με την προϋπόθεση ότι οι εργασίες αυτές εκτελούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ως Έφηβος, σύμφωνα με το άρθρο 2, του ΠΔ 62/1998 νοείται «Κάθε νέος ηλικίας τουλάχιστον 15 ετών αλλά κάτω των 18 ετών και ο οποίος έχει παύσει να υπόκειται σε υποχρεωτική σχολική φοίτηση κατά τις κείμενες περί αυτής διατάξεις».

2. Όροι και προϋποθέσεις απασχόλησης

Ανήλικοι που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους απαγορεύεται να απασχοληθούν σε οποιαδήποτε εργασία. Ανήλικοι δεν επιτρέπεται να απασχολούνται σε εργασίες επικίνδυνες, βαριές ή ανθυγιεινές, καθώς και σε εργασίες που βλάπτουν την ψυχική τους υγεία και γενικά εμποδίζουν την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους ( `Αρθρο 51 του Ν.3850/2010 ).

Με άδεια της Επιθεώρησης Εργασίας επιτρέπεται η απασχόληση ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους σε θεατρικές παραστάσεις, μουσικές εκτελέσεις ή άλλες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, διαφημιστικά προγράμματα, επιδείξεις μόδας, ραδιοφωνικές ή τηλεοπτικές εγγραφές ή εκπομπές, εγγραφές σε βίντεο, κινηματογραφικές λήψεις, καθώς και η χρησιμοποίησή τους ως μοντέλων, εφόσον δεν βλάπτεται η σωματική και η ψυχική τους υγεία και η ηθική τους ( `Αρθρο 52 του Ν.3850/2010 ).

Η ανωτέρω άδεια της Επιθεώρησης Εργασίας χορηγείται στον εργοδότη ύστερα από αίτηση του και περιέχει το ονοματεπώνυμο και την ηλικία του ανηλίκου, το είδος της εργασίας στην οποία πρόκειται να απασχοληθεί, το ημερήσιο πρόγραμμα και τη χρονική διάρκειά του. Η άδεια χορηγείται για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις (3) μήνες. Παράταση της άδειας μπορεί να χορηγηθεί για εξαιρετικούς λόγους. Για τη χορήγηση της άδειας ή την παράτασή της ο εργοδότης μαζί με την αίτηση υποβάλλει δήλωση ότι έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας του ανηλίκου, συναίνεση του προσώπου που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου και ιατρική πιστοποίηση από τις υπηρεσίες του Ε.Σ.Υ. και του Ε.Φ.Κ.Α. (τέως Ι.Κ.Α.) ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη σωματική ή ψυχική υγεία του ανηλίκου στη συγκεκριμένη απασχόληση.

Διευκρινίζεται ότι ο έλεγχος της εφαρμογής των διατάξεων του Κεφαλαίου Η΄ «Προστασία ανηλίκων κατά την απασχόληση» του Ν. 3850/2010 ανήκει στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.). Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Σ.ΕΠ.Ε. απαγορεύουν τη συνέχιση της εργασίας του ανηλίκου σε ορισμένη επιχείρηση, όταν απασχολείται σε συνθήκες που δεν διασφαλίζουν τη σωματική ή την ψυχική του υγεία.

Επίσης απαγορεύεται η απασχόληση ανηλίκων σε κέντρα διασκέδασης στα οποία προσφέρονται κυρίως οινοπνευματώδη ποτά για άμεση εντός αυτών κατανάλωση. Κάτω από τις ίδιες προϋποθέσεις απαγορεύεται η απασχόληση ανηλίκων σε μπάρ και όμοια προς αυτά καφενεία, καφετέριες, αναψυκτήρια, πιτσαρίες, σνάκ -μπάρ (ΠΔ 180/79, ΠΔ 231/89, ΠΔ 457/90, ΠΔ257/01, ΠΔ264/03).

Τέλος, δεν επιτρέπεται να είναι εργοδότες ανηλίκων, πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής ή για παράβαση των άρθρων 5 , 6 , 7 , 8 , 9 , 10 και 11 του Ν. 1729/1987 που αναφέρεται στην καταπολέμηση της διάδοσης των ναρκωτικών και την προστασία των νέων, καθώς και του Ν. 1500/1984 που αναφέρεται στον ποινικό κολασμό των βασανιστηρίων ( `Αρθρο 65, παρ.3 Ν.3850/2010 ).

3. Χρονικά όρια εργασίας

Στο άρθρο 54, του Ν.3850/2010 με τίτλο «Χρονικά όρια εργασίας» ορίζεται ότι ανήλικοι, που δεν έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους, καθώς και ανήλικοι που φοιτούν σε γυμνάσια, λύκεια κάθε τύπου ή τεχνικά επαγγελματικά εκπαιδευτήρια, δημόσια ή ιδιωτικά, αναγνωρισμένα από το Κράτος, δεν μπορεί να απασχολούνται περισσότερο από έξι (6) ώρες την ημέρα και τριάντα (30) ώρες την εβδομάδα.

Επίσης οι ανήλικοι εργαζόμενοι δικαιούνται ημερήσια ανάπαυση δώδεκα (12) τουλάχιστον συνεχείς ώρες, στις οποίες πρέπει να περιλαμβάνεται το χρονικό διάστημα από τις δέκα το βράδυ μέχρι τις έξι το πρωί. Επιπρόσθετα η ημερήσια απασχόληση των ανηλίκων που φοιτούν σε γυμνάσια ή λύκεια κάθε τύπου ή τεχνικά επαγγελματικά εκπαιδευτήρια, δημόσιες ή ιδιωτικές σχολές, αναγνωρισμένες από το Κράτος, αρχίζει ή λήγει δύο (2) τουλάχιστον ώρες μετά τη λήξη ή πριν από την έναρξη των μαθημάτων αντίστοιχα.

Όσον αφορά την απασχόληση των ανηλίκων σε καλλιτεχνικές ή παρεμφερείς δραστηριότητες, διευκρινίζεται ότι δεν μπορεί να υπερβαίνει τις·

α) δύο (2) ώρες την ημέρα για ανηλίκους από τριών έως έξι ετών,

β) τρεις (3) ώρες την ημέρα για ανηλίκους από έξι έως ένδεκα ετών,

γ) τέσσερις (4) ώρες την ημέρα για ανηλίκους από ένδεκα έως δεκατριών ετών,

δ) πέντε (5) ώρες την ημέρα για ανηλίκους από δεκατριών έως δεκαπέντε ετών.

Εξάλλου, σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη απαγορεύεται η υπερωριακή απασχόληση των ανηλίκων.

Επισημαίνεται τέλος ότι σύμφωνα με το άρθρο 3, του ΠΔ 62/1998 , ο χρόνος εργασίας των εφήβων δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις οκτώ (8) ώρες την ημέρα και τις σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα. Ο χρόνος που διαθέτει ο έφηβος όταν εργάζεται σε επιχείρηση, στα πλαίσια ενός συστήματος εναλλάξ θεωρητικής ή και πρακτικής κατάρτισης ή πρακτικής άσκησης ή μαθητείας, συνυπολογίζεται στο χρόνο εργασίας. Όταν ο έφηβος απασχολείται από περισσότερους εργοδότες, οι ημέρες εργασίας και οι ώρες εργασίας που πραγματοποιεί αθροίζονται. Η ημερήσια εργασία των νέων που φοιτούν σε γυμνάσια, λύκεια κάθε τύπου, σε δημόσιες ή ιδιωτικές αναγνωρισμένες από το κράτος τεχνικές ή επαγγελματικές σχολές, αρχίζει ή λήγει δύο τουλάχιστον ώρες μετά τη λήξη ή πριν από την έναρξη των μαθημάτων αντιστοίχως.

4. Αμοιβή

Οι ανήλικοι εργαζόμενοι αμείβονται με βάση το κατώτατο τουλάχιστον ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη που προβλέπεται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (και ήδη από 12/11/2012 σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του Ν.4093/2012, με βάση το νόμιμο νομοθετημένο κατώτατο ημερομίσθιο) κατ΄ αναλογία των ωρών απασχόλησής τους. Ευνοϊκότερες συνθήκες εργασίας και μεγαλύτερη αμοιβή είναι δυνατόν να ρυθμίζονται με συλλογικές συμβάσεις εργασίας ( άρθρο 55, του Ν.3850/2010 ).

Ανήλικοι που απασχολούνται σε οποιονδήποτε εργοδότη έχουν όλες τις αξιώσεις που απορρέουν από έγκυρη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, ανεξάρτητα αν τηρήθηκαν οι διατάξεις για την πρόσληψή τους ( άρθρο 64, του Ν.3850/2010 ).

5. `Αδειες

Στο άρθρο 56, του Ν.3850/2010 ορίζεται ότι :

«1. Η κανονική άδεια χορηγείται κατά την περίοδο των θερινών σχολικών διακοπών σε συνεχείς ημέρες.

Το μισό της κανονικής άδειας χορηγείται τμηματικά και σε άλλες χρονικές περιόδους, αν το ζητήσει ο ανήλικος.

Οι διατάξεις οι οποίες ρυθμίζουν την κανονική άδεια στις επιχειρήσεις που λειτουργούν εποχιακά και ευνοϊκότερες για τους εργαζομένους ρυθμίσεις δεν θίγονται. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι κείμενες διατάξεις περί κανονικών αδειών όπως ισχύουν κάθε φορά.

2. Οι ανήλικοι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από το χρόνο απασχόλησης τους, όταν είναι συγχρόνως και μαθητές ή σπουδαστές σε αναγνωρισμένη σχολή, δικαιούνται για τη συμμετοχή τους στις εξετάσεις και άδεια δύο (2) ημερών, συνεχόμενη ή τμηματική, κατά την αίτησή τους, για κάθε ημέρα εξετάσεων, με την υποχρέωση να αποδεικνύουν τη συμμετοχή τους με σχετική βεβαίωση. Η άδεια αυτή δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δεκατεσσάρων (14) ημερών συνολικά.

3. Οι άδειες της προηγούμενης παραγράφου (παρ. 2) είναι χωρίς αποδοχές από τον εργοδότη. Οι αποδοχές των αδειών αυτών καταβάλλονται πάντοτε από τον Ο.Α.Ε.Δ. και η δαπάνη των έξι πρώτων ημερών κατ΄ έτος βαρύνει τον προϋπολογισμό αυτού, η δε λοιπή αποδίδεται στον Ο.Α.Ε.Δ. από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, στον οποίο εγγράφεται σχετική πίστωση».

Διευκρινίζεται ότι με το άρθρο 8 του Α.Ν. 549/1977 κυρώθηκε και έχει ισχύ νόμου η διάταξη του άρθρου 3 της από 26/1/1977 Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. με τίτλο «`Αδεια ανηλίκων» στο οποίο ορίζεται ότι «Μισθωτοί, μη συμπληρώσαντες το 18ον έτος της ηλικίας των, δικαιούνται κατά πάσαν περίπτωσιν αδείας μετ΄ αποδοχών διαρκείας κατ΄ ελάχιστον όριον 18 αλλεπαλλήλων εργασίμων ημερών, εκτός εάν δικαιούνται μεγαλυτέρας διαρκείας τοιαύτης, κατ΄ άλλας διατάξεις».

Με βάση την ανωτέρω νομοθετική ρύθμιση και με δεδομένο ότι δεν υφίσταται ειδική διάταξη που να ορίζει κάτι διαφορετικό, κατά την άποψη του γράφοντος, προσμετράται η προϋπηρεσία του ανήλικου εργαζομένου ( και όχι του πρακτικώς ασκούμενου και μαθητευόμενου) όσον αφορά την κατοχύρωση του δικαιώματος λήψης πρόσθετων ημερών αδείας, όπως προβλέπεται για εργαζόμενους με συνολική προϋπηρεσία σε οποιονδήποτε εργοδότη:

  • 12 ετών συμπληρωμένων ήτοι 25 ημέρες επί πενθημέρου και 30 ημέρες επί εξαημέρου,
  • 25 ετών συμπληρωμένων και άνω ήτοι 26 ημέρες επί πενθημέρου και 31 ημέρες επί εξαημέρου.

6. Τηρούμενα έντυπα από τους εργοδότες

Κάθε εργοδότης, που απασχολεί ανηλίκους, τηρεί σχετικό μητρώο στο οποίο αναγράφει το ονοματεπώνυμο του εργαζομένου, τη χρονολογία γέννησης, τη διεύθυνση της κατοικίας του, τον αριθμό του βιβλιαρίου εργασίας, την ημερομηνία έκδοσης ή ανανέωσής του, το είδος της εργασίας, τη χρονολογία έναρξης και λήξης της σχέσης εργασίας. Ο εργοδότης οφείλει να διατηρεί το μητρώο σε καλή κατάσταση και να το θέτει στη διάθεση των αρμόδιων κρατικών οργάνων, όταν ζητηθεί ( άρθρο 58, του Ν.3850/2010 ).

7. Ηλεκτρονική υποβολή εντύπων

Στο άρθρο 4 παρ. 3, της Υ.Α. με Aριθ. πρωτ. 40331/Δ1.13521/13-9-2019 , με θέμα «Επανακαθορισμός όρων ηλεκτρονικής υποβολής εντύπων αρμοδιότητας Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.) και Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.)», ορίζεται ότι ο εργοδότης και οι λοιποί κατά περίπτωση υπόχρεοι υποβάλλουν τα έντυπα, [εν προκειμένω τα έντυπα Ε3 Ενιαίο Έντυπο Πρόσληψης (Ε3 Αναγγελία Πρόσληψης και Ε4 Συμπληρωματικός Πίνακας Προσωπικού Νέας Πρόσληψης), Ε5, Ε6 και Ε7 του Π.Σ. «Εργάνη»], επισυνάπτοντας τα αναγκαία έγγραφα που αποδεικνύουν τη νόμιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, όπως είναι εν προκειμένω το βιβλιάριο εργασίας ανηλίκου για τις περιπτώσεις ανήλικων εργαζομένων, με τη χρήση ηλεκτρονικής μεθόδου επικοινωνίας, μέσω διαδικτύου, στο πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Εργασίας «Εργάνη», ακολουθώντας τις σχετικές οδηγίες που υπάρχουν σε αυτό.

Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από άρθρο του κ. Πέτρου Ραπανάκη, με τίτλο «Το πλαίσιο απασχόλησης ανηλίκων» που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Οκτωβρίου 2019 του περιοδικού Epsilon7.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Εργασία Ανηλίκων