28/11/18 | Αρχική > Αρθρογραφία > Επώνυμες Σκέψεις

Ο Εξωδικαστικός..…το ανεμόπτερο και οδηγίες για πέτα(γ)μα

Εν αρχή….

«Αν γνωρίζεις και δεν ενεργείς, στην πραγματικότητα σημαίνει ότι δεν γνωρίζεις». Stephen Covey, 1932-2012, Αμερικανός συγγραφέας αυτοβοήθειας.

«-Ποιο είναι το χειρότερο: η άγνοια ή η αδιαφορία;

-Ποιος ξέρει…τι με νοιάζει…» Ανώνυμος.

Κανείς δεν είχε και δεν μπορεί να έχει ποτέ την ολική γνώση γύρω από μια κατάσταση ή γεγονός ή διαδικασία, αντικείμενο ή άνθρωπο. Ούτε καν του εαυτού του. Αυτό είναι δεδομένο και επειδή το θέμα που προσεγγίζω παρακάτω είναι πολύ σοβαρό, ο αναγνώστης ας μου συγχωρήσει κάποιες λεκτικές υπερβολές ή/και μια δόση σκωπτικότητας . Φυσικά και κάποια άγνοια (άνευ δόλου βεβαίως-αφού δεν μπορούμε να τα ξέρουμε όλα) που στόχο έχουν να ταράξουν τα λιμνάζοντα νερά και (ίσως) παρακινήσουν αυτούς στους οποίους αναφέρονται.

Πέρασαν 18 μήνες από την δημοσίευση του Ν 4469/17 και σήμερα υπάρχει σχετική εμπειρία όσον αφορά την πορεία του. Μετά από τις τελευταίες δημοσιεύσεις στατιστικών, λίγο πριν την επίσημη εκπνοή του νόμου επιθυμώ να διατυπώσω ορισμένες αδυναμίες του συγκεκριμένου συστήματος ρύθμισης οφειλών το οποίο φτιάχτηκε με στόχο να διασώσει το αδύναμο αλλά υγιές τμήμα της επιχειρηματικής κοινότητας ,να απελευθερώσει αυτές τις παραγωγικές δυνάμεις που ασφυκτιούν από φορτία χρεών και εν τέλει να βοηθήσει την εθνική οικονομία.

Ιστορία περσινή…

Τον Ιούνιο 2017 ,σε μια επίσκεψη του σε πόλη της Βορείου Ελλάδος(1),με στόχο την παρουσίαση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και την κινητοποίηση των παραγωγικών φορέων του νομού για την υιοθέτηση του θεσμού, ο Ειδικός Γραμματέας κ.Φώτης Κουρμούσης δέχθηκε την ευχή «να απαλλαχθεί το συντομότερο δυνατό από τα καθήκοντά του»!!! Ευχαρίστησε τον ευχηθέντα λέγοντας «ότι αυτό θα ήταν απόδειξη ότι ο μηχανισμός δούλεψε και ότι η Ειδική Γραμματεία και ο ίδιος προσωπικά θα είχαν φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα». (σ.σ.: η ευχή δόθηκε ακριβώς με αυτήν την έννοια ,δηλαδή της καλής επιτυχίας στο έργο του). Στην ίδια συνάντηση ο κ. Κουρμούσης δήλωσε ότι πολύ σύντομα (αρχές Αυγούστου) η ηλεκτρονική πλατφόρμα θα λειτουργούσε. Απορήσαμε ορισμένοι για την ακρίβεια της εκτίμησης. Μας εξήγησε ότι οι προγραμματιστές είχαν ξεκινήσει από το 2016 και όλο το ενδιάμεσο διάστημα κατέβαλαν εργώδεις προσπάθειες να προσαρμόζουν και βελτιώνουν συνεχώς την λειτουργία της πλατφόρμας με βάση το σχεδιαζόμενο νομοσχέδιο πριν ακόμη κατατεθεί στη Βουλή και πως θα είναι έτοιμη στον χρόνο που προανήγγειλε. Και ώ του θαύματος!! Στις 3 Αυγούστου -σε διάψευση των δύσπιστων, μέσα στο κατακαλόκαιρο και παρά την αποδεδειγμένη σε όλους μας καθυστερημένη ανάδραση “όλης της άλλης” Δημόσιας Διοίκησης- η πλατφόρμα άνοιξε! Η εντύπωση που προκάλεσε ήταν……εντυπωσιακή. Θα αναρωτήθηκαν πολλοί τι άλλαξε στη Δημόσια Διοίκηση…

(1) Στην εν λόγω συνάντηση παρίσταντο 15 άτομα,εκ των οποίων 4 στο πάνελ (κ. Κουρμούσης και συνεργάτες συν ένας εκπρόσωπος του Επιμελητηρίου) και 2 δημοσιογράφοι για τα καθιερωμένα. Όλοι οι άλλοι; 3 λογιστές και μεμονωμένοι επιχειρηματίες.Ούτε ένας πρόεδρος επαγγελματικής οργάνωσης ,ούτε ένας εκπρόσωπος παραγωγικού φορέα! Δείγμα του ενδιαφέροντος που έδειξε η επιχειρηματική κοινότητα!

Ο κ. Γραμματέας με τους συνεργάτες του όργωσαν την Ελλάδα και προσπάθησαν να εξηγήσουν, να μεταδώσουν το μήνυμα ότι οι επιχειρήσεις που είναι βιώσιμες μπορούν θα χρησιμοποιώντας τον Εξωδικαστικό να επανακάμψουν και να επανέλθουν στην κανονικότητα προς όφελος δικό τους, της κοινωνίας ,του κράτους και της οικονομίας.

Δυστυχώς ,παρά τις καλές προθέσεις του κ. Κουρμούση, τις προσπάθειες του ιδίου και των συνεργατών του και την επένδυση σε χρήμα και ανθρωποώρες μελέτης και εργασίας κλπ ,φαίνεται πως το δαιμόνιο της φυλής μας αντιστέκεται σθεναρά, όπως αντιστέκεται σε καθετί νέο.

Η αντιμετώπιση του θεσμού

Παρατηρήθηκαν λοιπόν:

- ελλιπής έως ανύπαρκτη οργάνωση ,έλλειψη οράματος και συντονισμού με τις εξελίξεις, φορέων και οργανισμών (βλ. Υπουργεία, Τράπεζες και συνεπακόλουθα ΑΑΔΕ, ΚΕΑΟ που ακολουθούσαν τις υπουργικές αποφάσεις). Επίσης καθυστερήσεις έκδοσης Υπουργικών Αποφάσεων ,ερμηνευτικών, εγκυκλίων και στην υλοποίησή τους. Παράλληλα μεγάλες ήταν -σε σχέση με τον εναπομένοντα διαθέσιμο χρόνο δηλαδή μέχρι την 31-12-2018 - οι καθυστερήσεις στην επέκταση της υπαγωγής επαγγελματικών ομάδων ,κλιμακίων οφειλών, μεταβολών κλπ.

- αδιαφορία των εμπορικών συλλόγων και συλλογικών επαγγελματικών οργανώσεων. Εξαιρέσεις ανακαλύπτω λίγες (σε σχέση με την πρέπουσα κινητοποίηση όλων) όπως το ΟΕΕ, κάποια Επιμελητήρια κ.ά.

- σχεδόν καθολική αποστασιοποίηση του κλάδου των λογιστών-φοροτεχνικών.

- παντελής αδιαφορία από καταστατικούς εκπροσώπους ομάδων επαγγελματιών (λ.χ. αγροτών).

Στα παραπάνω να προσθέσω και τα (δίκαια αλλά για κάποιους αυστηρά) κριτήρια ένταξης και το πλήθος των δικαιολογητικών που δυστυχώς παρά τις υποσχέσεις δεν αντλούνται αυτόματα ακόμη. Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει ένα πλέγμα δυσκολιών τόσο απροσπέλαστο που μαζί με τα δημοσιεύματα για την κακή πορεία του μηχανισμού (η αυτοεκπλήρωση της υπονόμευσης) απογοητεύουν τον κάθε ενδιαφερόμενο να προσπαθήσει να σώσει την επιχείρηση του, ενώ (τραγικό δεν είναι;) δεν έχει διαθέσιμο άλλο τρόπο να το κάνει.

Ας μου επιτραπεί να διατυπώσω κάποιες διαπιστώσεις και να κάνω υποθέσεις για το τι συνέβη και ας αναλογιστεί ή/και εξετάσει ο καθένας πόσο βάσιμες ή όχι είναι οι εκδοχές αυτές. Ότι δηλαδή:

-Οι Τράπεζες (2) -που ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΩΣΟΥΝ ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΝΕΙΑ με δεσμευτικό μάλιστα ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΛΛΙΩΣ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ, χρήματα που θα αναγκαστεί να βάλει ο Ελληνικός λαός -και θα έπρεπε να προωθούν στους πελάτες τους τον εξωδικαστικό μηχανισμό, λειτουργούν ”ατομικά” προτείνοντας “ειδικές” ρυθμίσεις για το δικό τους δάνειο. Ότι αγνόησαν για πολλοστή φορά ότι ο πελάτης-οφειλέτης τους (ως συνήθως) δεν οφείλει μόνο στην τράπεζα που ρυθμίζει αλλά και σε άλλες, στην εφορία και σε πιστωτές κλπ. Ότι είναι απαράβατη αρχή για να πληρώσει οφειλέτης έναν πιστωτή (εν προκειμένω την ρυθμίζουσα τράπεζα) ότι πρέπει να διασφαλιστεί η συνολική εκροή που θα έχει προς όλους όσους οφείλει, δηλαδή ότι είναι αναγκαία η συνολική ρύθμιση των υποχρεώσεών του. Ξέχασαν το ποσοστό αποτυχίας των πολλών (για τα ίδια δάνεια) ρυθμίσεων των παρελθόντων ετών που κατέληξαν ξανά και ξανά σε καθυστερήσεις(ΝPLs); Έκαναν καμία σχετική με τον Εξωδικαστικό εκπαίδευση στο προσωπικό τους; Έχω την πληροφόρηση ότι έγιναν κάποιες συνοπτικές αναφορές στο θεσμό σε συγκεντρώσεις στελεχών.

(2) Σε καμιά ιστοσελίδα συστημικής τράπεζας δεν είδα προτεινόμενη λύση για ρύθμιση μέσω Εξωδικαστικού Μηχανισμού, παρά μόνο αναφορά σε μια (εύκολα μπορεί να την εντοπίσει κάποιος) που παραπέμπει με link τον πελάτη για διάβασμα του θεσμικού πλαισίου.

- Η συντριπτική (τουλάχιστον για την ευρύτερη περιοχή μου) πλειονότητα των λογιστών ,που είναι ομολογουμένως επιφορτισμένοι με μύριες υποχρεώσεις, αντιλαμβανόμενοι παράλληλα την όλη δυσκολία και ευθύνη του εγχειρήματος, απέφυγαν ή και αποθάρρυναν με έμμεσο τρόπο τους πελάτες τους να υποβάλλουν αίτηση. Τους πελάτες τους, στην επιβίωσή των οποίων στηρίζουν και οι ίδιοι την ύπαρξή τους!!

- Οι συλλογικοί φορείς λ.χ. Εμπορικοί Σύλλογοι δεν ενδιαφέρθηκαν για το θεσμό. Μόνο σε πολύ μεγάλους συλλόγους (με κανονική ιστοσελίδα) αναρτήθηκαν δημοσιεύσεις κάποιων εκ των αποφάσεων. Στην περιφέρεια μου πάντως καθόλου.

- Τα Επιμελητήρια (πιθανολογώ αρκετά) ανάρτησαν ανακοινώσεις και σύστησαν υπηρεσίες ενημέρωσης και κάποιοι ανάρτησαν το θεσμικό πλαίσιο και διοργάνωσαν σεμινάρια (προ τιμήν τους), όπως το ΟΕΕ ,η ΠΟΦΕΕ και ίσως και άλλοι που δεν γνωρίζω. Κινητοποίηση και ενδιαφέρον από επιχειρηματίες μάλλον δεν υπήρξε.

- Το (γνωστό) φαινόμενο της αδιαφορίας των ταγών του αγροτικού τομέα που (όπως μου εξηγήθηκε από 3-4 προέδρους συν/σμών) συνδέεται με την καχυποψία (προς αυτούς) των ίδιων των αγροτών που τους όρισαν με την ψήφο τους. Κατ αυτόν τον τρόπο τους “απαγορεύεται” να ασχοληθούν με το θέμα και να ενημερώσουν έστω τους αγρότες τους. Αποτέλεσμα να έχουν υποβληθεί σε σύνολο χώρας ,από τον φετινό Μάιο που άνοιξε η πλατφόρμα για αυτούς 112 αιτήσεις αγροτών μόνο.

- Ενώ η Ειδική Γραμματεία προσπαθεί να παρουσιάσει έργο, το εποπτεύον Υπουργείο και όλα τα συναρμόδια (φταίνε οι θεσμοί που δεν συμφωνούσαν;) καθυστερούσαν τις αποφάσεις και τις βελτιώσεις του νόμου. Δεν υπήρξε πρόνοια να γίνει κάτι πιο ολοκληρωμένο από την αρχή, ώστε να ελαχιστοποιηθεί αυτό το πλήθος των τροποποιήσεων, αποφάσεων ,εγκυκλίων κλπ που περισσότερο μπερδεύουν παρά απλοποιούν και να γίνει από την αρχή ευκολότερη και αμεσότερη η κατανόηση του μηχανισμού;

Ο μηχανισμός είναι εργαλείο εξυγίανσης;

Από ανέκαθεν στη χώρα, ακόμη και σε εποχές που έρεε άφθονο το μετρητό και ζούσαμε μέσα στην μακαριότητα της ματαιοδοξίας μας υπήρχαν προβληματικές επιχειρήσεις. Υπήρξαν και γεγονότα καθολικής επιρροής ολόκληρων κλάδων. Είδαμε πιο παλιά (προ κρίσης) παρεμβάσεις του Κράτους που προσπαθούσε να βοηθήσει με διάφορους τρόπους ,χαρίζοντας τόκους ,ρυθμίζοντας οφειλές σε τράπεζες, επιδοτώντας κλάδους της οικονομίας που επλήγησαν κλπ.

Μετά το 2008 είδαμε παρεμβάσεις ρυθμίσεων μέσω νόμων (λ.χ.Κατσέλη, Δένδια κλπ). Παράλληλα εφαρμόζεται ο Κώδικας Τραπεζικής Δεοντολογίας από το 2014 στα πλαίσια της διαχείρισης των καθυστερημένων δανείων και στα πλαίσια της προσαρμογής του τραπεζικού συστήματος σε πιο “διαφανείς” πρακτικές. Προσθέτω εγώ και δημιουργίας ”άλλοθι” ή “ασπίδων προστασίας” για τις τράπεζες αλλά και χρήσιμου “αποδεικτικoύ στοιχείου” σε πιθανότατη παραπομπή του οφειλέτη σε αναγκαστική εκτέλεση. Για να λέμε όμως και του “στραβού το δίκιο” είναι αποδεδειγμένη και η αδιαφορία των πιστούχων με καθυστερημένα δάνεια να συνεργαστούν με τις τράπεζες.Το γεγονός έχει διάφορες αιτίες με κύρια την κατάθλιψη των ανθρώπων και την εγκατάλειψη της προσπάθειας για οικονομική ανάταση.

Ποτέ δεν είχαμε ένα διαρκές και μόνιμο εργαλείο - μηχανισμό που να αφορά όλες ανεξαιρέτως τις επιχειρήσεις και που θα μπορούσε να μεσολαβεί ανάμεσα στους πιστωτές και την επιχείρηση (για όποιες αποδεικνυόταν ότι είναι ικανές να επιβιώσουν), ΠΡΙΝ την πτώχευση, ΠΡΙΝ τη στάση πληρωμών, ΠΡΙΝ τη διάλυση τους. Ένα εργαλείο που με αντικειμενικά κριτήρια και κανόνες ,θεσμοθετημένο με νόμο (όπως ο Ν.4469) που να μην αφήνει τις βιώσιμες επιχειρήσεις να καταρρέουν. Είναι προφανές το πόσο μεγάλο είναι το κόστος για όλους (την κοινωνία ,το επιχειρηματικό περιβάλλον, τους εργαζόμενους, τις τράπεζες κλπ) όταν κλείνει μια επιχείρηση. Το μεγαλύτερο βέβαια κόστος αφορά τον ίδιο τον επιχειρηματία και την οικογένειά του. Χάνει την περιουσία του ,το μέλλον της οικογένειας και την εκτίμηση της κοινωνίας. Κυρίως χάνει την αυτοεκτίμησή του και την δυνατότητα -στις περισσότερες περιπτώσεις-να συνεχίσει να επιχειρεί.

Και ήλθε η κρίση. Ήμασταν και πάλι απροετοίμαστοι. Άρχισαν να γίνονται πολύ ασφυκτικές οι συνθήκες για την επιχειρηματικότητα. Όταν κορυφώθηκε η ασφυξία, ανακαλύψαμε τον Εξωδικαστικό. Από ανάγκη δηλαδή να κρατήσουμε και καμιά επιχείρηση ζωντανή γιατί δεν μας έμεναν και πολλές. Άλλες έκλειναν ,άλλες έφευγαν στο εξωτερικό. Καλή η ιδέα.Της δώσαμε όμως μια σπίθα ζωή ,δύο χρόνια και ούτε…

Ο Εξωδικαστικός παρεμβαίνει και “περιθάλπει” τις άρρωστες επιχειρήσεις. Είναι μια διαδικασία εξυγίανσης προπτωχευτικού χαρακτήρα. Πρέπει να υπάρχει και να λειτουργεί και πρέπει να διατηρηθεί για να υποστηρίζει το δικαίωμα ύπαρξης κάθε φιλότιμης επιχειρηματικής δράσης. Φυσικά μέσα από διαφανείς διαδικασίες. Σήμερα λοιπόν έχουμε ένα προσωρινό ΕΡΓΑΛΕΙΟ ανασυγκρότησης των επιχειρήσεων. Κάτι πρέπει να γίνει ώστε αυτός ή κάποιος παραπλήσιος μηχανισμός να υπάρχει μόνιμα, βελτιωμένος,σύμφωνα με τα πιο κάτω.

Σχέση Εξωδικαστικού και ανεμοπλάνου

Το ανεμοπλάνο είναι ένα υπέροχο και απολαυστικό πτητικό όχημα. Ας το ονομάσουμε και αυτό εργαλείο. Εκμεταλλεύεται την άνωση και τη δύναμη του αέρα και πετά αθόρυβα χαρίζοντας υπέροχες βιωματικές εμπειρίες. Μόνο που έχει, όπως καθετί, και μειονεκτήματα : χρειάζεται ένα αεροπλάνο να το απογειώσει, πετά με χαμηλές ταχύτητες, χρειάζεται ήπιους ανέμους για ομαλή πλοήγηση και βέβαια δεν μπορεί να διανύσει σχετικά μεγάλες αποστάσεις, ούτε να κουβαλήσει πολύ βάρος . Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι ξαφνικές ριπές και η αύξηση της έντασης του ανέμου…

Ο Εξωδικαστικός όπως λειτουργεί σήμερα μοιάζει λίγο-πολύ με το ανεμοπλάνο: Λειτουργεί κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες, λειτουργεί κάπως ομαλά δηλαδή με δεδομένη -που δεν είναι-την πολύ καλή θέληση των εμπλεκομένων, επιζητεί -γιατί μπλοκάρει διαφορετικά-απλές περιπτώσεις ρυθμίσεων ,θέλει μεγάλη προσπάθεια να ξεκινήσει (3), και με το σύστημα των πιστωτών ως ενάντιες δυνάμεις (άνεμοι) να αντιστέκεται. Όσον αφορά το αποτέλεσμα (προσγείωση) αυτό είναι η άγνωστη παράμετρος, γιατί όχι μόνο ελάχιστες επιχειρήσεις έχουν καταλήξει σε συμφωνία, αλλά δεν γνωρίζουμε και τον τρόπο πως κατέληξαν.

(3) Ξεκινώντας από την βούληση του ίδιου του οφειλέτη που είναι εξ αρχής αρνητικά διακείμενος, επηρεασμένος από την αρνητική άποψη που έχει σχηματίσει και προχωρώντας στην διαδικασία με τις καθυστερήσεις και τις παρατάσεις να διαδέχονται η μία την άλλη…

Κακοδαιμονίες …

Στην αρχή του άρθρου σημείωσα το μικρό ενδιαφέρον που φάνηκε εξ αρχής για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα. Θα προσπαθήσω να αναλύσω τα φαινόμενα που παρουσιάστηκαν στην κακή λειτουργία του μηχανισμού και ίσως μπορέσω να ερμηνεύσω τα βαθύτερα αίτια της κακοδαιμονίας που τον έχει κυριεύσει.

Πολυπλοκότητα - Περιπλοκότητα: Το θεσμικό πλαίσιο και η διαδικασία είναι όντως περίπλοκη. Για τις διάφορες επιχειρηματικές ομάδες και για τις διάφορες κατηγορίες οφειλών καθορίζει διαφορετικά πράγματα. Δεν αντιμετωπίζει την επιχειρηματική κοινότητα ενιαία. Εκτός αυτού απαιτεί έμπειρο οικονομολόγο-αναλυτή με καλή γνώση των τραπεζικών λειτουργιών (δάνεια, εκτοκισμοί, πρακτικές κλπ) και γνώστη των φορολογικών και ασφαλιστικών θεμάτων. Αυτός ο πολυμαθής άνθρωπος θα χρειαστεί σίγουρα βοήθεια από ένα δικηγόρο και -αν δεν είναι ο ίδιος-και από το λογιστή της επιχείρησης. Είναι σαφές ότι η πολυπλοκότητα λειτουργεί αποτρεπτικά γιατί η άγνοια φοβίζει και εμποδίζει τους ανθρώπους να μάθουν.

Ο χειρισμός λοιπόν μιας αίτησης δεν είναι έργο που μπορεί να διεκπεραιώσει ο οποιοσδήποτε. Έχω ενημέρωση από πολλούς οφειλέτες ότι «το προχωράμε μόνοι μας ή το έχει αναλάβει …η μάνα μου !!!» και άλλα παρόμοια. Ίσως και γι΄αυτό να έσπευσαν πολλοί στην αρχή να κάνουν αίτηση υπερεκτιμώντας τις δυνάμεις τους και μπλόκαραν όταν είδαν τις δυσκολίες.

Αβεβαιότητα: Πολλοί ενδιαφερόμενοι στην αρχή ρωτούν: «Θα καταλήξουμε σε ευνοϊκή απόφαση;» Άντε να απαντήσεις… Φυσικά και εξηγούνται τα οφέλη ,πέραν της μείωσης της οφειλής, αλλά αυτό πολλές φορές δεν αρκεί. Δεν υπάρχει φυσικά προηγούμενη εμπειρία (ιστορικότητα) παρά μόνο από ελάχιστους σε ολόκληρη τη χώρα που ασχολούνται που πήραν τελική απόφαση, δηλαδή πρακτικό περαίωσης ή πρακτικό αποτυχίας. Αυτοί όμως δεν το κοινοποιούν. Και επειδή η εξέλιξη των αιτήσεων είναι αργή, οι ολοκληρωμένες υποθέσεις λίγες και οι σχετικές πληροφορίες “μυστικές ή/και ανύπαρκτες“ ,δεν μπορούμε να μιλήσουμε για σιγουριά σε κανένα. Φορτώνεται λοιπόν αυτή η αλήθεια στο τάσι της ζυγαριάς με τα αρνητικά και προσμετράται στην απόφαση του οφειλέτη αν θα ξεκινήσει ή όχι.

Μητρώο Εμπειρογνωμόνων

Το Αύγουστο του 2018(!), 15 μήνες μετά την δημοσίευση του νόμου και 4 μήνες πριν λήξει, δημοσιεύθηκε η πρώτη λίστα με τα ονόματα των Ορκωτών και των Ορκωτών Εκτιμητών. Πρόσφατα στις 9 Νοεμβρίου 2018 είδαμε και τον εμπλουτισμό της με τα πρώτα 15 μέλη του Ο.Ε.Ε.

Η διαδικασία…

Η “φρεσκαρισμένη” τελευταίως πλατφόρμα, φαίνεται να βελτιώθηκε λειτουργικά αλλά όχι όσον αφορά την αυτόματη ανάκτηση στοιχείων του οφειλέτη - εγγυητών - συνοφειλετών. Να πούμε πάντως ότι θέλει μια σχετική εξοικείωση, έναν “αέρα” που δεν τον αποκτάς εύκολα.

Το κυριότερο πρόβλημα είναι ότι παρατηρούνται καθυστερήσεις που έχουν σχέση πιστεύω με την κωλυσιεργία ή την ανεπάρκεια διαφόρων εμπλεκομένων. Τόσο οι πιστωτές που δεν έχουν δυνατότητα διαχείρισης των -πολλών να υποθέσω;-αιτήσεων που τούς αφορούν ή γιατί δεν ξέρουν πως να τις διαχειριστούν καθιστούν χρονοβόρα την ανταπόκρισή τους στη διαδικασία. Και διευκρινίζω:

Πρώτα ο φόρτος εργασίας των συντονιστών (4) δίνει το δικαίωμα στον Ειδικό Γραμματέα να αναστείλει για όσο διάστημα κρίνει αναγκαίο (δηλαδή άγνωστο) την κοινοποίηση στους πιστωτές του αιτήματος του οφειλέτη για να αποφασίσουν αν θα συμμετέχουν (άρθρο 7 παρ 4).

Περνώντας αυτό το στάδιο, όταν πάρουν την πρόσκληση οι πιστωτές κατά βάση εξαντλούν το χρόνο τους (10 εργάσιμες, άρθρο 8 παρ. 1), ζητούν και παίρνουν άλλες 10 ημέρες επιπλέον (άνευ ουσιαστικού λόγου ). Σε επόμενο στάδιο οι πιστωτές ζητούν παράταση (1 μηνός) για την αποστολή αντιπροτάσεων επιπλέον του μήνα που τους δίνει ο νόμος (άρθρο 8 παρ 4) . Και τυχαίνει να ζητά παράταση και η ΑΑΔΕ (πραγματικό γεγονός!!!). Η ΑΑΔΕ που συμμετέχει εξ ορισμού στη διαδικασία εφόσον ο οφειλέτης και η αίτηση πληρούν τις προδιαγραφές που έχει αποφασίσει το Δημόσιο για τον εαυτό του και η προτεινόμενη για αυτήν ρύθμιση είναι σύμφωνη με αυτές. Τι την θέλει την παράταση; Τι αντιπροτάσεις θα κάνει, αφού θα πάρει τις οριζόμενες από το νόμο οφειλές; Βάζει τρικλοποδιά στον εαυτό της; Δεν θέλει να ξεκινήσει γρήγορα να εισπράττει; Ψάχνω να βρω λογική…

Συνεχίζοντας στο ίδιο υπο-βήμα της διαπραγμάτευσης, έμαθα -δεν γνωρίζω κατά πόσο είναι αλήθεια- ότι ο κάθε πιστωτής μπορεί να ζητήσει και μια παράταση (δηλαδή μηνός).Δηλαδή μπορεί η διαδικασία να βηματίζει σημειωτόν επ΄αόριστον. Μου έτυχε προσωπικά να δοθούν μέχρι στιγμής 2 παρατάσεις για την υποβολή αντιπροτάσεων, πλέον του αρχικού μήνα (σύνολο τρεις μήνες). Υπάρχει μέλλον γιατί οι πιστωτές που συμμετέχουν στην συγκεκριμένη υπόθεση είναι πολύ περισσότεροι…

Δεν συζητάμε τι γίνεται στο στάδιο της πραγματικής συζήτησης επί προτάσεων και αντιπροτάσεων. Με αυτά και με αυτά υπάρχουν περσινές (αρχικές) αιτήσεις ακόμη που βρίσκονται ακόμη στην διαπραγμάτευση. Βέβαια και ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει παράταση. Σωστό αλλά πρέπει να εξηγήσει το γιατί. Επίσης είναι σε δυσμενέστερη θέση διότι αν καθυστερήσει στις προθεσμίες του ,ακυρώνεται η αίτηση με όλα τα συνεπακόλουθα (δεν έχει δικαίωμα υποβολής άλλης, έχει επωμιστεί κόστος και κόπο κ.α. Δεν είναι άδικο; Θα πρέπει να δει το θέμα αυτό ο Ειδικός Γραμματέας.

(4) Διευκρινίσθηκε από την αρχή ότι στον κατάλογο των Συντονιστών θα προστίθενται (με απόφαση του Ειδικού Γραμματέα) και άλλοι ενδιαφερόμενοι, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες.Ας προστεθούν αν δεν επαρκούν.Δεν έχει κόστος για το Δημόσιο.

Να αυξήσουμε τώρα λίγο το βαθμό δυσκολίας; Φέτος με τον Ν 4549/14-6-18 δόθηκε η δυνατότητα να επανυποβάλλονται οι εκκρεμείς αιτήσεις ώστε να συμπεριληφθούν και οι οφειλές του 2017 σε αυτές. Προσέξτε: Ένα σχεδόν χρόνο μετά την υποβολή της αίτησης γίνεται τροποποίηση του νόμου (ίσως στα πλαίσια αυτής της καθυστέρησης) που αφορά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του 2017.Αν υποβληθεί ξανά η αίτηση (5) φέτος θα κάνει πάλι ένα χρόνο (αναλογικά με την προηγούμενη) να έλθει στο ίδιο σημείο που βρισκόταν ήδη πριν την επανυποβολή. Ίσως τότε να έχει βγει άλλη τροποποίηση για τις οφειλές του 2018 κ.ο.κ. Προχωράμε με σημειωτόν…Αντί να μειώνουμε τον χρόνο διεκπεραίωσης τον αυξάνουμε…για να συμπίπτει με τις εξελίξεις-αποφάσεις.

(5) Θέλει ξανά από την αρχή νέα στοιχεία, υπολογισμούς, πίνακες ,ενδεχόμενα νέα μελέτη,κόστη κλπ

Υψηλότερος βαθμός δυσκολίας: (ας κάνουμε το σταυρό μας να μη μας τύχει).Τι θα γίνει (από απαιτούμενο χρόνο εννοώ) στην περίπτωση που υπάρχουν και δυο τρεις διαφωνίες με τους πιστωτές ως προς το ύψος των οφειλών προς αυτούς; Ορισμός εμπειρογνώμονα, αποδοχή ,πραγματογνωμοσύνες κλπ. Συγνώμη,…δεν συνεχίζω.

Όλα τα πιο πάνω ουδόλως λαμβάνουν υπόψη τους τον οφειλέτη (αλλά και τους αποδέλοιπους πιστωτές) που θέλουν να τελειώνουν μια ώρα αρχύτερα. Πότε θα οριστικοποιηθεί η οφειλή; Πότε θα μπει σε τάξη ο προγραμματισμός των πληρωμών; Τι πρέπει να κάνει ο οφειλέτης σε αυτό το μακρύ αβέβαιο και πολύ ελαστικό χρονικό διάστημα εξέτασης της αίτησής του; να πληρώνει τις τρέχουσες υποχρεώσεις; Μα αν είναι πολλές και τύχει να συμπεριληφθούν (…του χρόνου) σε επανυποβολή αίτησης; Άρα να μην τις πληρώνει (6); Όλες οι απαντήσεις διακινδυνεύουν την επιδιωκόμενη συνέπεια του.

(6) Λ.χ. αν υπάρχουν οφειλές στον ΕΦΚΑ από το 2017 μέχρι σήμερα,έχει υποβληθεί αίτηση ρύθμισης (που περιλαμβάνει και το 2017) και θελήσει ο οφειλέτης πριν την κατάληξη της διαδικασίας να καταβάλλει ένα ποσό,ο ΕΦΚΑ θα το πιστώσει στις οφειλές του 2017,δηλαδή σε αυτές που θα ρυθμιστούν.

Προτάσεις

Ας μάθουμε πια να προβλέπουμε ενδεχόμενες καταστάσεις. Ας μάθουμε να οργανώνουμε ανθρώπινους πόρους και τεχνολογία και να τους ζητούμε έργο και αποτελέσματα. Δεν παίζουμε με την ανέχεια και τις ελπίδες των ανθρώπων. Η αμέλεια, η ολιγωρία ,η ανυπαρξία ευρύτητας πνεύματος και η έλλειψη γνώσης δεν συγχωρούνται. Οι εμπλεκόμενοι να αναλάβουν ο καθένας τις ευθύνες του και να συμβάλλουν όσο τους αναλογεί στην έγκαιρη και ναι στην επιτυχή διεκπεραίωση των αιτημάτων. Συμπερασματικά:

1 )Πρώτη προτεραιότητα είναι η παράταση (κανονικά θέλει μονιμοποίηση) του νόμου. Να προτείνω διάστημα; Θα τολμήσω να πω ότι η διετία είναι το ελάχιστο που χρειάζεται. Το πιθανότερο όμως είναι να παραταθεί 12 μήνες.Τα σενάρια προς αυτή την κατεύθυνση πληθαίνουν.

2) Να π(ιε)ειστούν οι τράπεζες ,αφού εκπαιδεύσουν κατάλληλα τους δανειακούς υπαλλήλους τους ,να ενημερώνουν τους πελάτες με καθυστερήσεις για την λειτουργία του Εξωδικαστικού. (7)

(7) Είναι γνωστό άλλωστε ότι οι Τράπεζες έχουν στοιχεία για τους πελάτες τους (οικονομικά και άλλα ) που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν ομαδικά και να διαπιστώσουν ποιοι οφειλέτες τους πληρούν κάποια από τα κριτήρια. Στη συνέχεια να τους καλέσουν για ενημέρωση. Οι Τράπεζες πρέπει να πειστούν να πουλήσουν ως προϊόν στους οφειλέτες τους την λύση του Εξωδικαστικού, αν δεν θέλουν να ξεπουλήσουν στα διάφορα funds τα δάνεια αυτά.

3) Να προβληθεί ο Μηχανισμός μέσω των ΜΜΕ. Να ιδρυθούν ΓΕΥΔ και γρήγορα σε όσες πρωτεύουσες νομών δεν υπάρχουν και να κινητοποιηθούν.

4) Οι συμμετέχοντες να ζητούν απόλυτα αιτιολογημένες παρατάσεις τις οποίες θα κρίνει ο Συντονιστής. Να μάθουν ότι πρέπει επιτέλους όλοι να λειτουργήσουν αποδοτικά και μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες.

5) Να γίνεται αξιολόγηση της αίτησης ως προς τα οικονομικά της στοιχεία με σχετική επιείκεια. Δεν υποστηρίζω την κατάργηση των κριτηρίων. Αλλά και να μην εξαντλείται η αυστηρότητα για μια ελάχιστη απόκλιση από τον κανόνα. Εξάλλου-έχει διατυπωθεί από πολλούς πριν από εμένα, ότι το μαχαίρι και το πεπόνι το έχουν οι πιστωτές. Αν δεν τηρήσει ο οφειλέτης την ρύθμιση επανέρχονται οι αρχικές οφειλές. Αν οι πιστωτές μείνουν πιστοί στο γράμμα του νόμου ,το βέβαιο είναι ότι θα χάσουν τις όποιες αρχικές δόσεις είναι βέβαιο ότι θα καταβληθούν -εκεί που σήμερα δεν εισπράττουν τίποτα-ή και την ευκαιρία ο οφειλέτης να είναι σταθερά συνεπής και να τις χάσουν όλες. Προσθέστε τα κόστη που θα επωμιστούν στη συνέχεια για την υπόθεση αυτή (διαχειριστικά ,νομικά κλπ).

6) Να επεκταθεί για όλο το διάστημα επεξεργασίας της αίτησής και μέχρι την τελική έκβαση της αίτησης (πρακτικό περαίωσης ή αποτυχίας) η προστασία του οφειλέτη από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Οι 90 ημέρες που δίνει ο ν.4549/18 (από 70 πού ίσχυε) είναι λίγες σε σχέση με το μέσο χρόνο ολοκλήρωσης επεξεργασίας μια απλής αίτησης. Η επέκταση με δικαστική απόφαση και χρονοβόρα και κοστοβόρα είναι ,ενώ προϋποθέτει την συμφωνία της πλειοψηφίας των συμμετεχόντων πιστωτών.

7) Να θεσπιστεί ανάλογος νόμος για τους ιδιώτες (8). Είναι βέβαιο ότι το άνοιγμα αυτό αφορά πολλαπλάσιους των επιχειρηματιών οφειλέτες του Δημοσίου που ήταν από ανέκαθεν μισθωτοί ή που έχουν εγκαταλείψει την επιχειρηματικότητα. Σημαντικό ποσοστό από αυτούς θέλουν να πληρώσουν, ας τους διευκολύνει το Δημόσιο λοιπόν.

(8) Το άρθρο αυτό γράφτηκε πριν από τις τελευταίες ανακοινώσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν προθέσεις της Διοίκησης να διευκολύνει υποψήφιους συνταξιούχους. Οι αποφάσεις όμως πρέπει να συμπεριλάβουν τόσο τις νεότερες ηλικίες και τις οφειλές προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ.

Με το συμπάθειο….

Για όσα διέλαθαν της προσοχής μου ζητώ την κατανόησή σας.

Επίσης θέλω να ζητήσω την κατανόηση των πολύ πιο έμπειρων από μένα και έγκριτων συναδέλφων που ,για χρόνια, αφήνουν τις δουλειές τους, αφιερώνουν πολύτιμο χρόνο και αρθρογραφούν και προτείνουν λύσεις και προσπαθούν να βάλουν ένα λιθαράκι κάθε φορά στην τακτοποίηση της αταξίας ή της αδικίας. Ένα λιθαράκι στην ανασυγκρότηση προς ένα ορθολογικότερο και δικαιότερο κράτος. Πολλά έχω να τους πιστώσω και για πολλά να τους ευχαριστήσω. Ζητώ συγνώμη που σας πήρα για λίγο από τον χώρο σας. Το έκανα με καλές προθέσεις.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ρύθμιση οφειλών επιχειρήσεων, Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών