21/11/18 | Αρχική > Αρθρογραφία > Η Συνέντευξη του Μήνα

Χρ. Νούνης: Ανταποδοτικότητα εισφορών - παροχών εξασφαλίζει η Επαγγελματική Ασφάλιση

Σημαντικά αυξημένο εμφανίζεται στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον των μισθωτών εργαζομένων για το θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης. Η δημιουργία πριν από λίγους μήνες της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, σηματοδότησε και σε θεσμικό επίπεδο την «αντεπίθεση» του 2ου πυλώνα ασφάλισης, η ανάπτυξη του οποίου στην Ελλάδα ήταν εξ΄ αρχής αναιμική, στον αντίποδα των όσων ισχύουν επί δεκαετίες στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο Πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕ κ. Χρήστος Νούνης, επισημαίνει στο Epsilon7 ότι η σημερινή συγκυρία είναι η πλέον πρόσφορη για τη διεύρυνση της απήχησης των ΤΕΑ «Οι ελκυστικές μέσες αποδόσεις που καταγράφουν τα ΤΕΑ τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, το ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο που διέπει τη φορολόγηση των εισφορών και παροχών των ΤΕΑ αλλά κυρίως, ο σημερινός διαμορφωμένος ασφαλιστικός χάρτης με τα στρεβλωτικά και μη ανταποδοτικά του χαρακτηριστικά, έχει ενεργοποιήσει τον τελευταίο χρόνο το ενδιαφέρον για είσοδο στον 2ο πυλώνα και άλλων πολυπληθών και μη επαγγελματικών ομάδων από διάφορους κλάδους της ελληνικής οικονομίας», σημειώνει.

Με «όπλο» τις θετικές αποδόσεις των ΤΕΑ που ξεπερνούν το 31% από το 2009 και μετά ο κ. Νούνης υποστηρίζει πως τα ΤΕΑ θα πρέπει να αποτελέσουν θετικό καταλύτη και βασικό παράγοντα στην αλλαγή ολόκληρης της αρχιτεκτονικής του ασφαλιστικού συστήματος, που θα αξιοποιεί παράλληλα τη συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση και την ιδιωτική ασφάλιση.

Στις ενστάσεις που προβάλλονται αναφορικά με τον επενδυτικό κίνδυνο στα ΤΕΑ ο κ. Νούνης απαντά πως το ισχύον θεσμικό πλαίσιο διασφαλίζει ορθούς κανόνες λειτουργίας και εποπτείας.

E7|Γιατί σήμερα στη χώρα μας λειτουργούν μόνο 18 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όταν σε ολόκληρη την Ευρώπη ο θεσμός είναι ευρύτατα διαδεδομένος; Πόσοι είναι οι ασφαλισμένοι που υπάγονται σήμερα σε Επαγγελματικά Ταμεία στην Ελλάδα;

Κύριε Παχουλάκη, η επαγγελματική ασφάλιση (2ος Πυλώνας) αποτείνεται κυρίως στους μισθωτούς εργαζόμενους οι οποίοι είναι υποχρεωμένοι να ασφαλισθούν κατά κανόνα στο ΕΤΕΑΕΠ (Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης & Εφάπαξ Παροχών) που λειτουργεί με το αναδιανεμητικό σύστημα και παραμένει στον 1ο Πυλώνα της Κοινωνικής Ασφάλισης. Σήμερα οι εισφορές στο ΕΤΕΑΕΠ είναι 7% και καταβάλλονται κατά 50% από τον Εργοδότη και κατά 50% από τον Εργαζόμενο. Το ΕΤΕΑΕΠ έχει αναλογιστικό έλλειμμα και οι τρέχουσες εισφορές των ενεργών εργαζομένων καλύπτουν μερικώς τις εισφορές των ήδη συνταξιούχων. Οι νεότερες γενεές των εργαζομένων δεν ελπίζουν στην λήψη επικουρικής σύνταξης και αν και αντιλαμβάνονται τα οφέλη των Επαγγελματικών Ταμείων δεν είναι πρόθυμοι να διαθέσουν επιπλέον εισφορές για τη μελλοντική τους σύνταξη. Συνεπώς, η όποια πρωτοβουλία εναπόκειται στους εργοδότες, οι οποίοι την περίοδο αυτή αρχίζουν να ενδιαφέρονται για τη συμπληρωματική ασφάλιση σε Επαγγελματικά Ταμεία επειδή αντιλαμβάνονται ότι οι αυξήσεις σε μισθούς είναι καλύτερα να καταβάλλονται έμμεσα, με την μορφή εισφορών σε Επαγγελματικά Ταμεία.

Αντιθέτως στην Ευρώπη, ο θεσμός έχει ισχυρή παρουσία στα περισσότερα κράτη-μέλη επειδή η Επαγγελματική Ασφάλιση έχει ταυτισθεί με την Επικουρική Ασφάλιση, ενώ σε αρκετά από αυτά έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα που προβλέπεται στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Αξίζει να τονισθεί ότι οι εργοδότες θέλοντας να δώσουν κίνητρα στους εργαζόμενους, συνδέουν το ποσοστό εισφοράς τους με το αντίστοιχο του εργαζόμενου σε κλίμακα από 2% έως 12%.

Τα νούμερα επιβεβαιώνουν τα παραπάνω, αφού στην δεκαπενταετή και πλέον λειτουργία του θεσμού επαγγελματικής ασφάλισης στην Ελλάδα λειτουργούν μόνο 18 επαγγελματικά ταμεία. Ειδικότερα, με στοιχεία έτους 2017, το συνολικό ενεργητικό του κλάδου άγγιξε τα 1,34 δισ. ευρώ ενώ το ποσοστό των ενεργών ασφαλισμένων επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας ήταν της τάξεως του 2,53% (ή 121.663 ασφαλισμένοι). Σε όλη την ΕΕ λειτουργούν 155.441 επαγγελματικά ταμεία με συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια άνω των 3,8 τρισ. ευρώ ή του 24% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ενώ συνιστούν έναν από τους μεγαλύτερους κλάδους συμπληρωματικής ασφάλισης, καλύπτοντας πάνω από το 25% του ενεργού της πληθυσμού, ήτοι 1 στους 4 Ευρωπαίους πολίτες είναι εγγεγραμμένος, προαιρετικά ή υποχρεωτικά μέσω των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, σε ΤΕΑ. Για να γίνει περαιτέρω αντιληπτό το μέγεθος της σημασίας της επαγγελματικής ασφάλισης εντός της ΕΕ σημειώνεται ότι το ποσοστό των ασφαλισμένων σε ΤΕΑ Ευρωπαίων εργαζομένων επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού ανέρχεται π.χ. στη Μεγάλη Βρετανία σε 55% και στην Ολλανδία σε 90%, όταν παράλληλα στις εν λόγω χώρες τα υπό διαχείριση κεφάλαια των εν λόγω ταμείων αντιπροσωπεύουν ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος τους, τιμές 70% και 174% αντίστοιχα.

E7|Ο τελευταίος ασφαλιστικός νόμος μειώνει σημαντικά τις προσδοκίες για ικανοποιητικές επικουρικές συντάξεις. Είναι αυτός λόγος για στροφή στην επαγγελματική ασφάλιση;

Ασφαλώς και είναι σημαντικός λόγος για την ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης καθώς αυτή αποτελεί την καλύτερη διέξοδο αναπλήρωσης της επικουρικής σύνταξης για τους νέους εργαζομένους, εφόσον αυτή υιοθετηθεί ως μηχανισμός και πριμοδοτηθεί κατάλληλα για την απρόσκοπτη και αποτελεσματική του λειτουργία.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου λειτουργίας του ασφαλιστικού μας συστήματος είναι ο εισπρακτικός του χαρακτήρας, η μη ανταποδοτική σχέση εισφορών-παροχών καθώς η αυστηρά διανεμητική του προσέγγιση που βασίζεται πάνω στην αλληλεγγύη μεταξύ γενεών αλλά συχνά και μέσα σε μια γενιά, στοιχείο που υποκρύβει σε μεγάλο βαθμό πατερναλιστική σχέση και εναποθέτει τη λήψη των κρίσιμων αποφάσεων για το πότε, πόσο και εάν θα δοθεί η σύνταξη σε επίπεδο συστήματος με τα γνωστά αρνητικά αποτελέσματα περικοπών που κατατρύχουν τους συνταξιούχους τη τελευταία οκταετία της κρίσης.

Σήμερα, το ασφαλιστικό-συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας λόγω των πιεστικών προβλημάτων χρηματοδότησης και βιωσιμότητας χρήζει επειγόντως ριζικού εξορθολογισμού και μακροσκοπικών μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων. Οι υιοθετούμενες λύσεις θα πρέπει να εστιάσουν στην αλλαγή ολόκληρης της αρχιτεκτονικής του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης με την αξιοποίηση της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και την καθιέρωση ενός ισορροπημένου συνδυασμού κρατικού και ιδιωτικού συστήματος ασφάλισης που θα εστιάζει στην ανάπτυξη του 2ου πυλώνα ασφάλισης (Τ.Ε.Α.) και θα υποστηρίζει την παράλληλη ενίσχυση της Ιδιωτικής Ασφάλισης (3ου πυλώνα). Κι αυτό διότι εμπειρικά έχει καταδειχθεί ότι και οι δύο αυτοί πυλώνες διασφαλίζουν τη μεγιστοποίηση της ανταποδοτικότητας εισφορών-παροχών, μέσω του κεφαλαιοποιητικού τους χαρακτήρα, τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και τη συμπληρωματικότητα των κρατικών παροχών με πρόσθετες παροχές/εισοδήματα που αυξάνουν σε σημαντικό βαθμό για τους συμμετέχοντες ασφαλισμένους την αναπλήρωση των παροχών που λαμβάνουν από τον 1ο κρατικό πυλώνα ασφάλισης.

Με άλλα λόγια, η υιοθέτηση της διεθνούς εμπειρίας με τα επιτυχώς εφαρμοζόμενα μικτά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, δηλαδή μοντέλα ασφάλισης με συνδυασμό αναδιανεμητικών και κεφαλαιοποιητικών χαρακτηριστικών που αξιοποιούν ταυτόχρονα και συνεργατικά τους τρεις πυλώνες ασφάλισης, αποτελεί αδήριτη ανάγκη και φαντάζει πλέον ως μάλλον νομοτελειακή επιλογή προκειμένου να καταστεί εφικτός ο εκσυγχρονισμός και η μακροχρόνια βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος.

E7|Οι επιδόσεις και οι αποδόσεις των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης είναι θετικές τα τελευταία χρόνια. Δώστε μας τη συνολική εικόνα, αλλά και ειδικότερα στο ΤΕΑ - ΥΠΟΙΚ, το ΤΕΑ του Υπουργείου Οικονομικών;

Από στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΕΛΕΤΕΑ), καταγράφονται ως ιδιαίτερα ελκυστικά τα αποτελέσματα της επενδυτικής διαχείρισης των ελληνικών ΤΕΑ, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Συγκεκριμένα, σημαντικές καταγράφονται οι μέσες αποδόσεις των εν λειτουργία επαγγελματικών ταμείων, τόσο βραχυπρόθεσμα (11,3% το 2017), όσο μεσοπρόθεσμα (22,6% την τελευταία πενταετία) και μακροπρόθεσμα (31,4% την περίοδο 2009-2017).

Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπουργείου Οικονομικών (ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ) που ιδρύθηκε τον Μάιο του 2004 αποτελεί το πρώτο Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης που ιδρύθηκε στην Ελλάδα με βασικό σκοπό την παροχή πρόσθετων παροχών υγείας στα μέλη του για τη βελτίωση και συμπλήρωση των παροχών του Κύριου Φορέα Ασφάλισης (ΚΦΑ) και αποτελεί το μοναδικό από τα εν λειτουργία ΤΕΑ που παρέχει ολοκληρωμένη συμπληρωματική δευτεροβάθμια νοσοκομειακή περίθαλψη στα μέλη του. Συνεπώς, λόγω του αντικειμένου εργασιών του και δη της παροχής αποκλειστικά υπηρεσιών υγείας στα μέλη του, δεν υπάρχουν επενδύσεις και αντίστοιχα στατιστικά αποδόσεων για το ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ.

Ωστόσο, το Ταμείο έχει υποβάλλει φάκελο στο αρμόδιο Υπουργείο Εργασίας για τροποποίηση του Καταστατικού του η οποία περιλαμβάνει - μεταξύ άλλων - και ενεργοποίηση των κλάδων Εφάπαξ και Σύνταξης για τα μέλη του. Εντός του 2018, αναμένεται η έγκριση του νέου Καταστατικού και εντός του 2019 η ενεργοποίηση του κλάδου Εφάπαξ προς όφελος των ασφαλισμένων του.

E7 Τι παροχές προσφέρουν τα ΤΕΑ στους ασφαλισμένους; Πόσες εισφορές πληρώνουν οι εργαζόμενοι και τι λαμβάνουν στο κλάδο σύνταξης, εφάπαξ, και υγείας;

Στα ΤΕΑ δύναται να υφίστανται παράλληλα και συνδυαστικά οι ακόλουθοι κλάδοι παροχών με τα εξής χαρακτηριστικά:

α) Κλάδος Συνταξιοδοτικών Παροχών

Από τον κλάδο αυτό χορηγείται παροχή, είτε σε μορφή εφάπαξ ποσού είτε σε μορφή με τμηματικών καταβολών (σύνταξη), για την αντιμετώπιση του κινδύνου του γήρατος. Ειδικότερα, η καταβληθείσα παροχή από τον κλάδο, ανεξαρτήτως της μορφής της, ανέρχεται στο συνολικό ποσό του ατομικού λογαριασμού του ασφαλισμένου, στο οποίο περιλαμβάνονται τόσο οι διαχρονικά καταβληθείσες εισφορές όσο και οι αναλογούσες αποδόσεις που προέκυψαν από την επενδυτική πολιτική του Ταμείου. Γενικά, τα ΤΕΑ και βάσει της φύσης και των καταστατικών τους εφαρμόζουν το κεφαλαιοποιητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών, χωρίς εγγύηση της επενδυτικής απόδοσης, σε αντίθεση με τον ΚΦΑ που ακολουθεί το σύστημα καθορισμένων παροχών.

β) Κλάδος Αλληλεγγύης/Αλληλοβοήθειας

Από τον κλάδο αυτό χορηγείται εφάπαξ παροχή για την αντιμετώπιση των κινδύνων της αναπηρίας, του θανάτου και της νοσοκομειακής περίθαλψης. Το ποσό της εφάπαξ παροχής ενδέχεται να διαφοροποιείται κατά τον υπολογισμό του, καθόσον δύναται να εξαρτάται από το είδος του ασφαλιστικού κινδύνου (αναπηρία / θάνατος / νοσηλεία) ή και την ηλικία του ασφαλισμένου.

γ) Κλάδος Λοιπών Παροχών (Υγείας)

Από τον κλάδο αυτό χορηγούνται στα ασφαλισμένα μέλη παροχές δευτεροβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης (σε μορφή επιδομάτων ή με κάλυψη δαπανών) για νοσηλεία σε δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική καθώς επίσης και συμπληρωματικές παροχές πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.

Υπογραμμίζεται ότι οι παροχές των ανωτέρω κλάδων που προσφέρονται από τα επαγγελματικά ταμεία είναι συμπληρωματικές αυτών που καταβάλλονται από τον Κύριο Φορέα Ασφάλισης (1ο πυλώνα).

Αναφορικά με τα ερώτημα περί των εισφορών, αυτές δύναται να έχουν τη μορφή σταθερού ποσού ή ποσοστού επί του μισθού το ασφαλισμένου που λαμβάνει από τη εργοδότρια εταιρεία του. Επίσης, το εύρος και η συχνότητα (π.χ. μηνιαία, τριμηνιαία κ.λπ.) καταβολής των εισφορών καθορίζεται από την πολιτική και την φύση του εκάστοτε ΤΕΑ.

Ενδεικτικά, στην περίπτωση σταθερού ποσού μπορεί να κυμαίνεται από 20 έως 500 ευρώ, ενώ στην περίπτωση του ποσοστού μπορεί να αποτελεί ένα ποσοστό από 1% ως ν% επί του μισθού. Εισφορές επίσης, μπορούν να ορίζονται και να υπολογίζονται σε επίπεδο συνεισφέροντα. Συγκεκριμένα, αυτές δύναται να καταβάλλονται είτε από τον ασφαλισμένο είτε από τον εργοδότη που ενδέχεται να συμμετάσχει στην ασφάλιση του εργαζομένου του είτε συνδυαστικά και από τις δύο πλευρές.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Νούνη Χρήστου στο τεύχος Νοεμβρίου 2018 του περιοδικού Epsilon7.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, Επαγγελματική Ασφάλιση, Πρόσωπα > Νούνης