12/02/18 | Αρχική > Αρθρογραφία > Η Συνέντευξη του Μήνα

Α. Κουρούκλης: Η ρύθμιση των 120 δόσεων προς ΕΦΚΑ κινδυνεύει να μείνει «στα χαρτιά»

Αν δεν επανεξεταστούν τα κριτήρια ένταξης στη ρύθμιση των 120 δόσεων προς τον ΕΦΚΑ οι περισσότεροι οφειλέτες θα μείνουν εκτός, αφού δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, τονίζει στο Epsilon7 ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής Αντώνης Κουρούκλης.

Ο εκπρόσωπος των εργαζομένων σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία αποδομεί το «αφήγημα» του Υπουργείου Εργασίας για τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, υπογραμμίζοντας πως παλαιές οφειλές πάνω 8 δισ. ευρώ των Ταμείων προς ΟΑΕΔ, ΟΕΚ, ΟΕΕ και ΕΟΠΥΥ δεν εμφανίζονται στον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ το 2018.

Συνολικά η μαύρη τρύπα του Ασφαλιστικού φθάνει στα 12 δισ. ευρώ, επισημαίνει ο κ. Κουρουκλής. «Υπάρχουν υποχρεώσεις που αφορούν συνταξιοδοτικές παροχές που βρίσκονται σε καθυστέρηση όπου λόγω των περικοπών και της επιβράδυνσης του ρυθμού εξόδου από την εργασία από το Μάιο του 2016 και μετά, υπολογίζουμε ότι μαζί με τα αναδρομικά έχουν περιοριστεί περίπου στα 3 δισ. ευρώ. Όσο για την επιβάρυνση του δομικού ελλείμματος του συστήματος μετά την οριστική τους έκδοση θα ξεπερνούσε το 1 δισ. ευρώ αν δεν εξισορροπούνταν μελλοντικά από νέες περικοπές», τονίζει χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με τη σύγχυση που ακόμη και σήμερα επικρατεί ως προς το νέο ασφαλιστικό καθεστώς σε ΟΕ, ΕΕ και ΙΚΕ, ο κύριος Κουρούκλης σημειώνει πως για τον διαχειριστή ΟΕ και ΕΕ δεν υπάρχει υποχρέωση ασφάλισης όταν αυτός δεν είναι μέλος της εταιρείας. Ωστόσο, για τους διαχειριστές των ΙΚΕ που καταβάλλουν εισφορές και για τα μερίσματα εντοπίζει μία σημαντική παραδοξότητα στον τρόπο υπολογισμού τους : «Το παράδοξο είναι ότι και αυτές οι εισφορές υπολογίζονται βάσει του άρθρου 39 του Ν. 4387/16 (26,95%) και όχι με τον ίδιο τρόπο των αμοιβών μελών Δ.Σ. και διευθυντών Α.Ε.».

Ο Πρόεδρος της ΠΟΠΟΚΠ υπογραμμίζει πως υπάρχει άμεση ανάγκη για επανασχεδιασμό όλου του συστήματος υπολογισμού των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, επιβεβαιώνοντας και από την εικόνα στα υποκαταστήματα του ΕΦΚΑ όλης της χώρας, ότι χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι και επιτηδευματίες είναι πιο κοντά από ποτέ σε μια «στάση πληρωμών», καθώς έχει εξαντληθεί η φοροδοτική και εισφοροδοτική ικανότητά τους.

E7| Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας το 2017 έκλεισε για τον ΕΦΚΑ με καθαρά ταμειακό πλεόνασμα τουλάχιστον 754 εκ. ευρώ, έναντι του αρχικά προϋπολογισμένου ελλείμματος 765 εκ. ευρώ. Που αποδίδετε αυτή την αντιστροφή; Μήπως τα νούμερα αυτά δεν λένε όλη την αλήθεια;

Με τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού του ΕΦΚΑ προφανώς συμφωνούμε, μόνο που το Υπουργείο παρέλειψε να αναφερθεί π.χ. α) στις «πληρωμές για υπηρεσίες» του προϋπολογισμού των εξόδων οι οποίες υπολείπονται των προϋπολογιζόμενων κατά 727 εκ. ευρώ, με το 95% να αφορά σε μειωμένες εκροές για πληρωμή συντάξεων, παροχών σε είδος κ.λπ. και β) στην εγγραφή 885 εκ. έκτακτης επιχορήγησης για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών στον προϋπολογισμό των εσόδων εκ των οποίων τα 645 εκ. ευρώ που τελικά εκταμιεύτηκαν ουσιαστικά υποκατέστησαν την τακτική δαπάνη για την καταβολή των νέων συντάξεων του 2017, το μέγεθος των οποίων κυμαίνεται αριθμητικά στα επίπεδα των προηγούμενων ετών (περίπου 120.000 νέες οριστικές συντάξεις). Τα υπόλοιπα μεταφέρθηκαν στο 2018. Όσο για την ενίσχυση των εσόδων από την αύξηση καταβολής εισφορών, οφείλουμε να παρατηρήσουμε τα εξής: α) σχετικά με τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους ασφαλή συμπεράσματα θα μπορέσουμε να βγάλουμε μετά το συμψηφισμό βάση των εισοδημάτων του 2016 και β) παρακάμπτοντας το αρνητικό 2016, οι εισφορές των εργοδοτών, χωρίς το Δημόσιο, κυμάνθηκαν στα επίπεδα του 2015 (2015: 3.72 δισ. – 2017: 3.78 δισ.) ενώ το 2016 βρέθηκαν στο πολύ χαμηλότερο 3.37 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα οι εισφορές των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα διαμορφώθηκαν: 2015: 1.87 δισ. – 2016: 1.79 δισ – 2017: 2.01 δισ. ευρώ. Επανήλθαμε δηλαδή και στις δύο περιπτώσεις στην αναιμική αυξητική τάση που αρχικά καταγράφηκε το 2014, με τα δεδομένα βέβαια να απέχουν «έτη φωτός» από εκείνα του 2009.

E7| Για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες ο συνδυασμός εισφορών - φόρων σημαίνει την καταβολή σε ΕΦΚΑ και εφορία του 50% - 70% του εισοδήματός τους. Σας ανησυχεί πιθανή «στάση πληρωμών» από την μερίδα αυτή των ασφαλισμένων που θα εκτροχιάσει φέτος τα έσοδα του ΕΦΚΑ; Ποια μηνύματα λαμβάνουν οι συνάδελφοί σας στα υποκαταστήματα και τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ;

Κατ’ αρχήν και προκειμένου να μην «χαϊδεύουμε» τα αυτιά κανενός, η συγκεκριμένη επαγγελματική κατηγορία την οποία κατά τ’ άλλα σέβομαι απόλυτα, αλλά και οι αυτοαπασχολούμενοι (γιατροί – δικηγόροι – μηχανικοί), εμφανίζουν διαχρονικά ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής. Οι αιτίες είναι λίγο πολύ γνωστές αλλά δεν τις αναφέρω γιατί νομίζω ξεπερνούν το ερώτημά σας. Το ζήτημα της σύνδεσης των εισφορών με το εισόδημα τέθηκε αρχικά από τους δανειστές στις αρχές του 2013 αλλά η τότε διοίκηση του ΟΑΕΕ επιφυλάχθηκε να το εφαρμόσει, επικαλούμενη ακριβώς τα υψηλά επίπεδα φοροδιαφυγής που αναφέραμε παραπάνω και βέβαια φοβούμενη πιθανή απώλεια εσόδων. Η σημερινή Κυβέρνηση το υιοθέτησε στα πλαίσια των δεσμεύσεων του γ΄ μνημονίου και τα αποτελέσματα είναι μάλλον αρνητικά. Αναφέραμε παραπάνω ότι επιφυλασσόμαστε να σχολιάσουμε το εισπρακτικό αποτέλεσμα για το 2017 μέχρι να ολοκληρωθεί ο συμψηφισμός με τα εισοδήματα του 2016. Με τα μέχρι τώρα στοιχεία θα διακινδυνεύσουμε όμως τις εξής προβλέψεις: α) το συνολικό ύψος των εισφορών του 2017 θα ξεπερνά εκείνο του 2016 αλλά θα υπολείπεται αυτό του 2015 και β) το βασικό επιχείρημα για την υιοθέτηση του νέου συστήματος, που ήταν η δραστική μείωση όλων των εισφορών και η ταυτόχρονη ένταξη ασφαλισμένων που μέχρι τότε ήταν εκτός συστήματος πληρωμών (στον ΟΑΕΕ περίπου το 50%), δεν φαίνεται να επαληθεύεται ούτε σαν τάση, έστω οριακή. Ένας βασικός λόγος βέβαια είναι ότι δεν πρόκειται για μείωση εισφορών αλλά για ένα είδος «τυφλής» πολλές φορές αναδιάταξης, με κερδισμένους και χαμένους. Έτσι το βασικό χαρακτηριστικό είναι πλέον η αγωνία των «ωφελούμενων» που πλέον καταβάλλουν χαμηλότερες εισφορές, να μην βρεθούν με κανένα τρόπο, ότι κι αν σημαίνει αυτό, στη «μέγγενη» των «εξοντωμένων» που δουλεύουν για τον ΕΦΚΑ και την Εφορία. Αυτή η δεύτερη κατηγορία αρχίζει να εξαντλείται σε μεγάλο βαθμό και σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες νέες αυξήσεις του 2018 και 2019 υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να σταματήσουν σε μεγάλο ποσοστό να καταβάλλουν εισφορές. Απαιτείται επομένως επανασχεδιασμός ολόκληρου του συστήματος.

E7| Τόσο η διοίκηση του ΕΦΚΑ όσο και η ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας έχουν με τις δηλώσεις τους επενδύσει πολλές προσδοκίες για αύξηση των εσόδων στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για ληξιπρόθεσμες οφειλές. Ωστόσο, στον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ για το 2018, προβλέπεται μείωση στην είσπραξη των καθυστερούμενων ασφαλιστικών εισφορών κατά 1,78% σε σχέση με το 2017. Πως το εξηγείτε; Αναμένετε ότι θα υπάρξει ανταπόκριση στη ρύθμιση, ικανή να βελτιώσει σημαντικά την εισπραξιμότητα;

Προσωπικά σας αναφέρω επειδή προέρχομαι από τον ΟΑΕΕ, το μεγαλύτερο ποσοστό οφειλετών κατά δήλωσή του δεν πληροί μία ή περισσότερες από τις βασικές προϋποθέσεις ένταξης στη νέα ρύθμιση. Πολύ σωστά η ΓΣΕΣΕΕ και η ΕΣΕΕ έθεσαν το ζήτημα της επανεξέτασης των κριτηρίων. Διαφορετικά η ρύθμιση θα παραμείνει «στα χαρτιά» και ίσως κατά βάθος αυτό επιδιώκουν. Άλλωστε είναι πάγια η «ιδεοληψία» των δανειστών κατά των διευκολύνσεων αυτού του είδους και πίσω απ’ αυτήν καλύπτεται και η Κυβέρνηση. Μόνο που αυτή η «ιδεοληψία» στρέφεται συνολικά ενάντια στον ελεύθερο επαγγελματία και στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα. Αντί λοιπόν για ανάσα μέσω ρύθμισης χρεών οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν φόρους κι άλλους φόρους, σε συνδυασμό με ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς-εξπρές για κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία από εφορία και ασφαλιστικά Ταμεία, ακόμα και για πολύ μικρές οφειλές από 500 ευρώ μόλις. Αν αυτό συνιστά μέσο βελτίωσης της εισπραξιμότητας, ας προχωρήσουν σε απευθείας απαλλοτριώσεις.

E7| Ακόμη και σήμερα, ένα χρόνο μετά την εφαρμογή του νέου ασφαλιστικού πλαισίου με τον Ν.4387/2016, υπάρχει θολό τοπίο στην ασφάλιση συγκεκριμένων κατηγοριών. Για το Διαχειριστή προσωπικών εταιρειών (ΟΕ, ΕΕ), όταν αυτός δεν είναι εταίρος και για το Διαχειριστή ΕΠΕ υπήρξε προφορική διευκρίνιση ότι θα προσληφθούν, αλλά δεν αποτυπώνεται στις διατάξεις. Για το Διαχειριστή ΙΚΕ, όταν αυτός είναι ταυτόχρονα και εταίρος της ΙΚΕ, τελευταία από τον ΕΦΚΑ υποστηρίζουν ότι πρέπει να καταλογίζονται εισφορές και στα μερίσματα που λαμβάνει, χωρίς τεκμηρίωση στο νόμο. Υπάρχουν σαφείς οδηγίες προς τους υπαλλήλους του ΕΦΚΑ για το πως αντιμετωπίζονται αυτές οι περιπτώσεις;

Για τον διαχειριστή ΟΕ & ΕΕ δεν υπάρχει υποχρέωση ασφάλισης όταν αυτός δεν είναι μέλος της εταιρείας. Ακόμη και για τον εταίρο που έχει εισόδημα ως διαχειριστής, γι αυτό δεν καταβάλει εισφορά. Καμία οδηγία ή αναφορά δεν υπάρχει, πέραν της άποψης ότι στο μέλλον θα αντιμετωπισθούν ως μισθωτοί. Τα ίδια ισχύουν και για τον διαχειριστή ΕΠΕ. Σήμερα δεν υφίσταται καμία υποχρέωση ασφάλισης. Οι διαχειριστές ΙΚΕ σήμερα καταβάλουν εισφορές και για τις αποδοχές ως διαχειριστές και για τα μερίσματα εφόσον είναι και εταίροι. Η άποψη να καταβάλουν εισφορές και για τα μερίσματα, εφόσον είναι και εταίροι προσκρούει βέβαια στο ότι δεν είναι δυνατόν μόνο αυτός να καταβάλει εισφορά για τα μερίσματα και να υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση για εισόδημα από την ίδια πηγή. Υπάρχει ο ισχυρισμός ότι δεν είναι δυνατή η καταβολή εισφοράς για τα μερίσματα, γιατί αυτός ασφαλίζεται για την ιδιότητα του διαχειριστή και όχι του εταίρου, αλλά επικράτησε η άποψη να καταβάλουν εισφορά και για τα μερίσματα με την προοπτική να υπαχθούν όλοι οι εταίροι της ΙΚΕ στην ασφάλιση. Το παράδοξο είναι ότι και αυτές οι εισφορές υπολογίζονται βάσει του άρθρου 39 του Ν. 4387/16 (26,95%) και όχι με τον ίδιο τρόπο των αμοιβών μελών ΔΣ και διευθυντών ΑΕ. Βάση της εγκυκλίου 44/2012 του τ. ΟΑΕΕ η «ΙΚΕ έχει νομική προσωπικότητα και είναι εμπορική ακόμη και εάν ο σκοπός δεν είναι εμπορικός». Για τις περιπτώσεις ΙΚΕ με σκοπό μη υπαγόμενο στην ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ π.χ. πρακτορείο ταξιδιών (ΤΑΝΠΥ), μελέτες μηχανικού κ.λπ. ο διαχειριστής υπάγεται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ με την ιδιότητα του πρώην ΤΑΝΠΥ (ως προερχόμενος από τον τ. ΟΑΕΕ) ή του τ. ΕΤΑΑ-ΤΣΜΕΔΕ εφόσον πρόκειται για μηχανικό. Υπάρχει διαφορά στον υπολογισμό της εισφοράς.

E7| Με βάση τον προγραμματισμό της κυβέρνησης, έως τον Ιούνιο θα έχει γίνει η πλήρης εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων αιτήσεων συνταξιοδότησης και από το δεύτερο εξάμηνο του 2018 οι κύριες συντάξεις θα καταβάλλονται με τη συμπλήρωση τριμήνου από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Υπάρχουν οι λειτουργικές δυνατότητες και ο κατάλληλος αριθμός προσωπικού για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι;

Ο στόχος αυτός είναι θα λέγαμε «διαχρονικός», το ίδιο και οι υποσχέσεις από διαδοχικές κυβερνήσεις. Θα μπορούσε και θα ‘πρεπε να έχει επιτευχθεί τουλάχιστον από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, υπήρχαν οι τεχνολογικές δυνατότητες. Δυστυχώς ούτε βούληση, ούτε ουσιαστικός σχεδιασμός υπήρξε. Εξάλλου η μετάθεση του προβλήματος από τη μια κυβέρνηση στην άλλη, εξυπηρετούσε τόσο το πελατειακό-ρουσφετολογικό σύστημα όσο και την αποφυγή περαιτέρω επιβάρυνσης των δαπανών. Η σημερινή Κυβέρνηση είναι η πρώτη αυτής της δεκαετίας που όπως αναφέραμε παραπάνω έχει το προνόμιο της ελάττωσης του ρυθμού εξόδου από την εργασία μετά τον Μάιο του 2016 αλλά ταυτόχρονα την υποχρέωση της αντιμετώπισης των απαιτήσεων και των εκκρεμοτήτων που προέκυψαν από το νόμο Κατρούγκαλου. Ο προγραμματισμός όμως ήταν ανύπαρκτος και χάθηκε πολύτιμος χρόνος. Σας θυμίζω ότι η αρχική της δέσμευση ήταν για πλήρη απονομή των ληξιπρόθεσμων αιτήσεων τον Οκτώβριο του 2017. Εμείς προειδοποιούσαμε από τις αρχές του περασμένου έτους και πιέζαμε για την κατά προτεραιότητα διεκπεραίωση αυτών των εκκρεμοτήτων. Τελικά φτάσαμε στο καλοκαίρι του 2017 για να εκδοθεί η πρώτη οριστική σύνταξη με το νέο νόμο. Για τον Ιούνιο του 2018 και εφόσον η Πολιτική Ηγεσία μείνει προσηλωμένη στο στόχο χωρίς αυτοσχεδιασμούς σχετικά με βεβιασμένες οργανωτικές αλλαγές αλλά και σεβασμό της προσωπικότητας και της εργασίας όλων των υπαλλήλων, υπάρχει η δυνατότητα απονομής αρκετών χιλιάδων νέων συντάξεων. Σε καμιά περίπτωση βέβαια δεν συζητάμε για πλήρη απονομή ενώ σχετικά με το χρόνο απονομής, μεσοπρόθεσμα θα είναι πράγματι εφικτό οι χρόνοι να μειωθούν περαιτέρω. Η σωστή εκμετάλλευση των τεχνολογικών δυνατοτήτων, η επένδυση σε υλικοτεχνική υποδομή και η στοχευμένη ενίσχυση με μόνιμο προσωπικό αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Αντώνη Κουρουκλή στο τεύχος Φεβρουαρίου 2018 του περιοδικού Epsilon7.



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
ΕΦΚΑ, Πρόσωπα > Κουρούκλης, Ρύθμιση οφειλών