06/10/15 | Αρχική > Οδηγός Λογιστη > Λογιστής

Οι μεταβολές στον έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων μετά την 1/1/2016

Με τον Νόμο 4336/14-8-2015 μεταβλήθηκαν οι διατάξεις περί ελέγχου των επιχειρήσεων και ενοποιήθηκαν σε ένα ενιαίο κείμενο, στο Νόμο αυτό, με ταυτόχρονη κατάργηση των σχετικών διατάξεων του Ν.2190/1920 (περί ΑΕ), του Ν.3190/1955 (περί ΕΠΕ) και του Ν.4072/2012 (περί ΙΚΕ).

Οι διατάξεις αυτές εισάγουν νέα κριτήρια που ελαχιστοποιούν το πλήθος των επιχειρήσεων που ελέγχονται από ορκωτούς – ελεγκτές ενώ καταργούνται οι διατάξεις για έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων από οικονομολόγους μη ορκωτούς.

1. Κατηγορίες επιχειρήσεων σύμφωνα με τον Ν.4308/2014

Για την ολοκληρωμένη ανάλυση του θέματος παραθέτουμε κατ’ αρχήν τις κατηγορίες των οντοτήτων όπως διαμορφώθηκαν με τον Ν,4308/2014, καθώς σ’ αυτές τις διατάξεις αναφέρεται πολλάκις ο Ν.4336/2015.

Πολύ μικρές οντότητες: Πολύ μικρές οντότητες είναι οι οντότητες οι οποίες κατά την ημερομηνία του ισολογισμού τους δεν υπερβαίνουν τα όρια δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα τρία κριτήρια:

α) Σύνολο ενεργητικού (περιουσιακών στοιχείων): 350.000 ευρώ.

β) Καθαρό ύψος κύκλου εργασιών: 700.000 ευρώ.

γ) Μέσος όρος απασχολουμένων κατά τη διάρκεια της περιόδου: 10 άτομα.

Ειδικά οι οντότητες της παραγράφου 2(γ) του άρθρου 1 (ετερόρρυθμη εταιρεία, ομόρρυθμη εταιρεία, ατομική επιχείρηση και κάθε άλλη οντότητα του ιδιωτικού τομέα που υποχρεούται στην εφαρμογή αυτού του νόμου από φορολογική ή άλλη νομοθετική διάταξη, όταν όλοι οι άμεσοι ή έμμεσοι εταίροι των προσώπων αυτών δεν έχουν περιορισμένη ευθύνη όπως η ΑΕ, η ΕΠΕ, η ΙΚΕ ή άλλου νομικού τύπου συγκρίσιμου με τα νομικά πρόσωπα της περίπτωσης αυτής) εντάσσονται στην κατηγορία των πολύ μικρών οντοτήτων με μόνη προϋπόθεση ότι ο κύκλος εργασιών τους δεν υπερβαίνει το ποσό του 1.500.000 ευρώ.

Μικρές οντότητες: Μικρές οντότητες είναι οι οντότητες οι οποίες δεν είναι πολύ μικρές οντότητες και κατά την ημερομηνία του ισολογισμού τους δεν υπερβαίνουν τα όρια δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα τρία κριτήρια:

α) Σύνολο ενεργητικού: 4.000.000 ευρώ.

β) Καθαρό ύψος κύκλου εργασιών: 8.000.000 ευρώ.

γ) Μέσος όρος απασχολουμένων κατά τη διάρκεια της περιόδου: 50 άτομα.

Μεσαίες οντότητες: Μεσαίες οντότητες είναι οι οντότητες οι οποίες δεν είναι πολύ μικρές ή μικρές οντότητες και οι οποίες κατά την ημερομηνία του ισολογισμού τους δεν υπερβαίνουν τα όρια δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα τρία κριτήρια:

α) Σύνολο ενεργητικού: 20.000.000 ευρώ.

β) Καθαρό ύψος κύκλου εργασιών: 40.000.000 ευρώ.

γ) Μέσος όρος απασχολουμένων κατά τη διάρκεια της περιόδου: 250 άτομα.

-Μεγάλες οντότητες: Μεγάλες οντότητες είναι οι οντότητες οι οποίες κατά την ημερομηνία κλεισίματος του ισολογισμού τους υπερβαίνουν τα όρια δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα τρία κριτήρια:

α) Σύνολο ενεργητικού: 20.000.000 ευρώ.

β) Καθαρό ύψος κύκλου εργασιών: 40.000.000 ευρώ.

γ) Μέσος όρος απασχολουμένων κατά τη διάρκεια της περιόδου: 250 άτομα.

2. Τακτικός έλεγχος χρηματοοικονομικών καταστάσεων

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την υποπαράγραφο Α1 του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο από έναν ή περισσότερους νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία του Ν.3693/2008 (Α΄174):

2.1. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις των οντοτήτων των περιπτώσεων α και β της παρ. 2 του άρθρου 1 του Ν. 4308/2014, όταν βάσει των κριτηρίων μεγέθους του άρθρου 2 του Ν.4308/2014 χαρακτηρίζονται ως μεσαίες και μεγάλες οντότητες.

Αναλυτικά, οι συγκεκριμένες διατάξεις αφορούν:

α) Τα νομικά πρόσωπα που έχουν τη μορφή της ανώνυμης εταιρείας, της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, της ετερόρρυθμης κατά μετοχές εταιρείας και της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας.

β) Τα νομικά πρόσωπα που έχουν τη μορφή της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, όταν όλοι οι άμεσοι ή έμμεσοι εταίροι των προσώπων αυτών έχουν περιορισμένη ευθύνη λόγω του ότι είναι είτε νομικά πρόσωπα της περίπτωσης α΄ της παρούσας παραγράφου ή άλλου νομικού τύπου συγκρίσιμου με τα νομικά πρόσωπα της περίπτωσης αυτής,

Οι παραπάνω εταιρείες ελέγχονται από νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία όταν χαρακτηρίζονται ως μεσαίες και μεγάλες οντότητες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του κειμένου αυτού.

2.2. Επίσης, σε τακτικό έλεγχο υπόκεινται και οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις των οντοτήτων της προηγούμενης περίπτωσης ανεξαρτήτως μεγέθους, όταν οι οντότητες αυτές χαρακτηρίζονται ως δημοσίου ενδιαφέροντος (συμφέροντος), κατά την έννοια του ορισμού του Παραρτήματος Α του Ν.4308/2014, όπως παρακάτω:

Οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος (Public interest entities):

Οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος είναι οντότητες που υπόκεινται στον Ελληνικό νόμο και περιλαμβάνουν:

α) Τις οντότητες των οποίων μετοχές ή άλλες κινητές αξίες είναι εισηγμένες σε οργανωμένη αγορά κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την έννοια της Οδηγίας 2004/39/ΕΟΚ και σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κανονισμού 1606/2002 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

β) Τις ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές επιχειρήσεις των περιπτώσεων 5 και 6 της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Κανονισμού (EE) 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013 σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (EE) αριθ. 648/2012.

γ) Τα πιστωτικά ιδρύματα όπως αυτά καθορίζονται από την περίπτωση 1 της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Κανονισμού (EE) αριθ. 575/2013.

δ) Οντότητες που καθορίζονται από τη νομοθεσία ως δημοσίου ενδιαφέροντος οντότητες, με βάση τη φύση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, το μέγεθος ή τον αριθμό των απασχολούμενων.

2.3. Σε τακτικό έλεγχο υπόκεινται και οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις που συντάσσουν οι όμιλοι οι οποίοι βάσει της παρ. 3 του άρθρου 31 του Ν.4308/2014 χαρακτηρίζονται ως «μεγάλοι».

Μεγάλοι όμιλοι είναι οι όμιλοι που αποτελούνται από μία μητρική και θυγατρικές οντότητες προς υπαγωγή σε ενοποίηση, οι οποίοι σε ενοποιημένη βάση κατά την ημερομηνία του ισολογισμού της μητρικής οντότητας, υπερβαίνουν τα όρια τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα τρία κριτήρια:

α) Σύνολο ενεργητικού: 20.000.000 ευρώ.

β) Καθαρό ύψος κύκλου εργασιών: 40.000.000 ευρώ.

γ) Μέσος όρος απασχολουμένων κατά τη διάρκεια της περιόδου: 250 άτομα.

2.4. Σε τακτικό έλεγχο υπόκεινται επίσης οι ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις που συντάσσουν οι όμιλοι ανεξαρτήτως μεγέθους, όταν οι όμιλοι αυτοί χαρακτηρίζονται ως δημοσίου ενδιαφέροντος (συμφέροντος), κατά την έννοια του ορισμού του Παραρτήματος Α του Ν. 4308/2014.

Σημείωση: Εξακολουθούν να ισχύουν διατάξεις ειδικής νομοθεσίας που υπαγάγουν σε έλεγχο από νόμιμο ελεγκτή ειδικές κατηγορίες οντοτήτων.

3. Προαιρετικός τακτικός έλεγχος χρηματοοικονομικών καταστάσεων

Μικρές οντότητες κατά την έννοια του άρθρου 2 του Ν. 4308/2014 μπορούν να προβλέπουν στο καταστατικό τους ή, εάν δεν προβλέπεται σε αυτό, να αποφασίζουν δια της γενικής συνέλευσης των μετόχων ή της συνέλευσης των εταίρων, την υποβολή των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σε έλεγχο, σύμφωνα με τα ισχύοντα ελεγκτικά πρότυπα.

4. Έναρξη ισχύος – Συμπεράσματα

Οι διατάξεις του Ν.4336/2015 αναφέρονται στη συνέχεια στα θέματα του διορισμού των ελεγκτών από τη γενική συνέλευση ή άλλο αρμόδιο όργανο, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του ελεγκτή και το περιεχόμενο της έκθεσης ελέγχου.

Η έναρξη ισχύος τους ορίζεται από 1η Ιανουαρίου 2016. Επομένως, οι Γενικές Συνελεύσεις των επιχειρήσεων που δεν υπάγονται σε τακτικό έλεγχο (και δεν επιθυμούν να προβούν σε προαιρετικό έλεγχο, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα), που θα διεξαχθούν το 2016 και θα εγκρίνουν τις οικονομικές καταστάσεις του 2015, μπορούν να μην ορίσουν ελεγκτή για το 2016.

Είναι προφανές ότι οι παραπάνω μεταβολές έχουν μία σειρά από συνέπειες και για τις επιχειρήσεις και για τους ορκωτούς ελεγκτές και για τους οικονομολόγους. Ενδεικτικά, κατά την άποψή μου, τα σημαντικότερα συμπεράσματα είναι:

- Ένα μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων πλέον δεν θα ελέγχεται με κανένα τρόπο, γεγονός που πλήττει την αξιοπιστία των οικονομικών τους καταστάσεων

- Οι ορκωτοί ελεγκτές θα έχουν σημαντική απώλεια εσόδων από τη μείωση του πλήθους των ελέγχων

- Οι οικονομολόγοι πλέον δεν συμμετέχουν καθόλου στην όλη διαδικασία, με αποτέλεσμα και την απουσία ελέγχου για τις μικρότερες επιχειρήσεις και την απώλεια εσόδων για τους οικονομολόγους. Επειδή πράγματι η διαδικασία έχει επικριθεί πολλές φορές όσον αφορά την επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος, θα μπορούσε να βελτιωθεί, αντί να καταργηθεί. Το Οικονομικό Επιμελητήριο, καθόλα αρμόδιο για το θέμα, και λόγω του ρόλου του, αλλά και γιατί αποκόμιζε έσοδα από τους ελέγχους των οικονομολόγων, δεν πήρε κάποια πρωτοβουλία, ή εφόσον πήρε, δεν πέτυχε τη διατήρηση των ελέγχων αυτών, έστω και με κάποιες βελτιώσεις που θα μπορούσαν να γίνουν.

- Η Οδηγία 2013/34/ΕΕ την οποία ενσωμάτωσε ο Ν.4336/2015 στο Ελληνικό Δίκαιο σχετικά αναφέρει:

Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις μικρών επιχειρήσεων δεν θα πρέπει να υπόκεινται στην υποχρέωση υποβολής σε έλεγχο, καθώς ο έλεγχος είναι πιθανό να αποτελεί σημαντική διοικητική επιβάρυνση για τη συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων, ενώ για πολλές μικρές επιχειρήσεις τα ίδια άτομα είναι ταυτόχρονα μέτοχοι και διαχειριστές και ως εκ τούτου δεν χρειάζονται πραγματικά την επιβεβαίωση των οικονομικών καταστάσεων από τρίτους. Ωστόσο η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εμποδίζει τα κράτη μέλη να επιβάλλουν έλεγχο στις μικρές επιχειρήσεις τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες και ανάγκες των μικρών επιχειρήσεων και όσων χρησιμοποιούν τις οικονομικές καταστάσεις τους.

- Είναι γεγονός ότι οι επιχειρήσεις μέσω των Επιμελητηρίων τους διεκδίκησαν τις μεταβολές που έγιναν με επιχείρημα τη μείωση του κόστους, κάτι που πράγματι επιτυγχάνεται. Αν όμως το τίμημα είναι η απουσία ελέγχου για την πιστή παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων και ταυτόχρονα το επάγγελμα του οικονομολόγου να απαξιώνεται μερικώς, τότε ίσως ο νομοθέτης έπρεπε να σταθμίσει τα δεδομένα αυτά με διαφορετικό τρόπο.
 6/10/2015



comments powered by Disqus
* Παρακαλούμε τα σχόλια να μην είναι σε greeklish. Σχόλια με υβριστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

Σχετικά tags

Ορκωτοί λογιστές, Ελεγκτές, Χρηματοοικονομικές καταστάσεις, Οικονομικές καταστάσεις