ΚΕΙΜΕΝΟ: KYPIAKH BAΣΣAΛOY - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: KATEPINA KAMΠITH
Αν είστε τυχεροί, μπορεί κάποιο πρωί να βγείτε έξω και όλη η πόλη να μυρίζει ψωμί. Είναι από το ζυθοποιείο». Η περιγραφή της Αννέτας, που έχει περάσει ένα χρόνο φοιτητικής ζωής στο Εδιμβούργο, ακούγεται... λαχταριστή. Είχα ακούσει πολλά για την ομιχλώδη πρωτεύουσα της Σκωτίας, αλλά ποτέ κάτι τέτοιο. Και είναι αλήθεια ότι το είχα λησμονήσει, μέχρι εκείνο το κυριακάτικο πρωινό... Εχει μόλις ξημερώσει. Οι δρόμοι άδειοι, τα μαγαζιά κλειστά. Υγρασία και παγωνιά. Ενα απόκοσμο σκηνικό, που θα μπορούσε να είναι τρομακτικό αν δεν γαργαλούσε τα ρουθούνια μας αυτή η μυρωδιά της μπίρας που ψήνεται. Αμέσως έφερε στο νου ζεστό ψωμί. Ή και ποπ κορν!
Βρισκόμαστε στην κατά το ήμισυ πεζοδρομημένη Grassmarket, από τους πλέον κεντρικούς δρόμους της Παλιάς Πόλης του Εδιμβούργου, το οποίο αποτελείται από την Old Town και τη New Town (η τελευταία χτισμένη από τον 18ο αιώνα και μετά – δεν είναι και τόσο νέα δηλαδή), με το μεγαλύτερο ταξιδιωτικό ενδιαφέρον να συγκεντρώνεται στην Παλιά Πόλη και στο Κάστρο. Από αυτή την πλευρά του Εδιμβούργου βρίσκεται και το περίφημο πανεπιστήμιο της πόλης και ολόκληρη η περιοχή σφύζει από ζωή: πολλοί φοιτητές, πολυάριθμοι επίσης επισκέπτες (το Εδιμβούργο είναι ο δεύτερος δημοφιλέστερος προορισμός της Βρετανίας μετά το Λονδίνο), περιποιημένα εστιατόρια, καλόγουστα καφέ και pubs. Το προηγούμενο βράδυ στην άδεια τώρα Grassmarket αλλά και στους γύρω δρόμους γινόταν χαμός. Νεανικές παρέες να γυρνούν από μαγαζί σε μαγαζί, κορίτσια ντυμένα... με μάλλον ελάχιστα για την εποχή ρούχα (χαρακτηριστικό γνώρισμα ολόκληρης της Βρετανίας αυτό) να καπνίζουν έξω, κυριολεκτικά αψηφώντας το κρύο. Εντονες φυσιογνωμίες, όμορφοι άνθρωποι, χαμογελαστοί και πολύ ευγενικοί. Σκωτσέζοι!
Από την Grassmarket, λοιπόν, στρίβουμε στη μικρή χρωματιστή Victoria Street με τα χαριτωμένα καταστήματα (μεταξύ αυτών και μια κάβα που πουλάει χύμα ουίσκι) και ανηφορίζουμε προς την George IV Bridge. Από εδώ κατευθυνόμαστε αρχικά δεξιά, όπου ύστερα από λίγο περπάτημα συναντάμε το μοντέρνο κτίριο του Εθνικού Μουσείου της Σκωτίας και επισκεπτόμαστε την έκθεση: «Scotland: A Changing Nation», που θα διαρκέσει ώς το Δεκέμβριο του 2011 [«Σκωτία: Ενα έθνος που εξελίσσεται», Chambers Street, τηλ. +44 (0)131 225 7534, www.nms.ac.uk]. Μια πρώτη ματιά στην ιστορία και στους ανθρώπους της Σκωτίας και πορεία προς το Κάστρο.
Το Κάστρο είναι μια... επιβεβλημένη επίσκεψη. Είναι η καρδιά της πόλης, η οποία και αναπτύχθηκε γύρω του, παίρνοντας πολλές διαφορετικές μορφές με το πέρασμα των διάφορων κατακτητών και των χρόνων, και σήμερα αξίζει το χρόνο σας για να ανεβείτε μέχρι πάνω. Μπείτε στις διαφορετικές αίθουσες και στα κτίσματα και μουσεία που έχει, και φυσικά -καιρού επιτρέποντος ή, πιο σωστά, ομίχλης- απολαύστε την πόλη από ψηλά (www.edinburghcastle.gov.uk).
Το Βασιλικό Μίλι (Royal Mile ή High Street) είναι ο δρόμος που κάθε επισκέπτης του Εδιμβούργου περπατάει από την αρχή του, δηλαδή από το Κάστρο, ώς το τέλος, ήτοι το μοντέρνο κτίριο του σκωτσέζικου Κοινοβουλίου και το παλάτι Holyroodhouse. Εδώ λέγεται ότι ξεχειμώνιαζαν οι βασιλείς του παρελθόντος, επειδή στο Κάστρο είχε πολύ αέρα. Σήμερα, το παλάτι λειτουργεί σαν μουσείο και είναι ανοιχτό καθημερινά (www.royalcollection.org.uk). Από αυτό το σημείο εισέρχεται κανείς και στο Holyrood Park με τους κήπους και τις λίμνες, αγαπημένο σημείο συνάντησης την άνοιξη και το καλοκαίρι, όπου μικροί και μεγάλοι περνούν τις ώρες τους βολτάροντας και ταΐζοντας τις πάπιες, ενώ δεν είναι λίγοι και οι τολμηροί (λόγω της ανηφόρας) που ανεβαίνουν ώς την κορυφή του καταπράσινου λόφου, στο Arthur's Seat. Αυτή είναι η καλύτερη θέα στην πόλη και τη... θάλασσα.
Γιατί το Εδιμβούργο δεν είναι μόνο το Κάστρο, η Παλιά και η Νέα Πόλη, όπως είναι τουλάχιστον η αρχική εντύπωση που σχηματίζει κάποιος κινούμενος κεντρικά. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σκωτίας, μετά τη Γλασκώβη, έχει και ένα λιμάνι, το Leith, το οποίο στο παρελθόν είχε πολύ μεγάλη εμπορική σημασία (και σήμερα νυχτερινή -κυρίως- ζωή). Εχει και ένα ποτάμι που λέγεται Water of Leith και το οποίο χαρίζει ιδιαίτερο χρώμα στη Νέα Πόλη με τη μία όχθη του να κινείται σε πιο μποέμ ρυθμούς και την άλλη να παρουσιάζει μεγαλύτερη οικιστική και οικονομική ανάπτυξη. Εχει ακόμα και το Dean Village, μια περιοχή στα δυτικά του κέντρου με χαρακτήρα μοναδικό. Ενα πνιγμένο στη βλάστηση χωριό, χτισμένο στις πιο πάνω όχθες του Water of Leith, με περιποιημένα σπίτια, που θα μπορούσε να συναντήσει κανείς και στην ύπαιθρο, και μια κοινότητα κατοίκων οι οποίοι προωθούν μέσω ενός τοπικού συλλόγου τη διατήρηση και προστασία του «χωριού» τους αλλά και τη μεταξύ τους επικοινωνία «που τόσο συχνά λείπει απ' τις πόλεις», όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Και όμως, στο Εδιμβούργο μόνο έλλειψη επικοινωνίας δεν αισθανόμαστε. Εδώ, άλλωστε, είναι Σκωτία. Και οι Σκωτσέζοι είναι άνθρωποι ιδιαίτεροι. Και δεν ξεχωρίζουν μόνον επειδή πολύ συχνά τους βλέπεις στο δρόμο να φορούν τα παραδοσιακά τους κιλτ. «Κι εσείς, οι Ελληνες, δεν έχετε, άλλωστε, κιλτ;», αναρωτιέται μια κυρία που συνοδεύει τον σύζυγο και τον εγγονό της -ντυμένοι και οι δύο με κιλτ- σε ένα γάμο. Παρ' όλα αυτά, είναι δύσκολο να της εξηγήσουμε ότι στην Ελλάδα δεν θα δεις κανένα να φοράει φουστανέλα, εκτός και αν βρεθείς στον Αγνωστο Στρατιώτη ή σε βλάχικο γάμο στη Θήβα! Στο Εδιμβούργο, πάλι, το κιλτ φοριέται σε κάθε επίσημη κοινωνική εκδήλωση, είτε πρόκειται για γάμο είτε για αποφοίτηση απ' το σχολείο ή το πανεπιστήμιο είτε ακόμα-ακόμα στην κυριακάτικη βόλτα ή σε κάποιο ντέρμπι στο ράγκμπι.
Περπατάμε στην οδό Princes, τον μεγαλύτερο εμπορικό δρόμο του Εδιμβούργου στα όρια μεταξύ των δύο «πόλεων», κρατώντας έναν οδηγό στο χέρι, που αναφέρει ότι η αγορά της Νέας Πόλης παρουσιάζει ενδιαφέρον γύρω από τις οδούς Princes και George. Στην George Street, επίσης, συγκεντρώνονται και πολλά μπαρ - το σημειώνουμε για την επόμενη φορά. Παραμένουμε στην Princes, την οποία διανύουμε έως εκεί που αλλάζει όνομα και γίνεται Waterloo Place. Τελευταία μας στάση, το Calton Hill.
Ο καταπράσινος λόφος πάνω στον οποίο υπάρχει ναός που θυμίζει (όχι και πολύ πετυχημένα) τον δικό μας Παρθενώνα και αποτελεί και έναν απ' τους λόγους που το Εδιμβούργο ονομάζεται «Αθήνα του Βορρά». Οι άλλοι έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία του τόπου, που λέγεται ότι μοιάζει με την Αθήνα (Κάστρο και Παλιά Πόλη) και τον Πειραιά (λιμάνι Λιθ), αλλά και το γεγονός ότι από εδώ κατάγονται σημαντικοί άνθρωποι του πνεύματος, όπως ο σκεπτικιστής φιλόσοφος και ιστορικός Ντέιβιντ Χιουμ και ο οικονομολόγος Ανταμ Σμιθ. Από το Κάλτον χαζεύουμε απ' τη μια το Κάστρο κι απ' την άλλη το λιμάνι, ενώ παρατηρούμε έναν νεαρό να εκπαιδεύει το σκύλο του και μια άλλη ομάδα αντρών και γυναικών να προπονούνται.
«Νους υγιής εν σώματι υγιεί», εδώ στην ομιχλώδη Αθήνα!
ΠΟΤΕ ΝΑ ΠΑΤΕ
Κάθε εποχή του χρόνου είναι ιδανική για μια επίσκεψη στο Εδιμβούργο. Βασικό χαρακτηριστικό του χειμώνα, εκτός από το αναμενόμενο κρύο, η ταιριαστή στο περιβάλλον -είν' η αλήθεια- ομίχλη και η νύχτα. Ξημερώνει αργά το πρωί και νυχτώνει νωρίς το μεσημέρι. Οι ενδιάμεσες εποχές, το φθινόπωρο και η άνοιξη, χαρίζουν στον επισκέπτη τα καλύτερα χρώματα της πόλης, και από τις 15 Μαΐου ώς τις 15 Ιουνίου τις μεγαλύτερες ημέρες του χρόνου. Νυχτώνει (δηλαδή ο ουρανός παίρνει ένα βαθύ μπλε χρώμα) στις 11.30 το βράδυ και ξημερώνει στις 3.30 το πρωί! Επίσης, την Πρωτομαγιά αξίζει να βρεθείτε στο Εδιμβούργο για να γιορτάσετε με ένα μοναδικό τρόπο και έθιμα παγανιστικά τον ερχομό της άνοιξης. Τέλος το καλοκαίρι, και συγκεκριμένα τον Αύγουστο, οι αφίξεις κορυφώνονται, καθώς είναι η εποχή που διοργανώνεται το μεγαλύτερο πολιτιστικό γεγονός της πόλης, το Edinburgh International Festival (www.eif.co.uk). Φέτος, το Διεθνές Φεστιβάλ του Εδιμβούργου θα πραγματοποιηθεί 13 Αυγούστου - 5 Σεπτεμβρίου και το πρόγραμμά του θα ανακοινωθεί μέσα στο Μάρτιο.
ΠΩΣ NA ΠATE
Απευθείας αεροπορική σύνδεση δεν υπάρχει. Από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, λοιπόν, θα χρειαστεί να ταξιδέψετε με κάποια από τις μεγάλες ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες ώς το Λονδίνο (British Airways), το Παρίσι (Air France), το Αμστερνταμ (KLM) κ.α., όπου και θα πραγματοποιήσετε μια σύντομη -ή μη- στάση (προσοχή στις ανταποκρίσεις των πτήσεων, όταν κλείνετε εισιτήρια), ώσπου να επιβιβαστείτε στο επόμενο αεροσκάφος που θα σας μεταφέρει στο Εδιμβούργο. Μια καλή τιμή που θα πετύχετε είναι τα 270 ευρώ το άτομο, με φόρους, μετ' επιστροφής.
METAKINHΣH
Το αεροδρόμιο του Εδιμβούργου δεν απέχει πολλά χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης, το οποίο μπορείτε να προσεγγίσετε είτε με λεωφορείο είτε με ταξί. Το πρώτο θα σας μεταφέρει μέχρι τον κεντρικό σταθμό των τρένων (Edinburgh Waverley train station), μεταξύ Παλιάς και Nέας Πόλης, και θα σας κοστίσει 3,50 λίρες η απλή μετάβαση και 6 λίρες μετ' απιστροφής (τηλ. +44 (0)131 555 6363, www.flybybus.com). Το ταξί, πάλι, κοστίζει περίπου 20 λίρες, δηλαδή 24 - 25 ευρώ (δεδομένου ότι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές η 1 λίρα ισούται με 1,2 ευρώ).
Η Παλιά Πόλη, στην οποία θα περάσετε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου σας στη διάρκεια μιας ολιγοήμερης επίσκεψης στην πόλη, είναι ιδανική για περπάτημα. Κατά τα άλλα, μπορείτε να μετακινηθείτε με λεωφορείο ή και ταξί, το οποίο στις μικρές σχετικά αποστάσεις που θα διανύσετε δεν κοστίζει πολύ και είναι μια εμπειρία που στη Βρετανία αξίζει έστω και για μια φορά να ζήσετε. Σαν σε ταινία!
ΠΟY NA MEINETE
Η Παλιά Πόλη (Old Town) πίσω από το Κάστρο είναι το ιδανικό σημείο για να αναζητήσετε ξενοδοχείο, δεδομένου ότι εδώ συγκεντρώνονται όχι μόνο τα βασικά αξιοθέατα του Εδιμβούργου, αλλά και τα περισσότερα εστιατόρια, οι παμπ και τα μπαρ. Στο σημείο αυτό, αξίζει να σημειώσουμε ότι η πρωτεύουσα της Σκωτίας, αποτελώντας τον δεύτερο δημοφιλέστερο τουριστικό προορισμό της Βρετανίας μετά το Λονδίνο, διαθέτει εξαιρετική ξενοδοχειακή υποδομή, καλύπτοντας κάθε προϋπολογισμό. Ακολουθούν μερικές μόνο προτάσεις διαμονής, ενώ για το σύνολο των επιλογών που έχετε μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης καθώς και την ιστοσελίδα του Διεθνούς Οργανισμού Τουρισμού της Σκωτίας (www.visitscotland.com).
www.kathimerini.gr
12-04-2010